.jpg?width=640)
Ömer Zülfü Livanelioğlu, ya da bilinen adıyla Zülfü Livaneli, 20 Haziran 1946 tarihinde Konya'nın Ilgın ilçesinde dünyaya gelerek Cumhuriyet döneminin en önemli kültür ve sanat figürlerinden biri haline gelmiştir. Müziği, edebiyatı, yönetmenliği ve siyasi kimliğiyle tanınan sanatçı, geleneksel Anadolu tınılarını modern batı enstrümanlarıyla harmanladığı kendine özgü besteleriyle uluslararası düzeyde büyük bir üne kavuşmuştur. Çocuk yaşlarda eline aldığı bağlamayla başlayan müzikal serüvenini, yurt dışındaki konservatuvar eğitimiyle akademik bir boyuta taşıyan Livaneli, toplumsal duyarlılığı ve politik duruşu nedeniyle zorlu dönemler geçirmiş ancak eserleriyle tüm dünyada barış ve sanat köprüleri kurmayı başarmıştır.
Aslen Artvin Yusufeli kökenli bir ailenin evladı olan sanatçı, babası Mustafa Sabri Bey ve annesi Şükriye Hanım'ın destekleriyle gençlik yıllarında Ankara'daki Cumhuriyet Lisesi'ni bitirmiştir. Erken yaşta hayatını Ülker Tunçay ile birleştiren sanatçının bu evlilikten Aylin adında bir kızı dünyaya gelmiştir. 1971'deki askeri darbe sonrasında fikirlerinden ötürü hapis cezasına çarptırılan Livaneli, tahliyesinin ardından ülkeden ayrılarak İsveç'e yerleşmiştir. Stockholm'de müzik eğitimine devam ederken Fairfax Konservatuvarı'ndan mezun olmuştur. Belçika'da çıkardığı ilk albümünün ardından, batı orkestrasyonuyla zenginleştirdiği halk ezgileriyle özgün tarzını dünyaya sunmuştur.
Uluslararası Başarılar ve Müzikal Deha
Yaratıcı müzikal üretkenliğini otuzun üzerinde sinema eserine bestelediği müziklerle taçlandıran usta isim, yerli sinemanın köşe taşlarından olan Yol ve Sürü gibi başyapıtların müziklerine imza atmıştır. Nazım Hikmet'in dizelerini bestelediği meşhur albümüyle kitlelerin ruhuna dokunan Livaneli, kısa sürede dünya çapındaki sanatçıların da odağı haline gelmiştir. Joan Baez ve Maria Farandouri gibi dünyaca ünlü müzisyenlerin repertuvarlarında yer bulan besteleri, Moskova'dan Berlin'e kadar uzanan dev senfoni orkestraları tarafından icra edilmiştir. Yunanistanlı büyük besteci Mikis Theodorakis ile ortak projelere imza atarak iki komşu ülke arasında dostluk köprüleri kurmuştur.
Kameranın Arkasında ve Kalemin Ucunda Bir Ömür
Sanatının sınırlarını genişleten Zülfü Livaneli, 1980'lerin sonundan itibaren sinema yönetmenliğinde de rüştünü ispat etmiştir. Senaryosunu kaleme aldığı ve ilk yönetmenlik denemesi olan Yer Demir Gök Bakır ile uluslararası arenada dikkat çeken ödüller kazanmıştır. Elia Kazan'ın oyuncu olarak yer aldığı Sis filmiyle Montpellier ve Valencia gibi prestijli festivallerden ödüllerle dönen usta sanatçı, sinemadaki başarısını edebiyat dünyasına da taşımıştır. Bir Kedi Bir Adam Bir Ölüm ile Engereğin Gözündeki Kamaşma gibi eserleriyle Balkan Edebiyat Ödülü ve Yunus Nadi Roman Ödülü dahil pek çok saygın ödüle layık görülmüştür. Romanları Çin'den İspanya'ya kadar geniş bir coğrafyada en çok satanlar listesine girmeyi başarmıştır.
Sanatçının geniş kitlelerce takip edilen ve farklı dillerde de büyük ilgi uyandıran bazı önemli edebi eserleri şunlardır:
- Serenad
- Mutluluk
- Kardeşimin Hikayesi
- Son Ada
Toplumsal Mücadele ve Siyaset Sahnesi
Livaneli'nin çok yönlü yaşamı yalnızca sanatla sınırlı kalmamış, toplumsal meselelere duyarlılığı onu aktif siyasetin de içine çekmiştir. 1994 yılındaki yerel seçimlerde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına adaylığını koyarak rekabet dolu bir yarışa katılmıştır. Daha sonra, 2002 genel seçimlerinde milletvekili seçilerek meclise girmiş ve fikirlerini parlamento çatısı altında savunmuştur. Paris merkezli UNESCO tarafından kültür elçisi olarak tayin edilen sanatçı, dünya çapındaki aydınlarla kültürel gelişime katkı sağlamıştır. Günümüzde de kültürel diplomasi faaliyetlerine, köşe yazarlığına ve dünya sanatına yön veren projelerine kararlılıkla devam etmektedir.