Türk sinemasının önemli dönemlerine yön veren, üretken kimliğiyle tanınan Ümit Utku, 5 Ocak 1929 tarihinde Mardin'de hayata gözlerini açtı. Askeri eğitimini tamamladıktan sonra ordudan ayrılarak sanat dünyasına adım atan ünlü yönetmen, senarist ve yapımcı, kurduğu üretim şirketiyle Yeşilçam'da kalıcı bir iz bırakmayı başardı. Sinema sektöründeki dernek ve vakıf yöneticiliğinin ardından sivil havacılık ve sağlık yönetiminde de üst düzey görevler üstlenen Utku, 14 Ekim 2016'da vefat edene dek toplumsal hayatın ön saflarında yer aldı.
Askeri Disiplinden Sinema Perdesine Geçiş
Gençlik yıllarında Kara Harp Okulu çatısı altında askeri eğitim alan Ümit Utku, üniformasını üzerinden çıkararak tamamen farklı bir kariyere yöneldi. Ordudaki görevini geride bırakan sanatçı, içindeki üretim arzusunu senaryo yazarlığı ile dışa vurdu. Sinema sektörüne adım atmasıyla birlikte başarı merdivenlerini hızla tırmandı. Kendi yapım şirketi olan Kervan Film'i kurarak yapımcı kimliğiyle sektöre yeni bir soluk getirdi. Yeşilçam'ın en parlak dönemlerinde çok sayıda ünlü oyuncu ve yönetmenle ortak projeler gerçekleştirdi.
Sektörün Öncüsü ve Cemiyet Liderliği
Sanatın sadece üretim kısmıyla sınırlı kalmayan Ümit Utku, sektörel örgütlenmede de etkin rol oynadı. Türk Film Prodütörleri Derneği ve Film-San Vakfı gibi prestijli kuruluşların başkanlığını üstlendi. Sektörün gelişmesi ve sinema emekçilerinin hakları için yoğun çaba harcadı. Uzun yıllar süren başarılı çalışmaların ardından, 1970 senesinde aktif sinema hayatına son verme kararı aldı. Ancak sektördeki saygın konumunu hiçbir zaman yitirmedi.
Deneyimli yönetmenin yaşam yolculuğu boyunca üstlendiği ve yönettiği önemli yapılar şunlardır:
- Kara Harp Okulu eğitiminden sonra ordudaki aktif subaylık görevi
- Kervan Film bünyesinde gerçekleştirdiği yönetmenlik, senaristlik ve yapımcılık
- Türk Film Prodütörleri Derneği başkanlık dönemi
- Film-San Vakfı başkanlığı ile yürütülen sektörel çalışmalar
- Kıbrıs Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Başkanlığı
- Vefatına kadar sürücük olan Florence Nightingale Hastaneleri Yönetim Kurulu Üyeliği
Siyaset, Havacılık ve Son Yılları
Kamera arkasındaki kariyerinin ardından farklı alanlarda da varlık gösteren Ümit Utku, dönemin önemli siyasi figürlerinden Alparslan Türkeş ile yakın ilişkiler kurdu ve partiye finansal destek sağladı. Sinema sektöründen uzaklaştıktan sonra yönetim alanına yönelen Utku, Kıbrıs Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini devraldı. Ancak bu görevi sırasında, kurumda çalışan bir kadın personelle ilgili ortaya çıkan yüksek maaş skandalı kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Aile hayatında ise Yargıtay'da başkanlık görevi üstlenen kardeşi Müfit Utku ve oğlu Menderes Utku ile öne çıktı. Ömrünün son dönemini Florence Nightingale Hastaneleri Yönetim Kurulu Üyeliği yaparak geçiren Ümit Utku, 14 Ekim 2016 tarihinde İstanbul'da yaşama veda etti.