Erzurum'un tarihi ve kültürel zenginliklerini barındıran Şenkaya ilçesine bağlı Değirmenlidere, Doğu Anadolu Bölgesi'nin yüksek rakımlı coğrafyasında yer alan tarihi bir kırsal yerleşimdir. Şenkaya ilçe merkezinin kuzeydoğusunda, deniz seviyesinden 2044 metre yükseklikte konumlanan bu mahalle, geçmişten günümüze taşıdığı zengin tarihi mirasla dikkat çekmektedir. Günümüzde sessiz bir kırsal mahalle görünümünde olan yerleşim, D.060 numaralı Erzurum-Ardahan (Oltu-Göle) devlet yolunun hemen kenarında yer almasıyla da ulaşım açısından önemli bir kavşakta bulunmaktadır.
Tarihsel Kökenler ve Tao Bölgesi Mirası
Değirmenlidere'nin tarihi, Orta Çağ Gürcistan'ını oluşturan en önemli tarihi bölgelerden biri olan Tao bölgesine kadar uzanmaktadır. Köyün sınırları içerisinde yer alan ve bölgenin köklü geçmişine ışık tutan en somut kanıtlardan biri, bu dönemden kaldığı tahmin edilen megalit yapı kalıntısıdır. Yerleşimin bilinen en eski adı Gürcüce "Agundziri" (აგუნძირი) kelimesinden türeyen Ağnuderi ve Ağundiri olarak tarihi kayıtlara geçmiştir. Zaman içinde Ağunder, Ağonder ve Avinder gibi farklı telaffuz ve yazım biçimleriyle anılan bu yer adının Türkçe olmaması sebebiyle, köyün ismi 1959 yılında yapılan düzenlemeyle Değirmenlidere olarak değiştirilmiştir.
Osmanlı ve Çarlık Rusyası Dönemleri
Bölge, 16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun gerçekleştirdiği 1549 tarihli Gürcistan seferini takip eden yıllarda Osmanlı idaresine geçmiştir. 1574 tarihli mufassal defterde Gürcistan Vilayeti içinde Ardahan-i Büzür livasının Kamhisi nahiyesine bağlı olan köyde 5'i Hristiyan, 8'i Müslüman olmak üzere toplam 13 hane yaşamaktaydı. 1595 yılı kayıtlarında boş olarak geçen yerleşim, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan cebe defterinde hasılası 8.500 akçe olarak kaydedilmiş ve köy Ali adında bir şahsın idaresine verilmiştir. Tarihin dönüm noktalarından biri olan 93 Harbi'nin (1877-1878) ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca savaş tazminatı kapsamında Çarlık Rusya'sına bırakılan köy, 1886 yılı nüfus sayımında Oltu sancağının Oltu kazasına bağlı Zagderek nahiyesinin sekiz köyünden biri olarak kaydedilmiştir. Bu sayımda köydeki 17 hanede 107 kişi yaşamakta olup nüfusun tamamı Kürtlerden oluşuyordu.
Cumhuriyet Dönemi, İdari Yapı ve Ulaşım
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Türkiye Cumhuriyeti sınırlarında kalan yerleşim, 1928 yılında Erzurum vilayetinin Oltu kazasına bağlı Kosor nahiyesinin bir köyü iken, 1935 yılında Ağonder adıyla kaydedilmiş ve bu tarihte köyde 302 kişi yaşamaktaydı. 1946 yılında Şenkaya ilçesinin kurulmasıyla bu yeni ilçeye bağlanan köyün nüfusu 1965 nüfus sayımında 780 kişiden oluşuyordu ve bu nüfus içinde 260 kişi okuma yazma biliyordu. 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa kapsamında tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırıldığından, bu yerleşim de Şenkaya Belediyesi'nin bir mahallesi haline getirilmiştir. Erzurum il merkezine 175 kilometre, Şenkaya ilçe merkezine ise 44 kilometre uzaklıkta yer alan Değirmenlidere, günümüzde tarihi derinliğini korumaya devam etmektedir.