Türkiye'nin astronomi alanındaki öncülerinden olan bilim insanı Prof. Dr. Zeki Tüfekçioğlu, gök mekaniği alanındaki çalışmaları ve Türk Astronomi Derneği'nin kurucuları arasında yer almasıyla tanınan, ömrünü uzay bilimlerine adamış seçkin bir akademisyendir. 1935 yılında Trabzon'un Yeşilova köyünde dünyaya gelen akademisyen, ülkemizde modern astronomi eğitiminin ve rasathane çalışmalarının kurumsallaşmasında çok önemli roller üstlenmiştir. Ankara Üniversitesi çatısı altında uzun yıllar dekanlık, bölüm başkanlığı ve rasathane müdürlüğü görevlerini yürüten değerli akademisyen, yetiştirdiği öğrenciler ve öncülük ettiği bilimsel projelerle Türk bilim dünyasında derin izler bırakmıştır. Üniversite senatosu tarafından 15 Mart 2016 tarihinde Ankara Üniversitesi Çınarı unvanına layık görülen Türk bilim insanı, 23 Ağustos 2019 tarihinde Ankara'da hayata gözlerini yummuştur.
Akademik Eğitimi ve Yale Yılları
Gençlik yıllarında Trabzon'dan başkente uzanan eğitim yolculuğu, Zeki Tüfekçioğlu'nu 1958 yılında Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik-Astronomi Bölümü'nden mezuniyete götürdü. Lisans derecesini aldıktan sonra, 1961 senesinde Milli Savunma Bakanlığı AR-GE Dairesi vasıtasıyla Ahlatlıbel (Kreiken) Rasathanesi'nde görev alarak profesyonel meslek hayatına ilk adımını attı. Bilimsel vizyonunu genişletmek amacıyla rotasını Amerika Birleşik Devletleri'ne çeviren genç araştırmacı, 1962 ile 1964 yılları arasında Yale Üniversitesi'nde gök mekaniği alanında yüksek lisans öğrenimini başarıyla tamamladı. Türkiye'ye döndükten sonra akademik çalışmalarına hız kesmeden devam eden Tüfekçioğlu, 1967 yılında doktora unvanını alarak uzmanlığını tescilledi.
Yükseliş Dönemi ve İdari Görevleri
Doktora derecesinin ardından üniversitedeki kadrosunda yükselmeye başlayan bilim insanı, 1973 yılında doçentlik makamına ulaştı. 1979 senesinde ise profesörlük unvanını kazandı. Tüfekçioğlu, akademik çalışmalarının yanı sıra idari sorumluluklar üstlenmekten de geri durmadı. Ünlü akademisyen, kariyeri boyunca Ankara Üniversitesi bünyesinde şu önemli idari rollerde bulunmuştur:
- 1974-1977 ve 1979-1982 yılları arasında bölüm başkanlığı,
- 1979-1982 yılları arasında rasathane müdürlüğü,
- 1980-1982 yılları arasında ise Fen Fakültesi Dekanlığı.
Rasathanedeki çalışmaları sırasında modern gözlem tekniklerine büyük önem veren deneyimli astronom, 1976 yılında bu kurum bünyesinde başlatılan fotoelektrik fotometri gözlemlerinin yürütülmesinde de öncülük yapmıştır.
Uluslararası Deneyimi ve Bilimsel Mirası
Zeki Tüfekçioğlu, bilimsel birikimini ulusal sınırların dışına da taşıyarak 1985 ile 1991 yılları arasında Suudi Arabistan'daki Kral Abdülaziz Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak görev yaptı. Yurt dışı deneyiminin ardından tekrar ülkesine dönen profesör, 1991 yılından emekli olduğu 2000 senesine kadar Ankara Üniversitesi'ndeki görevini sürdürdü. Kariyeri boyunca çok sayıda ulusal ve uluslararası bilimsel makaleye imza atan yazar, üçü çeviri olmak üzere toplam beş adet kitabı literatüre kazandırdı. Ayrıca 1974-1978 yılları arasında "Communications" dergisinin editörlüğünü üstlenen Tüfekçioğlu, 1979-1982 döneminde ise TÜBİTAK Uzay Araştırma Ünite Başkanlığı görevinde bulundu.
Özel Yaşamı ve Vefatı
Ünlü bilim insanı dil becerileriyle de dikkat çekiyordu. Kendisi ileri düzeyde İngilizce, Fransızca ve Rusça biliyordu. Aysel Tüfekçioğlu ile 3 Temmuz 1970 tarihinde evlenen akademisyenin bu birliktelikten üç çocuğu oldu. Zeki Tüfekçioğlu'nun çocuklarından ikisi erkek, biri ise kızdır. Hayata gözlerini yuman değerli akademisyenin cenazesi, vefatının ardından Trabzon'un Ortahisar ilçesine bağlı Yeşilova Köyü Camii'ndeki ikindi namazını müteakip aile kabristanlığına defnedilmiştir.