Dörtyol (Zadkom) Mahallesi'nin Tarihçesi
Erzurum'un Şenkaya ilçesine bağlı tarihi bir kırsal yerleşim olan Dörtyol, geçmişte Zadkom adıyla bilinmekteydi. Gürcüce ev, barınak veya ahır gibi anlamlara gelen Sadgomi (სადგომი) sözcüğünden değişime uğradığı düşünülen yerleşim, Orta Çağ Gürcistan'ının tarihi Tao bölgesinde yer almaktadır. Bölge, 16. yüzyılda, özellikle de 1549 yılındaki Gürcistan seferinin ardından Osmanlı İmparatorluğu'nun idaresi altına girmiştir.
Köy, Osmanlı idaresine geçtikten sonra da çeşitli tarihi kayıtlarda adından söz ettirmiştir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Zadrakom veya Zadragom ismiyle geçen ve tamamı Hristiyan olan 20 hanelik bir yerleşimken; Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde Zerde Kom adıyla anılmıştır. Hicri 1134 (1721/1722) yılında Mamirvan livasının Aha nahiyesine bağlı olan köyün hasılası 3.000 akçe olarak kaydedilmiştir. 1835 yılındaki nüfus tespitinde Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlı olan yerleşimde 5 hanede 15 erkek nüfus (toplamda yaklaşık 30 kişi) yaşadığı tespit edilmiştir.
Cumhuriyet Dönemi ve İdari Yapı
Cumhuriyet dönemine gelindiğinde de köyün idari yapısında önemli değişimler gözlenmiştir. 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Sarıkamış kazasına bağlı Bardiz nahiyesinin bir köyü olarak geçen Zadkom, 1940 genel nüfus sayımında Zadrakum adıyla 240 kişilik bir nüfusa sahip görünmektedir. 1946 yılında Şenkaya kazasının kurulmasıyla birlikte Bardiz nahiyesine bağlı bu köy de yeni kurulan ilçeye bağlanmıştır. 1955 nüfus sayımında Zadrakom (Dörtyol) adıyla geçmesi, köyün isminin 1950'den sonra Dörtyol olarak değiştirildiğini göstermektedir. 1965 yılında köy nüfusu 363 kişiye ulaşmış olup bu nüfustan 86'sının okuryazar olduğu kaydedilmiştir. Erzurum'un 1993 yılında büyükşehir olmasıyla başlayan süreç, 2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı yasa ile tamamlanmış ve köy tüzel kişiliği kaldırılarak yerleşim Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi statüsünü almıştır.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Dörtyol, 2172 metre rakımı ile yüksek bir kırsal mahalledir. Erzurum il merkezine 174 km, Şenkaya ilçe merkezine ise 36 km mesafede yer almaktadır. Şenkaya'nın güneybatı kesiminde konumlanan mahalleye ulaşmak isteyenler için ulaşım güzergahı belirlidir. Mahalle, 25.10 numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, Kireçli Mahallesi üzerinden ayrılan 9,6 kilometrelik bir köy yolu aracılığıyla bağlanmaktadır. Nüfus verileri incelendiğinde son yıllarda göç veren mahallenin nüfusu 2022 yılı itibarıyla 133 kişidir.