Tuncel Tayanç Kurtiz, 1 Şubat 1936'da Kocaeli'de doğan ve 27 Eylül 2013'te İstanbul'da ölen Türk sinema ve tiyatro oyuncusu, yönetmen, yapımcı ve senaristtir.
İlk yılları
Babası Selanik doğumlu bir Türk bürokratı olan Vala Bey, annesi Boşnak kökenli öğretmen Müfide Hanım'dır. 8 yaşında ailesiyle ABD'ye gitti ve beş yıl sonra Türkiye'ye döndü. Haydarpaşa Lisesi'nden mezun oldu. Üniversitede kısa süre hukuk fakültesinde, daha sonra İngiliz filolojisi, felsefe, psikoloji ve sanat tarihi bölümlerinde okudu ancak hiçbirinden mezun olmadı. 1954'te İETT'de çalıştı, ardından İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği tiyatrosuna katıldı.
Kariyeri
1959'da Dormen Tiyatrosu'nda oyunculuğa başladı; Zafer Madalyası, Altın Yumruk, Ayı Masalı ve Şahane Züğürtler gibi oyunlarda oynadı. Kent Oyuncuları'nda Martı (1963) ve Kalbin Sesi - Halkın Gözü (1964) oyunlarında yer aldı. Genar Tiyatrosu'nun Erol Keskin, Hadi Çaman ve Erol Günaydın ile birlikte kurucuları arasındadır; bu tiyatroda Nâzım Hikmet'in Yolcu'su (1967) ve Devri Süleyman (1968) gibi oyunlarda oynadı. Sinemada Sürü filmiyle zirveye çıktı. 1979'da Gül Hasan filmiyle ilk yönetmenlik denemesini yaptı; Nurettin Sezer ile birlikte yazdığı filmin senaryosuyla 1981 Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde en iyi senaryo ödülünü kazandı.
Yurt dışı yılları ve son dönem
1980'li yıllarda yurt dışında yaşamaya başladı ve Almanya ile İsviçre arasında gidip geldi. Berlin Schaubühne'de Keşanlı Ali Destanı (1984) oyununda oynadı, Peter Brook'un bazı yapımlarında, örneğin Mahabharata (1985) oyununda yer aldı. 1993'te Türkiye'ye döndü. 1997'de Şeyh Bedrettin, 1998'de Çok Tuhaf Soruşturma oyunlarında oynadı; 2006'da Hacı, 2007'de Asi dizilerinde rol aldı. 2009'un başında vizyona giren Güz Sancısı filminde Kamil Efendi'yi canlandırdı. Aynı yıl yayımlanmaya başlayan Ezel dizisinde Ramiz Karaeski karakteriyle tanınırlığı arttı. 2010 yazında NTV'de, eşi ve kayın biraderi ile birlikte işlettiği Balıkesir Edremit'in Güre Beldesi Çamlıbel köyündeki Zeytinbağı adlı butik otelde ünlü dostlarını ağırladığı Tuncel Kurtiz ve Dostları programını yaptı. Aynı yıl BBC'nin Hayat belgeselini seslendirdi. Ekim 2011'de 48. Altın Portakal Film Festivali'nde Yaşam Boyu Onur Ödülü aldı.
Ölümü
27 Eylül 2013'te Etiler'deki evinde kalp krizi sonucu 77 yaşında öldü. 29 Eylül 2013'te Çamlıbel köyünde defnedildi; mezar taşı olmamasını vasiyet etmişti.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Tuncel Kurtiz maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.