Roma ve Bizans İmparatorluğu'nun İzleri: Hebdomon
İstanbul'un batı yarısında, Çatalca Yarımadası üzerinde ve Marmara Denizi'nin kuzeydoğu sahillerinde konumlanan Bakırköy, kökleri Roma İmparatorluğu'na kadar uzanan son derece köklü ve tarihi bir yerleşimdir. Roma döneminde, imparatorluğun Avrupa kesimini Bizantion'a bağlayan ünlü anayol Via Egnatia (Egnatia Yolu) üzerinde yer alan bölge, Konstantinopolis'in mil taşı anıtı Milion'dan yedi Roma mili uzakta bulunması sebebiyle Grekçe "Yedinci" anlamına gelen Hebdomon adıyla anılmaktaydı. Bizans döneminde Konstantinopolis dışında, suyu bol ve keyifli bir sahil dinlenme yeri olarak öne çıkan bu bölgede; günümüzde Ataköy Marina'nın yer aldığı alanda İmparator Valens tarafından Magnaura Sarayı, deniz kenarına yakın bir konumda ise İmparator Justinianus tarafından Jucundianae Sarayı inşa ettirilmiştir. Ayrıca bölgede Aziz Yuhanna Evangelist'e ve başı bu kilisede barındırılan, aynı zamanda İmparator II. Basileios'un mezar yeri olan Aziz Yuhanna Baptist Öncü'ye adanmış iki önemli kilise yaptırılmıştır.
Askeri Eğitimlerin ve Tarihi Tahta Geçişlerin Merkezi
Hebdomon, Bizans döneminde askeri törenler ve stratejik geçişler için büyük bir önem taşımaktaydı. Bölge, Kampos tou Tribounaliou adıyla anılan askeri bir eğitim ve toplanma sahasına sahipti. Günümüzde at yarışı pistinin bulunduğu Veliefendi Vadisi'nde yer alan bu alanda; Valens, Arcadius, Honorius, II. Theodosius, Phocas ve II. Nikiphoros Phokas gibi birçok Roma ve Bizans İmparatoru ordu tarafından alkışlanarak seçilmiştir. İmparatorluk sarayı mensupları, askeri geçit törenlerine katılmak, seferden dönen orduları ve imparatorları karşılamak ya da Aziz Yuhanna Baptist Öncü Kilisesi'nde ibadet etmek amacıyla sık sık Hebdomon'u ziyaret etmiştir. Roma döneminden sonra "Septimum" veya "Jeptimun" olarak adlandırılan ve stratejik bir askeri merkez haline gelen bu kıymetli yerleşim; Avar, Arap ve Bulgar saldırılarına uğramış, yağmalanmış ve 12. yüzyıldaki Latin işgali sırasında büyük oranda yakılıp yıkılmıştır.
Osmanlı Dönemi ve Cumhuriyet'e Geçiş Süreci
Bizans'ın son yıllarında "Uzunköy" anlamına gelen Makrohori olarak anılan yerleşim, 14. yüzyılın ortalarında Osmanlıların eline geçmesiyle Makriköy adını almıştır. Bölgeye Müslüman nüfusun yerleşmesi ise 17. yüzyılda gerçekleşmiştir. II. Abdülhamid döneminde köşklerle donatılarak gelişen Makriköy, Osmanlı'nın son dönemlerinde de tarihi olaylara sahne olmuştur. 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasındaki işgal döneminde tarihi Ayastefanos Antlaşması, Yeşilköy'deki Simenoğlu Köşkü'nde imzalanmıştır. Bir diğer önemli tarihi dönemeç ise, 1909 yılında 31 Mart Vakası'nı bastırmak üzere Selanik'ten gelen Hareket Ordusu'nun buraya ulaşarak II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesi kararını almasıdır. Birinci Dünya Savaşı öncesinde İstanbullular için sevilen bir tatil beldesi olan yerleşim, savaş esnasında İngilizlerin İstanbul'u bombalaması nedeniyle zarar görmüştür. Cumhuriyet'in ilanından sonra, 1925 yılında çıkarılan yer adlarının Türkçeleştirilmesi kanunu kapsamında beldenin eski adı olan Makriköy, Bakırköy olarak değiştirilmiştir.
Günümüze Ulaşan Tarihi Eserler ve Kültürel Değerler
Tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Bakırköy, günümüzde zengin tarihi yapılarıyla ziyaretçilerini büyülemektedir. İlçenin en dikkat çekici tarihi kalıntıları arasında Bizans döneminden kalma Fildamı (Fildamı Sarnıcı), 17. yüzyıl Osmanlı mimari özelliklerini taşıyan ve günümüzde Ataköy'de Yunus Emre Kültür Merkezi olarak hizmet veren Baruthane yer almaktadır. Ayrıca 2 Mayıs 1832 yılında kutsanmış olan Rum Ortodoks Aziz Yorgi Kilisesi ve tarihi Rum okulu, 1875 yılında Sultan Abdülaziz tarafından yeniden inşa ettirilen Çarşı Camii ve Çeşmesi, Şifa Hamamı, 19. yüzyılda kurulan Bez Fabrikası (Bakırköy Pamuklu Sanayi Müessesesi), Yeşilköy yalıları, tarihi Bakırköy evleri ve Florya Deniz Köşkü semtin kültürel mirasını oluşturan en önemli yapılardır. Bunların yanı sıra, İstanbul'un fethi sırasında şehit düşen Müslüman Zuhurat Baba'nın mezarı da ilçede yer almakta olup, özellikle Cuma günleri kadınlar tarafından yoğun bir şekilde ziyaret edilmektedir.