Direklerarası, İstanbul'un Fatih ilçesinde yer alan, 1728-1729 yıllarında Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın yaptırdığı külliyenin bir parçası olan sütunlu çarşıya ve bu çarşının üzerinde bulunduğu caddeye (bugünkü Şehzadebaşı Caddesi) verilen addır. Şehrin ticaret yaşamında önemli rol oynayan bu bölge, özellikle 19. yüzyılda Ramazan aylarında bir buluşma noktası haline gelerek eğlence, kültür ve sanat etkinliklerinin merkezi olmuştur. Şehirdeki ilk tiyatro ve sinemalar da burada gelişmiştir.
Tarihçe ve Çarşının Yapısı
Cami, medrese, sebil-çeşme ve mezarlıktan oluşan 1729 tarihli Damat İbrahim Paşa Külliyesi'ne gelir elde etmek amacı ile yaptırılan Direklerarası çarşısı, külliyenin önünde uzun açık bir yolun iki yanında sıralanan 82 dükkândan oluşmaktaydı. 19. yüzyıldaki yol genişletme çalışmaları sırasında yolun bir yanındaki dükkânlar yıkılmış; diğer yandaki dükkânlara, önlerindeki kemerleri taşıyan sütunlar nedeniyle "Direklerarası" adı yakıştırılmıştır. Günümüzde ise bu çarşının çok küçük bir bölümü ayakta kalmıştır.
Kültür ve Sanatın Gelişimi
Yeniçeri Ocağı'nın kapatılmasına kadar yeniçerilerin gezinti ve eğlence alanı olan Direklerarası, 1826'da ocak kaldırıldıktan sonra halk ve entelektüeller için bir buluşma ve eğlence noktası haline gelmiştir. O dönemde İstanbul halkı için başlıca eğlence tiyatro olduğundan, başlangıçta tiyatro toplulukları çarşıdaki çayhane ve kıraathane gibi dükkânları kiralamıştır. 1880'den sonra cadde üzerinde tiyatro binaları açılmış ve topluluklar bu binalara taşınmıştır. Bunların en önemlileri Ferah Tiyatrosu ile Hasan ve Şevki Efendilerin tiyatroları olmuştur.
Geleneksel Gösteriler ve Çöküş Dönemi
Direklerarası aynı zamanda geleneksel Karagöz gösterileri, pehlivan güreşi ve hokkabaz gösterileri gibi eğlencelerin de merkezi konumundaydı. Ancak 1930'lardan sonra bölgenin eğlence ve kültür merkezi olma özelliği azalmış ve alan 1958'deki şehircilik çalışmaları sırasında büyük ölçüde yıkılmıştır.