Türk edebiyatının en özgün kalemlerinden biri olan şair ve yazar Vüs'at Orhan Bener, Samsun topraklarında 10 Mayıs 1922 tarihinde dünyaya gözlerini açtı. Yaşamı boyunca kendine has bir anlatım dili geliştirerek edebiyat dünyasında derin bir iz bırakan sanatçı, öz yaşam öyküsünden süzülen gerçekleri kurmaca dünyasına aktarmasıyla bilinir. Yazın serüvenine adım attığı ilk dönemlerden itibaren alışılmış kalıpları yıkan eserler üreterek Türk edebiyatında kendine sarsılmaz bir yer edindi. Samsun'da başlayan bu hayat yolculuğu, 31 Mayıs 2005 yılında başkent Ankara'da son buldu.
Eğitim Hayatı ve Bürokrasi Yılları
Eğitim hayatı boyunca Anadolu'nun farklı şehirlerinde bulundu. İlk ve orta öğrenim derecelerini bu vesileyle Anadolu'nun farklı duraklarında tamamlayan Bener, 1941 senesinde Harbiye Mektebi'nden mezun oldu. Askeri eğitimin ardından hukuk alanına yönelen yazar, 1957 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni başarıyla bitirdi. Bu dönemden sonra devlet kademelerinde çeşitli görevler üstlenmeye başladı. İlk olarak Ticaret Bakanlığı bünyesinde raportörlük görevini üstlendi. Ardından Karayolları Genel Müdürlüğü çatısı altında hukuk müşaviri olarak çalışmalarına devam etti. Memuriyet hayatının son dönemlerinde ise aktif bir işçi sendikasının danışmanlık vazifesini başarıyla yürüttü. Kamu hizmetinden emekliye ayrıldıktan sonra ise tamamen kaleme sarılarak geçimini yazarlık üzerinden sağlamaya karar verdi. Aile ilişkilerinde de edebiyatla iç içe bir çevresi bulunan yazar, kendisi gibi edebiyatçı olan Erhan Bener'in ağabeyi, yazar Yiğit Bener'in ise amcasıdır. Özel yaşamında Ayşe Bener ile dünya evine girdi.
Edebi Başarıları ve Dergi Yılları
Bener'in geniş kitleler tarafından fark edilmesi ve edebiyat camiasında parlaması, uluslararası bir başarı vesilesiyle gerçekleşti. 1950 senesinde, saygın dünya basınından New York Herald Tribune ile ülkemizin Yeni İstanbul gazetesinin ortaklaşa düzenlediği o dönemin prestijli öykü yarışmasında Dost isimli hikayesiyle üçüncülük derecesine layık görülerek adını edebiyat dünyasına altın harflerle yazdırdı. Bu ödül, onun yazarlık kariyerinde dönüm noktası oldu. Eserlerini ve şiirlerini yayımlayarak edebiyat dünyasında yankı uyandırdığı başlıca dergiler şunlardır:
- Seçilmiş Hikâyeler
- Varlık
- Yeditepe
Bu prestijli mecralarda yayımlanan şiir ve öyküleriyle kısa sürede tüm dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.
Ayrıksı Anlatım Dili ve Tematik Derinlik
Yazarın ortaya koyduğu yapıtlar incelendiğinde, kendisinin daha çok öz yaşam öyküsel ögeler barındıran öyküleriyle öne çıktığı görülmektedir. Klasik anlatı kalıplarını reddeden yazar, ham gerçekliği sağlam bir edebi temel üzerine inşa ederek okuyucuya sunmuştur. Gündelik yaşamın sıradan olaylarını, insan zihninin karanlık köşelerinde ve bilinçaltında birikmiş yaşam kırıntılarıyla harmanlayarak eşsiz kompozisyonlar oluşturdu. Her eserinde sürekli olarak yeni ve özgün anlatım biçimleri araması, zaman zaman edebiyat eleştirmenleri tarafından şematizme kapılmakla veya dış gerçekleri yanlış kurgulamakla suçlanmasına da yol açtı. Hatta dış dünyayı bilerek bozduğu yönünde çeşitli olumsuz eleştirilerle de karşı karşıya kaldı.
Yazınsal dünyasında ölüm izleğinin bu denli yoğun ve sarsıcı şekilde işlenmesinin ardında, yazarın kendi hayatında yaşadığı derin acılar yer almaktadır. Henüz çok genç yaşta adım attığı hayat mücadelesinde, ilk eşini doğum esnasında kaybetmesinin ve hemen ardından dünyaya gelen bebeğinin de yaşatılamamasının getirdiği o tarifsiz derin keder, sanatçının kaleme aldığı her satıra adeta doğrudan yansımıştır. Bu büyük trajedinin ardından hayatına yeni evlilikler girmiş olsa da Bener bir daha evlat sahibi olamamıştır. Eserlerinde okurdan aktif bir katılım ve yoğun zihinsel çaba talep eden yazar, oldukça ayrıksı ve alışılagelmişin dışı bir üslup benimsemiştir. Karakterlerinin gündelik yaşamdaki ikiyüzlülüklerini ve maskeleri ifşa eden bilinç akışlarını, eleştirmen Orhan Koçak, Virgül dergisindeki bir inceleme yazısında 'iç konferans tekniği' olarak nitelendirmiştir. Düz yazılarındaki bu derin ve katmanlı yapının yanı sıra Bener'in şairliği de oldukça özgündür. Onun şiir dünyası ise genellikle son derece kısa dizelerden oluşmaktadır.