Gözebaşı'nın Tarihsel Kökenleri
Erzurum'un Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalle olan Gözebaşı, zengin ve köklü bir geçmişe sahiptir. Tarihi kayıtlarda komşu İçmesu mahallesi ile ortaklaşa "Hamasi" veya "Hamas" olarak geçen yerleşim, Gürcüce kaynaklarda da "Hamasi" (ჰამასი/ხამასი) biçiminde anılmaktadır. Orta Çağ Gürcistanı'nın bir parçası olan tarihi Tao bölgesinde yer alan köy, 1549 yılındaki Gürcistan seferinin ardından 16. yüzyılda Osmanlılar tarafından Gürcülerden ele geçirilmiştir.
Osmanlı Dönemi Kayıtları
Osmanlı Devleti'nin 1574 tarihli mufassal defterinde Gözebaşı köyü "Hamas-i Ulya" (Yukarı Hamas), İçmesu ise "Hamas-i Süfla" (Aşağı Hamas) adıyla kaydedilmiştir. Oltu sancağının Bardız nahiyesine bağlı olan bu dönemde Aşağı Hamas'ta 24 Hristiyan hane bulunurken, Yukarı Hamas köyünün boşaldığı ve insansız kaldığı belirtilmektedir. İlerleyen yıllarda, 1595 yılındaki kayıtlarda tek bir köy olarak "Hamas" adıyla geçen yerleşim, 1701/1702 yıllarında Çıldır Eyaleti cebe defterine göre 6.500 akçe karşılığında Hıdır isimli bir şahsa tahsis edilmiştir.
Nüfus Gelişimi ve İdari Yapı Değişiklikleri
Köyün nüfusu yüzyıllar içinde büyük farklılıklar göstermiştir. 1835 yılındaki nüfus sayımında sadece erkek nüfusu tespit edilmiş olup, 25 hanede 115 erkek olmak üzere toplam nüfusun yaklaşık 230 kişiden oluştuğu tahmin edilmektedir. 1928'de Kars vilayetinin Sarıkamış kazasına bağlı "Hamaslar" adıyla tek bir köy olan yerleşim, 1935 yılında "Yukarıhamas" ismiyle 561 kişilik bir nüfusa ulaşmıştır. Şenkaya'nın 1946 yılında ilçe olmasıyla birlikte buraya bağlanan köyün ismi, yabancı kökenli olduğu gerekçesiyle 1959 yılında yürürlüğe giren 7267 sayılı kanunla Gözebaşı olarak değiştirilmiştir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım
Gözebaşı Mahallesi, coğrafi olarak Erzurum il merkezine 146 kilometre, Şenkaya ilçe merkezine ise 40 kilometre uzaklıkta konumlanmaktadır. Şenkaya ilçesinin güneybatısında yer alan mahalle, 25.10 numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna İçmesu Mahallesi üzerinden 4,8 kilometrelik bir köy yoluyla bağlanmaktadır. Geçmişte köy statüsünde olan yerleşim, 2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı kanun ile Erzurum'un Büyükşehir olmasıyla birlikte köy tüzel kişiliğini kaybetmiş ve Şenkaya Belediyesi bünyesinde bir mahalleye dönüşmüştür.