Edebiyat dünyasının üretken isimlerinden Suzan Samancı, 20 Eylül 1962 tarihinde Diyarbakır'ın tarihi Haşuli mahallesinde dünyaya gözlerini açtı. İlk, orta ve lise eğitimini doğduğu topraklarda tamamlayan yazar, 1979 senesinde Diyarbakır Lisesi'nden mezun oldu. Genç yaşlarında edebiyata duyduğu ilgiyle yazın hayatına adım atan Samancı, duygularını ilk olarak mısralara dökerek şiir sanatıyla adını duyurmaya başladı.
Yazarın kaleme aldığı ilk şiirler, 1985 ile 1987 yılları arasında dönemin prestijli yayınlarından Sanat Olayı Dergisi sayfalarında okurla buluştu. Şiirle başlayan bu serüven, zamanla yerini öykücülüğün derin sularına bıraktı. Samancı, insan ruhunun karmaşasını ve toplumsal gerçekleri işlediği ilk öykülerini Eriyip Gidiyor Gece adını verdiği kitabında topladı. Bu başarılı başlangıç, onun edebiyat çevrelerince fark edilmesini sağladı.
Öykücülükten Romancılığa Uzanan Edebi Yolculuk
Yazın hayatına öykü kitaplarıyla hız kesmeden devam eden Suzan Samancı, Türk edebiyatına özgün eserler kazandırdı. Yazarın geniş kitlelere ulaşan hikâye kitapları şunlardır:
- Reçine Kokuyordu Helin (Can Yayınları, 1993)
- Kıraç Dağlar Kar Tuttu (Can Yayınları, 1996 ve İletişim Yayınları, 2002)
- Suskunun Gölgesinde (İletişim Yayınları, 2001)
Bu başarılı eserlerden Kıraç Dağlar Kar Tuttu, yazarın edebiyat dünyasındaki yerini sağlamlaştırdı ve 1997 yılında düzenlenen Orhan Kemal Öykü Yarışması'nda ikincilik ödülüne layık görüldü. Öykü alanındaki yetkinliğini kanıtlayan Samancı, daha sonra roman türüne de yönelerek edebi yelpazesini genişletti. Bu doğrultuda, 2004 yılında Metis Yayınları etiketiyle Korkunun Irmağında romanını yayımladı. Beş yıl sonra, 2009'da ise Sel Yayınları aracılığıyla Halepçe'den Gelen Sevgili isimli romanını edebiyatseverlerin beğenisine sundu.
Avrupa Sınırlarını Aşan Eserler ve Gazetecilik Yılları
Suzan Samancı imzası taşıyan eserler, zaman içinde Türkiye sınırlarını aşarak uluslararası alanda da yankı buldu. Özellikle Reçine Kokuyordu Helin adlı eseri büyük ilgi görerek İsviçre'de Almanca, Belçika'da Flamanca, ayrıca İsveç, İspanya ve İtalya'da da ilgili ülke dillerinde okuyucuyla buluştu. Yazarın seçme öyküleri ise İsviçre'de Berçem ve Rojin başlıkları altında Fransızca olarak basıldı. Eserlerinin birçoğu farklı dillerdeki antolojilerde yer bulurken, Ölüm Kenti (Bajare Mirine) adlı çalışması Avesta Yayınevi tarafından Kürtçeye kazandırıldı. Edebi üretkenliğinin yanı sıra toplumsal duyarlılığıyla da öne çıkan Samancı; Demokrasi, Gündem, Özgür Politika ve Taraf gazetelerinde köşe yazarlığı yaparak fikirlerini kamuoyuyla paylaştı.
Ana Dilinde Edebi Üretim ve Son Dönem Yapıtları
Uzun yıllar Türkçe yazan Suzan Samancı, 2015 senesinde bir ilke imza atarak ilk kez ana dilinde kaleme aldığı Ew Jin û Mêrê Bi Maske isimli öykü kitabını Avesta Yayınları aracılığıyla yayımladı. Bu çalışmanın ardından Türkçe yazmaya devam eden yazar, Ekim 2016'da Ayrıntı Yayınları'ndan çıkan Koca Karınlı Kent romanıyla adından söz ettirdi. Edebi üretimini iki dilde de sürdüren Samancı, Kürtçe dilindeki ilk romanı Mirzayê Reben'i (Zavallı Mirza) Ekim 2019 tarihinde edebiyat dünyasına sundu. Kürtçe eserlerine devam eden yazar, Şubat 2021'de Çirokên Jinên Dîl Şikestî (Kırık Kalpli Kadınların Öyküleri) adlı öykü kitabını çıkardı. Son olarak Mart 2024 tarihinde Payiz an jî Ziyab (Payiz ya da Ziyap) adlı Kürtçe romanı Avesta Yayınları'nca neşredildi.