Cumhuriyetin ilk yıllarında, kadınların siyasi arenada varlık göstermesi amacıyla atılan tarihi adımların en önemli simgelerinden biri olan Türkân Örs Baştuğ, 1935 yılında gerçekleştirilen genel seçimlerde Antalya milletvekili olarak meclise girmiştir. Üsküdar'da 1900 senesinde dünyaya gelen bu öncü cumhuriyet kadını, hem yetiştirdiği öğrenciler hem de meclis kürsüsündeki çalışmalarıyla Türk kadınının seçme ve seçilme hakkını taçlandırmıştır. Eğitimci kimliği ve felsefeye olan tutkusuyla tanınan Baştuğ, 27 Eylül 1975 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini yumuştur.
Gençlik Yılları ve Darülfünun Mezuniyeti
Eğitime gönül vermiş bir ailenin kızı olan Türkân Hanım'ın babası Mehmet Sabri Bey, annesi ise Abide Hanım'dır. İstanbul'un köklü eğitim çınarlarından Bezmialem Lisesi'nde ilk ve ortaöğrenimini parlak derecelerle tamamlayan Türkân Hanım, genç yaşta eğitime duyduğu büyük aşkla ve kararlılıkla çevresindekilerin takdirini kazanmıştır. Buradaki başarılı eğitim hayatının ardından yükseköğrenimini gerçekleştirmek üzere o dönemin tek üniversitesi olan Darülfünun'un Felsefe şubesine kaydoldu. Felsefi düşünceye olan ilgisi, onu ömrü boyunca sürdüreceği eğitimcilik yoluna hazırlayan en büyük etkendi.
Eğitim Aşkıyla Geçen Yıllar
Darülfünun'dan mezun olduktan sonra Türkân Hanım, mesleki yaşamına felsefe alanında dersler vererek adım atmıştır. O dönemdeki adı Feyziati Lisesi olan ve sonradan Boğaziçi Lisesi adını alan kurumda yaklaşık on yıl boyunca öğretmenlik yaptı. Aynı okulda idarecilik görevini de üstlenen genç öğretmen, bu dönemde çoğunlukla okulda yatılı kalarak öğrencilerinin yaşamlarına dokundu. Öğrencilerin yaşamıyla yakından ilgilenerek derin izler bıraktı. Feyziati Lisesi bünyesinde öğrencilerine şu dersleri aktardı:
- İctimaiyat (Sosyoloji)
- Ruhiyat (Psikoloji)
- Mantık ve Metafizik
TBMM'de İlk Kadın Milletvekillerinin Öncüsü
Türkiye Cumhuriyeti'nde kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesinin ardından, 1935 genel seçimleri tarihi bir dönüm noktası oldu. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) tarafından Antalya milletvekili adayı gösterilen Türkân Hanım, sandıktan çıkan 590 seçmenin oyu ile meclise girdi. V. dönem milletvekili olarak parlamentoda yer alan öncü kadınlar arasına adını yazdırdı. Bu görev, kadınlar için büyük bir zaferdi. Kendisi 1 Mart 1935 günü yemin ederek resmi olarak başladı. Görevine başladıktan kısa süre sonra, 7 Mart 1935 tarihinde mazbatasını aldı. İlk dönemdeki başarılı yasama çalışmalarının ardından, 3 Nisan 1939 tarihinde yeniden Antalya milletvekili olarak seçildi.
Milletvekilliği yaptığı ilk dönemde Türkiye'de Soyadı Kanunu yürürlüğe girmişti. Bu sırada Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, kendisine "Başbuğ benim. Senin soyadın Baştuğ olsun" diyerek bizzat "Baştuğ" soyadını hediye etmiştir. Özel hayatında ise 1937 yılında Bekir İzzet Örs ile dünya evine girerek "Örs" soyadını aldı. Bu evlilik yaklaşık dokuz yıl sürdü. Evlilikleri 1946 senesinde sona erince, Türkân Hanım yeniden Baştuğ soyadını kullanmaya başladı.
Meclisteki görev süresi 15 Aralık 1943 tarihinde tamamlanan Türkân Hanım, siyasetin ardından asıl mesleği olan öğretmenliğe geri döndü. Ankara'nın en saygın eğitim kurumlarından olan Ankara Atatürk Lisesi felsefe öğretmenliğine hızla atandı. Burada uzun yıllar boyunca yüzlerce genci felsefe kültürüyle yetiştirdi. Bu kutsal görevden 5 Ekim 1963 tarihinde emekli olana dek büyük bir kararlılıkla çalıştı. Emekliliğinin ardından İstanbul'a yerleşen öncü eğitimci ve siyasetçi, 27 Eylül 1975 tarihinde hayata gözlerini yumdu.