Tuncer Baykara, 7 Temmuz 1940 tarihinde Denizli'nin Acıpayam ilçesinde dünyaya gelen seçkin bir akademisyen ve eski tarih profesörüdür. İlkokul öğretmeni Asım Baykara ile ev hanımı Ayşe Baykara'nın oğlu olan yazar, eğitim hayatına kendi köyündeki okulda başlamıştır. Ortaokul eğitimine ilk olarak Niğde'de başlasa da eğitimini Acıpayam ve Urla'da devam ettirmiştir. İzmir Atatürk Lisesi'nden 1959 yılında mezun olmuştur. Mezuniyetin ardından bir süre İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Mühendisliği bölümünde eğitim görmüştür. Daha sonra tarih disiplinine geçiş yapmaya karar vermiştir. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih bölümünden 1966 yılında başarıyla mezun olmuştur.
Akademik Gelişim ve Doktora Yılları
Akademik kariyerine Erzurum Atatürk Üniversitesi bünyesinde asistan olarak girerek ilk adımı atmıştır. Burada asistanlık yaparken bir yandan da Türk tarihçiliğinin büyük ismi Ordinaryüs Profesör Doktor Zeki Velidi Togan'ın danışmanlığı altında doktora çalışmalarına hız kesmeden devam etmiştir. Zeki Velidi Togan'ın 1970 yılındaki vefatı üzerine tezin danışmanlığını Profesör İbrahim Kafesoğlu üstlenmiştir. Görev yaptığı üniversitesinden aldığı resmi izinle yeniden İstanbul'a dönerek doktora araştırmalarını burada sürdürmüştür. "Türk Tarihinde Şehir" isimli önemli çalışmasını 1971 yılında tamamlayarak doktor unvanını almıştır. 1972 ve 1973 yılları arasında Burdur ve Ankara'da asteğmen olarak askerlik yapmıştır. Askerlik görevini topçu sınıfında tamamlamıştır.
Kariyer Basamakları ve Profesörlük
Vatani görevinin ardından Hacettepe Üniversitesi kadrosuna dahil olmuştur. Burada 1973 ve 1980 yılları arasında öğretim görevlisi ve doçent olarak görev yapmıştır. Akademisyen, 1987 yılında profesör unvanıyla Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne geçiş yapmıştır. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi bünyesinde sürdürdüğü uzun soluklu ve son derece verimli akademik hizmetlerinin ardından tam doğum gününde, yani 7 Temmuz 2007 tarihinde emekliye ayrılmıştır. Ancak akademik çalışmalarına ara vermemiştir. Yeni kurulan Uşak Üniversitesi'nin rektörlük görevini üstlenen eski ve vefalı öğrencisi Profesör Doktor Adnan Şişman'ın ricası üzerine Uşak'ta yeniden yoğun bir tempoyla çalışmaya başlamıştır. Uşak Üniversitesi'ndeki görevinden 2012 yılında emekli olmuştur. Baykara, 1998-1999 ders yılında ise Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'teki Manas Üniversitesi bünyesinde de görev almıştır.
Türk Kültürüne Dair Eserleri
Araştırmalarında ve akademik çalışmalarında klasik siyasi tarih konularının tamamen dışındaki alanlara yönelmeyi tercih etmiştir. Özellikle Türklerin yerleşik hayatı ve genel olarak Türk kültürüyle alakalı eserler üretmiştir. Türk kültürüyle ilgili değerli çalışmalarını kitaplaştırmıştır. Yazarın yürüttüğü akademik çalışmalarında öne çıkan temel araştırma alanları ise şu şekildedir:
- Türklerin yerleşik yaşam düzenleri ve kökleri
- Genel Türk kültürünün gelişim evreleri
- Kendi yaşamını ve meslek hayatını anlattığı otobiyografik anıları
Kariyeri boyunca kaleme aldığı 30 adet kitabı ve yaklaşık 350 civarında bilimsel makalesi bulunmaktadır. Bu yayınların tam listesi, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü tarafından 2011'de Ankara'da yayımlanan armağan kitabında yer alır. Bahsi geçen bu özel çalışma "Tuncer Baykara Armağanı" başlığı altında bilim dünyasına sunulmuştur. Ayrıca yazarın 2004 yılında kendi kaleminden çıkan otobiyografik bir kitabı mevcuttur. Bu kitap "Tuncer Baykara, Ben Kendim ve Tarihçilik Yolunda 40 Yıl" başlığıyla okurlara sunulmuştur.