Şükrü Naili Gökberk, Türk ulusunun bağımsızlık mücadelesinde çok önemli roller üstlenmiş, vatan topraklarının kurtarılmasında öncülük etmiş seçkin bir asker ve devlet adamıdır. Selanik doğumlu bu vatansever komutan, Kurtuluş Savaşı yıllarında kritik askeri kararların alınmasında ve uygulanmasında etkin bir rol oynayarak vatan topraklarının işgal güçlerinden temizlenmesi sürecine çok yönlü katkılar sunmuştur. Batı Anadolu ve İstanbul'un kurtarılmasında ordulara komuta eden Gökberk, cumhuriyetin kuruluşunun ardından ise parlamentoda milletvekili olarak hizmet vermiştir. Canı pahasına yürüttüğü askeri operasyonlar ve siyasi çalışmalarıyla modern Türkiye Cumhuriyeti'nin inşasına önemli katkılar sunmuştur.
Gökberk, 1876 yılında Selanik'te dünyaya gelmiştir. Babası Mustafa Bey, annesi ise İsmail Efendi'nin kızı Hasibe Hanım'dır. Gençlik yıllarında askeri eğitime yönelen Gökberk, Edirne Lisesi'nden başarıyla mezun olarak öğrenimini sürdürmüştür. Eğitimine devam ederek 1899 yılında Harp Okulu'nu bitirmiş, ardından da 1902 senesinde Harp Akademisi'ni tamamlayarak Kurmay Yüzbaşı rütbesini almıştır. Staj eğitimi almak için Selanik'te konuşlu bulunan 3. Ordu bünyesindeki Görice ve Avlonya 2. Sınıf Redif Taburu'na atanmıştır. Bu süreçte Nazire Hanım ile evlilik birliği kurmuştur. Çiftin bu evlilikten Turgut, Macit ve Saadet adlarında üç çocuğu dünyaya gelmiştir.
Askeri Eğitimi ve İlk Cephe Görevleri
Askerlik hayatına hızlı bir başlangıç yapan Şükrü Naili Gökberk, 1904 yılında Priştine Redif Fırkası bünyesinde kurmaylık görevini üstlenmiştir. Ertesi yıl, Rumeli bölgesindeki asayişi bozmaya çalışan eşkıyaları etkisiz hale getirmek amacıyla kurulan Kuvve-i Takibiye Tugayı bünyesinde yer alan Selanik Alayı'nın 2. Avcı Taburu Komutanlığı görevini üstlenerek bölgede asayişin sağlanmasında önemli rol oynamıştır. 1908 yılına gelindiğinde 3. Ordu Nizamiyet 22. Alay Komutanlığı'na atanan Gökberk, bölgedeki etkinliğini artırmıştır. 1910 senesinde 3. Ordu 10. Köprülü Redif Fırkası Kurmay Başkanlığı, 1911'de ise 5. Kolordu Nizamiye 14. Fırka Kurmay Başkanlığı görevlerini başarıyla yürütmüştür. Gökberk, bu askeri vazifelerini sürdürürken Osmanlı Devleti'nin kaderini belirleyen Balkan Savaşı'na da aktif olarak iştirak etmiştir.
Balkan topraklarındaki çarpışmaların ardından 1913 yılında önce 8. Fırka Kurmay Başkanlığına, daha sonra ise Redif Fatih Fırkası Kurmay Başkanlığına atanmıştır. 1914 yılında 7. Fırka Kurmay Başkanı olarak görev yaparken, dünya genelinde büyük bir yıkıma neden olan Birinci Dünya Savaşı'na katılmıştır. Savaş sürecindeki başarıları doğrultusunda 1915'te 50. Fırka Komutanı, 1918 yılında ise 49. Fırka Komutanı olarak cephedeki yerini almıştır. Temmuz 1920'de Kırklareli civarında Yunan kuvvetlerine karşı çetin mücadeleler vermiş, ancak askeri şartlar sebebiyle Bulgaristan'a geçmek mecburiyetinde kalmıştır. Bulgaristan'daki zorunlu ikametinin ardından Aralık 1920'de vatanına geri dönen Gökberk, Anadolu'da filizlenen milli mücadeleye katılmak için 25 Nisan 1921 tarihinde harekete geçmiştir.
Kurtuluş Savaşı ve Şehirlerin Özgürleştirilmesi
Anadolu topraklarına geçerek 15. Fırka Komutanlığı vazifesini üstlenen Gökberk, milli ordu ile birlikte Kütahya ve Sakarya Meydan Muharebesi'ne katılmıştır. Bu büyük savaşların ardından sırasıyla Ankara Komutanlığı, Adana Bölgesi İşgal ve Tesellüm Heyeti Başkanlığı ile Mersin Bölgesi Komutanlığı gibi önemli idari ve askeri makamlara getirilmiştir. 1922 yılının Temmuz ayında 3. Kolordu Komutanlığı'na atanması, onun askeri kariyerinde çok önemli bir dönüm noktası oluşturmuştur. Ağustos 1922'de başlayan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nde üstün yararlılıklar göstermiş ve emrindeki kahraman kolorduyla birlikte Eskişehir, Bursa ve Bandırma şehirlerini düşman işgalinden sırayla temizlemiştir.
Bu olağanüstü başarılarından ötürü 31 Ağustos 1922 tarihinde rütbesi Mirliva seviyesine yükseltilen Şükrü Naili Paşa, Lozan Antlaşması'nın resmen yürürlüğe girmesinin ardından 6 Ekim 1923'te emrindeki kolordusuyla birlikte halkın büyük coşkusu eşliğinde İstanbul'a giriş yapmıştır.
Şükrü Naili Gökberk'in Kurtuluş Savaşı döneminde bizzat katıldığı başlıca askeri harekatlar ve mücadeleler şunlardır:
- Kütahya Muharebesi
- Sakarya Meydan Muharebesi
- Başkomutanlık Meydan Muharebesi
Cumhuriyet Dönemi Siyasi Yaşamı ve Vefatı
Milli Mücadele'deki eşsiz hizmetleri nedeniyle Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile onurlandırılan Şükrü Naili Paşa, askeri başarılarının yanı sıra siyasi alanda da sorumluluk almıştır. 1923 senesinde TBMM 2. Dönem Kırklareli milletvekili seçilerek meclise girmiştir. Ancak vatan savunmasına olan bağlılığı ağır basmış ve Kasım 1924 tarihinde milletvekilliği görevinden istifa ederek orduya geri dönmüştür. 1926 yılında Ferik rütbesine terfi eden paşa, askeri çalışmalarını aralıksız sürdürmüştür. 3. Kolordu Komutanlığı görevindeyken 1934 yılında emekliliğe ayrılan Gökberk, bir yıl sonra İstanbul milletvekili olarak yeniden parlamentoda görev almıştır. 26 Kasım 1936'da Edirne'nin kurtuluş bayramı etkinliklerine katıldığı esnada kalp durması sonucu hayata gözlerini yummuştur. Cenazesi törenle İstanbul'a getirilerek Edirnekapı Şehitliği'nde toprağa verilmiştir.