Tarihî Yarımadanın En Uç Noktası: Cankurtaran Mahallesi
Cankurtaran, İstanbul ilinin Avrupa Yakası'nda bulunan Fatih ilçesine bağlı tarihi bir mahalledir. Tarihî yarımadanın en uç noktasını teşkil eden bu stratejik mahalle, coğrafi olarak Sarayburnu bölgesinde yer alır ve doğuda İstanbul Boğazı, güneyde ise Marmara Denizi ile çevrelenmiştir. Toplam 0.88 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahip olan mahalle, tarihi ve coğrafi yapısıyla İstanbul'un en özel köşelerinden biridir.
Adını Tsunamiyi Engelleyen Surlardan Alan Mahalle
Mahallenin "Cankurtaran" olarak adlandırılmasının ardında son derece dramatik ve tarihi bir olay yatmaktadır. Mahalle, Bukoleon Sarayı'ndan kalma yüksek duvarların 1509 Büyük İstanbul Depremi'nde Marmara Denizi'nde oluşan tsunami dalgalarını engellemesinden ötürü halk tarafından bu isimle anılmaya başlanmıştır. Deprem sonrasında deniz sularının beş metreye kadar yükseldiği söylenmektedir. Bu yüksek saray duvarlarının dalgaları keserek can kayıplarının önüne geçmesi, bölgenin "Cankurtaran" adını almasını sağlamıştır.
Coğrafi Konumu, İdari Sınırları ve Çevresi
İdari sınırlarına bakıldığında Cankurtaran Mahallesi'nin kuzeyinde Hocapaşa, batısında Alemdar, güneybatısında Binbirdirek ve güneyinde Sultanahmet mahalleleri yer almaktadır. Doğu sınırı ise tamamen İstanbul Boğazı'na açılmaktadır. Mahalle sınırları içerisinde dünyaca ünlü ve tarihi önemi büyük olan Topkapı Sarayı da yer almaktadır.
Demografik Yapısı ve Nüfus Değişimi
Cankurtaran Mahallesi'nin nüfusu yıllar içerisinde dalgalı bir seyir izlemiştir. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre, 2007 yılında mahallenin nüfusu 1.708 kişi olarak kaydedilmişken, bu sayı takip eden yıllarda genel bir düşüş eğilimine girmiştir. 2017 yılında 1.909 kişiye kadar yükselen nüfus, 2024 yılı itibarıyla 1.052 kişi olarak tespit edilmiştir. Mahalle günümüzde muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.