Cumhuriyet tarihinin önemli dönemeçlerinden biri olan 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinde aktif rol üstlenen Türk asker ve siyasetçi Mehmet Şükran Özkaya, 22 Temmuz 1925 tarihinde Antalya'da dünyaya gözlerini açtı. Kurmay Binbaşı rütbesiyle İstanbul'daki operasyonlarda kritik sorumluluklar üstlenen Özkaya, ülkenin siyasi geleceğini şekillendiren kararlara imza attı. 2 Şubat 2014'te Ankara'da vefat eden tecrübeli devlet adamı, geride Türkiye'nin çalkantılı siyasi tarihine tanıklık eden zengin bir miras bıraktı.
27 Mayıs Askeri Müdahalesi ve Kritik Rolü
1960 yılındaki askeri müdahale sürecinde Davutpaşa Zırhlı Tugayı bünyesinde Kurmay Binbaşı görevini sürdüren Şükran Özkaya, harekatın seyrini değiştiren subaylar arasındaydı. Özellikle İstanbul genelinde yönetimin hızlı ve sorunsuz bir şekilde ele geçirilmesinde öncü adımlar attı. Yüksek Adalet Divanı tarafından verilen idam kararlarının onaylanmasıyla ilgili lehte oy kullandı. Bu karar, dönemin siyasi atmosferinde derin izler bıraktı.
Cumhuriyet Senatosu Dönemi ve Siyasi İddialar
Genel seçimlerin ardından 25 Ekim 1961'de kurulan 12. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesindeki Cumhuriyet Senatosu tabii üyeliğine atanan Özkaya, parlamentodaki yerini aldı. Millî Birlik Komitesi üyeleriyle yasama çalışmalarına katıldı. Ancak 12 Aralık 1968 tarihine gelindiğinde, ordu içinde gizli bir yapılanmayla ilişkisi olduğu öne sürülerek dokunulmazlığı kaldırıldı. Millî Demokratik Devrim Ordusu adlı bu gizli örgütle bağlantılı oldukları gerekçesiyle parlamenter ayrıcalıklarını kaybeden beş tabii senatör arasında yer aldı. Bu tarihi kararla dokunulmazlığı askıya alınan senatörler şunlardır:
- Ekrem Acuner
- Sezai Okan
- Mucip Ataklı
- Suphi Karaman
- Şükran Özkaya
Özel Yaşamı, Edebi Çalışmaları ve Vefatı
Siyasetten askeri anılara uzanan geniş yelpazede kalem oynatan Özkaya, darbe sürecine ışık tutan önemli bir eser kaleme aldı. Yazarın Adım Adım 27 Mayıs adını verdiği bu kitap, dönemin perde arkasını aydınlatan birinci elden bir kaynak niteliğindedir. Özel hayatında ise İstanbul 17. dönem milletvekilliği görevini yürüten Günseli Özkaya ile hayatını birleştiren Şükran Özkaya, aynı zamanda bir çocuk babasıydı. Yaşamının son yıllarını sakin geçiren eski senatör, 2 Şubat 2014 tarihinde yaşama veda etti. Cenazesi törenle birlikte Cebeci Asri Mezarlığı'na nakledildi.