Marmara Denizi'nin doğusunda, Gemlik Körfezi'nin kuzeyinde yer alan Armutlu, zengin tarihi geçmişi, şifalı termal kaynakları ve büyüleyici doğal güzellikleriyle Yalova ilinin en özel ilçelerinden biridir. Samanlı Dağları'ndan Bozburun'a kadar uzanan engebeli ve dağlık coğrafyasıyla dikkat çeken bölge, zeytinlikleri ve tertemiz deniziyle ziyaretçilerine huzurlu bir seyahat deneyimi sunmaktadır. İstanbul, Gemlik ve Bursa gibi önemli merkezlere yakınlığı ve kolay deniz ulaşımı ile hem kültür hem de doğa turizmi için ideal bir cazibe merkezidir.
Armutlu'nun Köklü Tarihi ve İsim Kökeni
Tarih boyunca Enrutluk, Emrudili ve Imrudili gibi adlarla da anılan Armutlu'nun isminin, "Donanma" veya "Donanmaya gözcülük eden kimse" anlamına gelen Armodo veya Armodies sözcüklerinden türediği düşünülmektedir. İlçenin adına dair iki önemli rivayet bulunmaktadır. Bizans dönemine dayanan ilk anlatıya göre, Bizans Kralı'nın kızı Armodies'in vücudunda yaralar çıkmış ve kral kızını şimdiki kaplıcaların bulunduğu bölgeye bırakmıştır. Buradaki termal sularla her gün yıkanarak şifa bulan prenses sağlığına kavuşmuştur. Ünlü seyyah Evliya Çelebi ise Seyahatname eserinde Armutlu isminin, kasabanın etrafını çevreleyen verimli ve bakımlı armut bahçelerinden geldiğini belirtmektedir.
Antik Çağlardan Osmanlı Dönemine Tarihsel Geçmiş
Armutlu topraklarındaki ilk yerleşimin ne zaman başladığı tam olarak bilinmese de bölge sırasıyla MÖ 5. yüzyılda Bithynia Krallığı sınırlarına dahil olmuş, MÖ 1. yüzyıldan itibaren ise Roma egemenliğine girmiştir. Roma İmparatorluğu'nun bölünmesinin ardından Bizans İmparatorluğu sınırlarında kalan bölge, Selçuklular ile Bizans arasında sıkça el değiştirmiş ve en nihayetinde 1324 yılında Orhan Gazi döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. Osmanlı döneminde Mudanya ve Tirilye'den getirilen Türklerin yerleştirildiği bölgede Türk ve Rum halkları uzun yıllar bir arada yaşamış, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte buradaki Rum nüfus göç etmiştir. Cumhuriyet döneminde Bursa'nın Gemlik ilçesine bağlı bir bucak olan bölge, 6 Haziran 1995 tarihinde ilçe statüsü kazanarak Yalova'ya bağlanmıştır. Ayrıca cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, 9 Ağustos 1934 tarihinde şifalı kaplıcaları ziyaret etmek amacıyla ilk kez Armutlu'ya gelmiştir.
Görülmeye Değer Doğal Güzellikler ve Kültürel Miras
Gerek kaplıca gerekse deniz turizmi açısından önemli bir cazibe merkezi olan Armutlu, tarihi yapılarıyla da kültürel bir zenginlik sunmaktadır. Bülbül Deresi kıyısında yer alan lahit kalıntısı, Osmanlı döneminden günümüze ulaşan Hacı Ali Paşa Camii, tarihi köprü ve Osmanlı Hamamı ilçenin en önemli kültürel varlıklarıdır. Doğa severler için Samanlı Dağları'nın yeşiliyle bütünleşen maki, fundalık ve çam ormanları göz alıcı bir manzara sunarken, Çelikkaya, Kapaklı, Kalem ve Meyhane burunları ile en önemli akarsu olan Kaleder akarsuyu coğrafi keşif duraklarıdır. Armutlu-Yalova yolu üzerinde bulunan jeotermal su kaynakları ise bölgenin en popüler kaplıca turizm destinasyonudur.
Ulaşım ve Pratik Yaşam Detayları
Armutlu'nun ekonomisi büyük ölçüde zeytin tarımına, balıkçılığa ve turizm işletmeciliğine dayanmaktadır. Yalova il merkezine 55 km, Gemlik'e karayoluyla 27 ila 38 km uzaklıkta olan ilçenin Bursa'ya mesafesi 70 km'dir. Ulaşım olanakları açısından Gemlik güzergahı oldukça düzenli olup, Yalova istikametine de özel şahıs vasıtaları hizmet vermektedir. İstanbul'a deniz yoluyla 37 deniz mili mesafede yer alan ilçeye, İDO (İstanbul Deniz Otobüsleri) aracılığıyla İstanbul - İhlas Tatil Köyü - Armutlu - Küçükkumla - Büyükkumla - Gemlik arasında düzenli deniz otobüsü seferleri yapılmaktadır. Ayrıca Karşıyaka, Bayır ve 50. Yıl mahallelerinin yanı sıra Fıstıklı, Kapaklı, Mecidiye, Hayriye ve Selimiye köyleri de Armutlu'nun doğal güzelliklerini keşfetmek için harika duraklardır.