Trabzon'un Çaykara ilçesinde 1 Ocak 1967 tarihinde dünyaya gelen Türk hukukçu ve siyasetçi Zekeriya Birkan, Türkiye'nin adalet mekanizmasında ve yasama organında önemli sorumluluklar üstlenmiş tecrübeli bir isimdir. Kariyeri boyunca hem serbest avukatlık, baro başkanlığı gibi mesleki rollerde hem de milletvekilliği ve Adalet Bakan Yardımcılığı gibi üst düzey bürokratik ve siyasi kademelerde yer alarak ülkesine hizmet etmiştir. Kökeni Karadeniz'e dayanan Birkan, hukuk alanındaki birikimini yıllar içinde siyaset sahnesine taşımıştır.
Eğitim Yılları ve Hukuk Dünyasına Giriş
Zekeriya Birkan, çocukluk ve ilk gençlik yıllarında Türkiye'nin farklı şehirlerinde eğitim görerek yetişti. İlkokul öğrenimini Trabzon'un Of ilçesine bağlı olan Eskipazar köyünde tamamlayan Birkan, daha sonra lise eğitimi için başkente gitti. Ankara Keçiören Lisesi'nden başarıyla mezun olmasının ardından yükseköğrenim hayatına başladı. İlk olarak Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmetler Akademisi bünyesinde iki yıllık bir eğitim süreci geçirdi. Buradaki eğitiminin ardından, hukuk alanına yönelme kararı alarak 1987 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne adım attı. Bu köklü fakülteden 1992 senesinde mezun olarak hukukçu unvanını kazandı.
Üniversiteden mezun olduğu aynı yıl, Bursa Barosu'na kayıtlı serbest avukat olarak mesleğe ilk adımını attı. Bursa'da uzun yıllar boyunca serbest avukatlık yaparak hukuki tecrübe edindi ve yerel düzeyde tanınan bir isim haline geldi. Mesleki gelişimine katkı sağlamak amacıyla arkadaşlarıyla birlikte Baroda Değişim Grubu isimli yeni bir mesleki platform oluşturdu. Bu platformun getirdiği ivmeyle birlikte, 15 Mayıs 2011 tarihinde düzenlenen olağanüstü genel kurulda meslektaşlarının desteğini alarak Bursa Barosu'nun 25. dönem başkanı seçilmeyi başarıdı. Ayrıca uluslararası alanda da ülkesini temsil eden Birkan, Lahey'de bulunan Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde kamu kurumlarının temsilciliğini üstlendi.
Siyasi Mücadele ve Parlamentodaki Görevleri
Zekeriya Birkan'ın aktif siyaset yaşamı Refah Partisi çatısı altında başladı. Siyasetin yerel teşkilatlarında aktif görevler üstlenerek partinin il ve ilçe yönetim kurullarında sorumluluk aldı. Özellikle Türkiye siyasi tarihinin kritik dönemlerinden biri olan 28 Şubat sürecinde partinin yürüttüğü hukuki çalışmalarda aktif roller üstlendi. Refah Partisi'nin Anayasa Mahkemesi kararıyla temelli kapatılmasının akabinde, 1998 yılında yeni kurulan Fazilet Partisi saflarına katıldı. Partide ilçe başkanlığı görevini yürüttü. Belediye başkanlığına da 1999 yerel seçimlerinde aday oldu. Fazilet Partisi'nin de kapatılması sürecinden sonra, kuruluş aşamasından itibaren Adalet ve Kalkınma Partisi bünyesinde yer aldı. AK Parti bünyesinde İl Demokrasi ve Hakem Kurulu Başkanlığı görevini üstlenerek partinin iç işleyişindeki hukuki mekanizmaları yönetti.
Zekeriya Birkan, yerel siyasetin ve hukuk dünyasının ardından ulusal siyasete geçiş yaptı. Ülke genelinde 7 Haziran 2015'te gerçekleştirilen milletvekili genel seçimlerinde AK Parti listelerinden Bursa Milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) girmeyi başarıdı. Aynı yıl 1 Kasım 2015 tarihinde yinelenen erken genel seçimlerde de Bursa halkının güvenini tazeleyerek yeniden milletvekili seçildi ve meclisteki yerini korudu. Meclisteki yasama çalışmaları sırasında birçok önemli komisyonda aktif görevler üstlendi. Zekeriya Birkan'ın parlamentoda görev aldığı başlıca yapılar şunlardır:
- TBMM Anayasa Komisyonu
- TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu
- TBMM 15 Temmuz Darbe Girişimini Araştırma Komisyonu
Parlamentodaki yasama faaliyetlerinin yanı sıra, uluslararası diplomaside de sorumluluk üstlenerek Bolivya Dostluk Grubu Başkanlığı görevini yürüttü. Siyasi kariyerinde idari kadrolarda da yükselen Birkan, 2016 ile 2017 yılları arasında AK Parti Genel Sekreter Yardımcılığı görevini başarıyla icra etti.
Adalet Bakan Yardımcılığı ve Sosyal Yaşamı
Yasama faaliyetlerindeki tecrübelerini yürütme organına taşımaya karar veren Zekeriya Birkan, bürokraside üst düzey bir göreve getirildi. Kararname ile 8 Temmuz 2019'da Bakan Yardımcısı yapıldı. Bu önemli atama kararıyla birlikte, Türk yargı sisteminin idari yapılanmasında kritik bir rol üstlendi.
Siyasi ve mesleki çalışmalarının yanı sıra, sivil toplum faaliyetlerinde de adından söz ettiren Birkan, farklı kurumlarda görev aldı. Hukuki Araştırmalar Derneği'nin (HUDER) il temsilciliğini üstlenen deneyimli hukukçu, İlim Yayma Cemiyeti bünyesinde mütevelli heyeti üyesi olarak toplumsal faaliyetlerde bulunurken, Bursaspor denetim kurulu üyeliğinde de yer alarak spor dünyasıyla da bağlarını güçlü tuttu.