Deniz sevdalısı bir mühendis olan Zafer Kızılkaya, ülkemizin Akdeniz kıyılarındaki deniz koruma alanlarını genişleten 1969 Ankara doğumlu Türk çevre aktivistidir. O, çocukluğunda Jacques-Yves Cousteau'nun ilham verici belgesellerini izleyerek büyüdü. Bu sayede deniz dünyasına büyük bir hayranlık beslemeye başladı. Eğitim hayatını Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde sürdüren Kızılkaya, inşaat mühendisliği alanında lisans derecesi aldı. Mezuniyetinin ardından ticari derin deniz dalışı ve su altı fotoğrafçılığına yöneldi. Aktivist, günümüzde kurucusu olduğu dernek çatısı altında kıyı ekosistemlerini korumak için çalışmalarına devam etmektedir.
Okyanuslardan Akdeniz'e Uzanan Serüven
Üniversite eğitimini tamamladıktan sonra ilgisini Pasifik Okyanusu'na çeviren Kızılkaya, uzun yıllarını bu okyanusun sularını keşfedip Endonezya'da deniz araştırmacısı ve fotoğrafçısı olarak çalışarak geçirdi. Türkiye'ye döndüğünde ise Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kıyı ve Liman mühendisliği bölümünde yüksek lisans yaptı. Kızılkaya'nın Türkiye kıyılarını koruma kararlılığı, deniz ekosistemimizin karşı karşıya kaldığı ciddi tehditlerden kaynaklanıyor. Ülkemizin kıyı bölgeleri, farklı faktörlerin bir araya gelmesiyle büyük zararlara uğramakta ve ciddi bir tehlike altında bulunmaktadır. Deniz ekosistemimize zarar veren temel tehditler şunlardır:
- İklim değişikliği
- Kaçak avcılık ve aşırı avlanma
- Turizmin artması
Dünyanın en yoğun avcılık faaliyetlerine sahne olan Akdeniz, bu tehditlerin merkezinde yer alıyor. Bu acı tablo karşısında Kızılkaya, ülkemizin tahrip olmuş deniz alanlarını yeniden canlandırmayı ve buraları daha etkin korunan bölgeler haline getirmeyi hedeflemiştir.
Goldman Çevre Ödülü ve Akdeniz Koruma Derneği
Başarılı çevre mücadelesiyle uluslararası alanda da ses getiren Zafer Kızılkaya, kurucu ortakları arasında yer aldığı Akdeniz Koruma Derneği'nin başkanlığını yürütmektedir. Bu dernek, Türkiye'nin Akdeniz kıyılarındaki hassas ekosistemlerin korunmasını ve zarar görmüş deniz alanlarını restore edilmesini amaçlıyor. Kızılkaya'nın bu özverili çalışmaları, ona 2023 yılında dünya çapında saygın bir ödül kazandırdı. Her yıl altı farklı kıtadan seçilen başarılı çevrecilere sunulan Goldman Çevre Ödülü'ne layık görülen Kızılkaya, bu prestijli ödülü kazanan ilk Türk vatandaşı olarak tarihe geçti. Onun bu başarısı, hem Türkiye'nin deniz koruma çalışmalarını dünya sahnesine taşımış hem de gelecek nesillere ilham vermiştir.