İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Alemdar mahallesinde konumlanan Balıkesir Han, yaklaşık 1800 yıllık bir Roma sarnıcı üzerine inşa edilmiş tarihi bir binadır. İmparatorluk başkenti Konstantinopolis'in yoğun nüfusu ve coğrafi koşulları sebebiyle su ihtiyacını karşılamak ve yağmur sularını toplamak amacıyla inşa edilen sarnıçlardan biri olan bu yapı, zamanla meydana gelen depremler ve kot farkının artması nedeniyle toprak altında kalmıştır.
Üç Dönemin Mimari Özellikleri
Yapı; Bizans, Osmanlı İmparatorluğu ve Cumhuriyet dönemlerinin mimari özelliklerini bünyesinde barındırmaktadır. Alt kısmında Bizans dönemine ait granit sütunların ve kemerlerin yer aldığı yapının, Osmanlı döneminde onarımlardan geçen orta kısmı horasan harcıyla inşa edilmiş ve Şengül Hamamı'na bağlanmıştır. 20. yüzyılın başında yapılan ilavelerle ise yapının üst kısmına iki kat daha eklenmiştir.
Günümüzdeki Durumu ve Satış Süreci
Toplamda 4 katlı ve 152 metrekarelik zemin alanına sahip olan Balıkesir Han, günümüzde özel mülkiyette bulunmakta ve otopark olarak kullanılmaktadır. Ailesinden miras kalan binayı, ortak olan ağabeyinin vefatı sebebiyle satmak isteyen sahibi Ömer Civan tarafından yapı, 2019 yılında 1 milyon 750 bin dolara satışa çıkarılmıştır.
Yapısal Riskler ve Koruma İhtiyacı
Restoratör ve mimar Olcay Aydemir, binanın altyapısının sarnıç olabileceğini ve kiliseden dönüştürülen Zeyrek Camii, Eski İmaret Camii ve Fethiye Camii'nin temellerinde de sarnıçlara rastlandığını ifade etmiştir. Aydemir, yapının korunmadığı takdirde deprem, yer hareketleri veya su kaynaklı problemlerle yıkılabileceğini belirtmiş, yapılacak malzeme analiziyle yapının daha erken dönemlere de tarihlenebileceğini eklemiştir.