Türk musikisinin dünya çapındaki en önemli temsilcilerinden olan ud virtüözü Yurdal Tokcan, 1966 yılında Ordu'da dünyaya gelmiş, müzik eğitimini İstanbul'da tamamlayarak geliştirdiği özgün tekniklerle geleneksel saz icrasına modern bir vizyon kazandırmıştır. Küçük yaşlardan itibaren müziğe ilgi duyan sanatçı, akademik birikimini sahne tecrübesiyle birleştirerek hem yurt içinde hem de yurt dışında çok ses getiren projelere imza atmıştır. Ud sazının sınırlarını aşan sıra dışı performansıyla tanınan sanatçı, geleneksel Türk ezgilerini evrensel tınılarla harmanlayarak uluslararası alanda büyük takdir toplamıştır.
Benzersiz Bir Enstrüman Tekniğinin Doğuşu
Müzik yolculuğuna konservatuvar yıllarında kararlı adımlarla başlayan Yurdal Tokcan, 1988 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı'ndaki eğitimini başarıyla tamamladı. Akademik kariyerine aynı kurumda lisansüstü eğitim alarak devam eden sanatçı, 1989 ile 1997 yılları arasında ud eğitmeni olarak genç yeteneklerin yetişmesine katkı sağladı. Tokcan, teori ile pratik bilgiyi harmanlayarak Türk musikisine yeni bir soluk kazandırmayı hedefliyordu. Bu süreçte genç akademisyen, enstrümanın sınırlarını zorlayan çalışmalar gerçekleştirdi.
Takvimler 1990 yılını gösterdiğinde yetenekli müzisyen için oldukça önemli bir dönüm noktası gerçekleşti. Tokcan, sanat yönetmenliğini efsanevi isim Tamburi Necdet Yaşar'ın üstlendiği Kültür Bakanlığı İstanbul Devlet Türk Müziği Topluluğu kadrosuna ud sanatçısı ünvanıyla dahil oldu. Bu prestijli topluluk bünyesinde icra ettiği eserlerle adını geniş kitlelere duyurmayı başarıdı. Usta müzisyenlerle bir arada çalışmak, onun geleneksel repertuvar üzerindeki hakimiyetini daha da pekiştirdi.
Yurdal Tokcan'ı çağdaşlarından ayıran en temel özellik, enstrümanına getirdiği yenilikçi yaklaşımdı. Geleneksel ud icra tekniklerini derinlemesine inceleyen sanatçı, bunları çağdaş tınılarla sentezleyerek tamamen kendine has bir metodoloji ortaya koydu. Geliştirdiği bu özgün çalış tekniğini perdesiz gitar üzerinde de başarıyla uygulayarak müzikal sınırlarını genişletti. Sanatçının köklü melodi zenginliğini modern ve çoksesli yapılarla birleştirdiği pek çok saz eseri bulunmaktadır. Tokcan, bu besteleriyle udun ifade gücünü adeta yeniden tanımladı.
Küresel Sahnede Türk Musikisi Rüzgarı
Devlet topluluğundaki resmi görevinin yanı sıra Yurdal Tokcan, farklı estetik arayışlara sahip topluluklarla da yakın çalışmalar yürüttü. Sanatçının aktif olarak katkı sunduğu ve albüm kayıtlarında yer aldığu gruplardan bazıları şunlardır:
- İstanbul Fasıl Topluluğu
- İstanbul Tasavvuf (Dergah) Topluluğu
- İstanbul Sazendeleri
Bu prestijli ekiplerle birlikte stüdyo kayıtlarına katılan sanatçı, Türk müziğinin zengin tınılarını dünyaya tanıtmak amacıyla çok sayıda turneye çıktı.
Bu turneler kapsamında Türk sanat müziğini ve kültürünü temsil etmek üzere birçok farklı coğrafyada dinleyicilerle buluştu. Tokcan'ın konserler verdiği ülkelerden bazıları şunlardır:
- Almanya ve Fransa
- Belçika ve Hollanda
- İspanya ve Yunanistan
- Türkmenistan ve Bosna-Hersek
- İsrail
Tokcan, sergilediği üstün performanslarla yabancı müzik otoritelerinin de beğenisini kazanmayı başarıdı. Doğu ile Batı melodileri arasında kurduğu köprüler, uluslararası dinleyiciler tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı.
Nisan 2001 tarihinde Amsterdam Perküsyon Grubu ve Oda Orkestrası ile ortaklaşa düzenlenen "Ud Sazı Etrafında Avrupa Müziği" temalı konserde solist olarak sahne alan virtüöz, Batı enstrümanlarıyla mükemmel bir uyum yakaladı. Bununla birlikte, 2000 ve 2001 senelerinde Mercan Dede Ensemble bünyesinde Akbank Uluslararası Caz Festivali'nde boy göstererek müziğin sınır tanımazlığını bir kez daha kanıtladı. Kültürlerarası diyalogları önemseyen sanatçı, farklı disiplinlerden müzisyenlerle ortak projeler üretmeye devam etti.
Önemli İş Birlikleri ve Prestijli Ödüller
Müzikal sınırları aşma gayreti, Tokcan'ı farklı coğrafyaların sanatçılarıyla bir araya getirdi. Şubat 2002'de ünlü kanun sanatçısı Göksel Baktagir ve İsrailli yetenekli müzisyenlerle birlikte kurdukları Grup Baharat eşliğinde İsrail'de geniş yankı uyandıran bir dizi konser verdi. Ayrıca Almanya'nın Dresden kentinde gerçekleştirilen 3. Uluslararası Ud-Lavta Festivali'ne özel davetli olarak katılarak ülkemizi gururla temsil etti. Kudsi Erguner'in uluslararası yankı uyandıran çeşitli projelerinde de aktif olarak yer alarak hem yurt içinde hem yurt dışında sayısız konsere imza attı.
Yurdal Tokcan'ın kariyerindeki en parlak başarılardan biri de 1997 yılında Fransa'da kaydedilen özel bir projeyle geldi. Burhan Öçal, Göksel Baktagir, Selim Güler ve Arif Erdebil gibi alanında ekol olmuş isimlerden oluşan dev kadroyla verdikleri muhteşem konser, daha sonra albümleştirilerek müzikseverlerin beğenisine sunuldu. Bu eşsiz çalışma, 1998 senesinde Fransız müzik otoriteleri tarafından en prestijli ödüllerden biri olan "En İyi Etnik Albüm" ödülüne layık görüldü. Bu ödül, Tokcan'ın evrensel müzik arenasındaki yerini tescilledi.