Asmakonak (Samhula) Köyünün Tarihçesi
Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı olan Asmakonak, zengin bir tarihi geçmişe sahip eski bir yerleşim yeridir. Köyün bilinen en eski adı Gürcüce bir yer adı olan Samhula'dır. Gürcücede "üç" anlamına gelen "sami" ve "ambar" anlamına gelen "hula" kelimelerinin birleşiminden türeyen bu isim, "Üç Ambarlar" anlamına gelmektedir. Tarihsel süreçte bu yerleşim adı 1595 tarihli Osmanlı mufassal defteri olan "Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan"da "Samhula", 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından bölgeye hakim olan Ruslar tarafından "Samhlia" ve Türkçe kaynaklarda ise zamanla "Sanhulye" veya "Sanhuliye" olarak kaydedilmiştir. Köyün adı, yabancı kökten geldiği gerekçesiyle 1959 yılında yürürlüğe giren 7267 sayılı kanunla Asmakonak olarak değiştirilmiştir.
Osmanlı ve Rus Yönetimi Dönemleri
Tarihsel Gürcistan'ı oluşturan Mesheti bölgesinin yerleşim birimlerinden biri olan Samhula, Osmanlı Devleti tarafından 16. yüzyılın ortalarında Samtshe Atabeyliği'nden ele geçirilmiştir. 1595 yılındaki Osmanlı tahrir defterine göre Gürcistan Vilayeti'nin Poshov livasına bağlı Kuzay nahiyesinde yer alan köyde bu dönemde 13 hane yaşamaktaydı. Bu haneler devlete ispenç vergisi ödemekle yükümlü olup, hane reislerinin çoğunluğu Gogiça, Meraba, Matsatsa, Davit ve Badura gibi Gürcü isimleri taşımaktaydı. Köyde tarımsal faaliyet olarak buğday, arpa, çavdar, keten tohumu ve yonca yetiştirilmekte, arıcılık yapılmakta ve domuz beslenmekteydi. Ayrıca köyün üzerinde kayıtlı "Küçük Kır" ve "Büyük Kır" adında iki tarla, iki yayla ve bir adet değirmen bulunmaktaydı.
20. Yüzyıldan Günümüze Asmakonak
Uzun yıllar Osmanlı idaresinde kalan köy, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından Rusya İmparatorluğu'nun denetimine girmiştir. Rus idaresinde Ardahan sancağının Poshov kazasına bağlı Digur nahiyesinde yer alan köyün nüfusu 1886 yılında 174 kişi olarak kaydedilmiş ve bu nüfusun tamamı "Türk" olarak belirtilmiştir. Köyün nüfusu Rus kayıtlarında 1896'da 202 kişiye, 1906'da ise 231 kişiye yükselmiştir. I. Dünya Savaşı ve Rus hakimiyetinin sona ermesinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan sınırları içinde kalan köy, 1921 yılında Ankara Hükümeti'nin ültimatomu ve ardından 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması ile Türkiye'ye bırakılmıştır. Cumhuriyet döneminde Kars vilayetinin Posof kazasına bağlı olan köy, 1935 yılında 397 kişilik bir nüfusa sahipti. Günümüzde Ardahan ilinin Posof ilçesine bağlı olan Asmakonak köyünün 2022 yılı verilerine göre nüfusu 44 kişidir.
Coğrafi Konumu
Doğu Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde, deniz seviyesinden 1842 metre yükseklikte konumlanan Asmakonak köyü, Ardahan il merkezine 85 km, Posof ilçe merkezine ise 13 km uzaklıkta yer almaktadır. Doğal güzellikleri ve köklü tarihi geçmişiyle dikkat çeken yerleşim yeri, tarihi sınır bölgelerinin kültürel izlerini günümüze taşımaktadır.