Gezenek (eski adıyla Posik veya Posiki), Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı köklü bir geçmişe sahip kırsal bir mahalledir. Tarihsel olarak Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan Tao bölgesinde yer alan köyün eski adı olan Posik'in, Gürcücede "çukur" anlamına gelen "poso" kelimesinden türediği öne sürülmektedir. Osmanlı İmparatorluğu, bu tarihi yerleşimi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden devralarak kendi idari yapısına katmıştır.
Tarihi Yapılar ve Arkeolojik İzler
Gezenek, geçmişin izlerini günümüze taşıyan önemli arkeolojik değerlere ev sahipliği yapmaktadır. Köy sınırları içerisinde yer alan megalit yapı ve kilise kalıntıları, buranın oldukça eski ve köklü bir yerleşim yeri olduğunu kanıtlar niteliktedir. Tarihi belgelerde de kendine sıkça yer bulan yerleşim, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Oltu sancağının Kop nahiyesine bağlı, 12 Hristiyan haneden oluşan bir köy olarak kaydedilmiştir. İlerleyen dönemlerde de çeşitli Osmanlı kayıtlarında vergi hasılatları ve nüfus bilgileriyle anılmıştır.
Tarih Boyunca Nüfus ve İdari Yapı
Yerleşim, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılmıştır. Rus idaresinde "Posik" adıyla kaydedilen köyde, 1886 yılı verilerine göre tamamı Rumlardan oluşan 217 kişilik bir nüfus yaşamaktaydı. Cumhuriyet döneminde de çeşitli idari düzenlemelerden geçen yerleşim, 1940'ta Kars'ın Sarıkamış kazasına bağlıyken 1946 yılında Şenkaya kazasının kurulmasıyla buraya bağlanmıştır. Köyün Türkçe olmayan eski ismi Posik, 1959 yılında yürürlüğe giren kanunla Gezenek olarak değiştirilmiştir. Erzurum'un 2012 yılında büyükşehir olmasıyla birlikte köy tüzel kişiliği kaldırılarak Şenkaya ilçesinin bir mahallesi haline gelmiştir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım
Erzurum il merkezine 171 kilometre, Şenkaya ilçe merkezine ise 16 kilometre uzaklıkta bulunan Gezenek, Karadeniz Bölgesi sınırlarında yer alan yüksek rakımlı kırsal bir coğrafyaya sahiptir. Deniz seviyesinden 2094 metre yükseklikte konumlanan mahalle, Şenkaya'nın güneybatısında yer alır. Ulaşım açısından Şenkaya-Horasan il yoluna 4,5 kilometrelik bir köy yoluyla bağlı olan Gezenek, sessiz doğası, megalit yapısı ve tarihi kilise kalıntılarıyla geçmişe yolculuk yapmak isteyen ziyaretçiler için özgün bir duraktır.