Osmanlı Devleti'nin son döneminde yaşamış olan Tabibzâde Mehmed Şükrü, İstanbul tekkeleri ve tarikat silsilenâmeleri üzerine kaleme aldığı değerli çalışmalarıyla tanınan, kültür tarihimizin önemli 19. yüzyıl yazarlarından biridir. Bu kıymetli eserler, tarikatların toplumsal yaşamdaki izlerini ve köklü kültürel miraslarını detaylı şekilde belgeler.
Gizemlerle Dolu Bir Yaşam Öyküsü
Hayatına dair pek çok ayrıntı tarih sayfaları arasında kaybolmuştur. Doğum tarihi ve yeri kesin olarak saptanamayan bu kıymetli kalemin, araştırmacı Cemalettin Serveroğlu tarafından İstanbul'un tarihi semtlerinden biri olan Kocamustafapaşa sakinlerinden olduğu ileri sürülmektedir. Osmanlı bürokrasisinde görev yapan Mehmed Şükrü, takvimler 18 Mayıs 1874 tarihini gösterdiğinde devletin maliye kâtibi kadrosunda yer almaktaydı. Devlet dairesindeki memuriyet hayatı, yazarın düzenli arşivleme ve kayıt tutma becerisine katkı sağlamış olabilir. Yazarın ölüm yeri ve vefat tarihi hakkında ise tarihi arşivlerde net ve kesin bir bilgi yer almamaktadır. Buna karşın araştırmacılar, yazarın cumhuriyetin ilk yıllarına kadar ömür sürdüğünü ve hayatta kaldığını tahmin etmektedir.
Tasavvuf Kültürüne Işık Tutan Eserleri
Yazarın günümüze ulaşan ve din tarihi açısından önem taşıyan üç farklı çalışması mevcuttur. Kültür mirasımıza kazandarılan bu kıymetli yapıtlar şunlardır:
- İstanbul Hankahları Meşâyihi
- Silsilenâme-i Sûfiyye
- Mecmûa-i İlâhiyyat
Kaleme aldığı çalışmalarında tarikat silsilelerini ve payitahtın tekke şeyhlerini ayrıntılı biçimde ele almıştır. Bu eserler, dönemin inanç dünyasını ve sosyal yapısını anlamak isteyen araştırmacılar için kaynak niteliğindedir. Eserler tarih araştırmacıları için kılavuzdur.