Tarihçe ve Askeri Dönemden Sivil Havacılığa Geçiş
Türkiye'de ilk havacılık girişimleri 1911-1912 yıllarında, Harbiye Nazırı Mahmud Şevket Paşa'nın orduda kullanılacak uçaklar için bir tesis oluşturma isteğiyle, bugün Atatürk Havalimanı olan arazinin yakınında iki hangar ve küçük bir meydanla başlamıştır. Tesis, 1933 yılına kadar temel olarak askeri amaçlarla hizmet vermiştir. Cumhuriyetin ilanının ardından, 1925 yılında kurulan Türk Tayyare Cemiyeti ile sivil havacılığın adımları atılmaya başlanmış ve 1933 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nden ithal edilen iki King Bird modeli uçakla ilk sivil uçuşlar başlatılmıştır. Bir hangar ve yanındaki kâgir binanın sivil uçuşlara ayrılması, terminalin üst katına bir bekleme odası ile bilet satış gişesinin eklenmesiyle ilk terminal alanı kurulmuştur. Şubat 1933'te ilk protokol yolcuları İstanbul-Ankara arasındaki tarihi uçuşu gerçekleştirmiştir.
Uluslararası Yeşilköy Havalimanı'nın Doğuşu ve Genişlemesi
Türkiye'nin 1944 yılında Chicago Sivil Havacılık Sözleşmesi'ni imzalamasıyla birlikte Yeşilköy Havaalanı'nın uluslararası standartlara getirilmesi kararlaştırılmıştır. 1947 yılında hazırlanan proje kapsamında, Bayındırlık Bakanlığı'nın verdiği yetkiyle Amerikan Westinghouse-IG White firmaları 1949 yılında inşaat çalışmalarına başlamıştır. Yaklaşık 10 bin metrekarelik bir alanı kaplayan bu modern meydan tesisleri; iç ve dış seferlere hizmet eden bir terminal binası, 2300 metre uzunluğunda bir pist, bir hangar ve servis yapılarından oluşmuştur. Proje 1953 yılında başarıyla tamamlanmış ve 1 Ağustos 1953 tarihinde törenle hizmete açılmıştır. Artan uluslararası yolcu trafiği ve geniş gövdeli uçakların yaygınlaşması sebebiyle havalimanı genişleme ihtiyacı duymuş ve 1968 yılında yapımına başlanan 3 bin metre uzunluğundaki 17/35 pisti 12 Kasım 1972'de açılmıştır. 1971 yılında mimar Hayati Tabanlıoğlu tarafından havalimanının uzun vadeli gelişimi için kapsamlı bir master plan tasarlanmıştır.
Atatürk Havalimanı Dönemi ve Rekorlar
Hayati Tabanlıoğlu'nun hazırladığı master plan çerçevesinde inşa edilen yeni dış hatlar terminali 1983 yılında hizmete girmiştir. Havalimanının ismi, 29 Temmuz 1985 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından İstanbul Atatürk Havalimanı olarak değiştirilmiştir. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte artan bavul ticareti ve charter yolcu trafiğini yönetmek üzere 1993 yılında kargo terminali, 1995 yılında ise C Terminali faaliyete geçirilmiştir. 2015 yılı verilerine göre Türkiye'nin en yoğun, dünyanın ise en yoğun 11. yolcu trafiğine sahip havalimanı olan Atatürk Havalimanı, günlük ortalama 1100 uçağın kullandığı Avrupa'nın en önemli transit noktalarından biri haline gelmiştir. 4 Eylül 2016 tarihinde havalimanı, iniş ve kalkış yapan toplam 1453 uçakla (her 59,46 saniyede bir uçak iniş veya kalkışı) tüm zamanların uçuş rekorunu kırmıştır.
Sivil Uçuşların Kapatılması ve Günümüzdeki Durumu
Havalimanındaki yoğun sivil yolcu ve kargo taşımacılığı trafiği, zaman içinde kapasite sınırlarını aşmıştır. Bu doğrultuda, 7 Nisan 2019 tarihinden itibaren sivil uçuşlara, 5 Şubat 2022 tarihinden itibaren ise kargo uçuşlarına tamamen kapatılan havalimanındaki tüm uçuş trafiği yeni inşa edilen İstanbul Havalimanı'na aktarılmıştır. İstanbul'un Bakırköy ilçesi Yeşilköy semti sınırlarında yer alan, güneyde Marmara Denizi, kuzeyde ise D-100 Karayoluyla çevrili olan bu tarihi meydan, günümüzde yalnızca özel jet uçuşları için hizmet vermeye devam etmektedir.