Edebiyat dünyamıza kazandırdığı güçlü eserler, yürüttüğü derinlikli araştırmalar ve ödün vermediği toplumcu çizgisiyle tanınan şair, yazar Şükran Kurdakul, 23 Mart 1927 tarihinde İstanbul'da hayata gözlerini açtı. Edebi üretimlerinin yanı sıra yayıncılık ve örgütlenme alanındaki etkin çalışmalarıyla da bilinen Kurdakul, yaşamı boyunca toplumsal gerçekçi sanat anlayışının en önemli temsilcileri arasında yer aldı. Eserlerinde estetik olgunlukla toplumsal duyarlılığı birleştirmeyi başaran usta kalem, 15 Aralık 2004'te yine doğduğu şehir olan İstanbul'da, Kızıltoprak'taki evinde kanser mücadelesini kaybederek aramızdan ayrıldı. Ardında bıraktığı zengin kültürel mirasla bugün de Türk edebiyatının köşe taşlarından biri olarak anılmaktadır.
Zorlu Gençlik Yılları ve İlk Eserler
Eğitim hayatına İzmir Karşıyaka Lisesi bünyesinde devam eden Şükran Kurdakul, henüz genç yaşlarda fikirleri nedeniyle büyük engellerle karşılaştı. Okul yıllarında, 1946 senesinde Türk Ceza Yasası'nın 142. maddesi kapsamında komünizm propagandası yaptığı savıyla dört buçuk ay boyunca tutuklu kaldı. Bu hukuki sürecin neticesinde öğrenim gördüğü liseden uzaklaştırılan Kurdakul, eğitimini tamamlayamadı. Cezaevinden çıktıktan sonra bir süre İzmir Belediyesi bünyesinde daktilograf pozisyonunda görev yaparak geçimini sağladı. Askerlik görevini tamamlamasının ardından rotasını İstanbul'a çeviren yazar, burada yeni bir hayata adım attı.
Yıl 1953'ü gösterdiğinde, Ziraat Bankası Bahçekapı şubesinde memuriyet hayatını sürdürürken, bu kez 1951 yılındaki Tevkifat soruşturmaları gerekçe gösterilerek tekrar tutuklandı. İkinci cezaevi sürecinin ardından 1955 yılında mahkemece beraat ettirildi. Bu çalkantılı dönem, onun edebi çizgisine ve toplumsal bakış açısına yön veren en önemli etkenlerden biri oldu. İlk şiir yazma çalışmalarını genç yaşta, 1943'te yayımlanan Tomurcuk ve 1944 tarihli Zevklerin ve Hülyaların Şiirleri kitaplarında toplamıştı. Çeşitli mecmualarda 1943 ile 1953 yılları arasında çıkan eserlerinin ardından yönünü tamamen toplumcu-devrimci sanat anlayışına doğru çevirdi.
Yayıncılık Faaliyetleri ve Dergicilik Serüveni
Beraat kararındann sonra basın ve yayın dünyasında kendine yeni bir yol çizen Kurdakul, sırasıyla Tan Gazetesi, Yeni Gazete, Politika ve Varlık Yayınevi gibi önemli kuruluşlarda düzeltmenlik yaparak tecrübe kazandı. Yayıncılık alanındaki asıl atılımını ise dergi yöneticiliğiyle gerçekleştirdi. Rüknettin Resuloğlu'nun imtiyaz sahibi olduğu ve 1957 yılında yayın hayatına başlayan Yelken dergisini 1958 ile 1962 yılları arasında başarıyla yönetti. Bu süreçte kendi yayınevini de kuran Kurdakul, 1958'de kurduğu Ataç Yayınevi'nin yönetimini üstlendi.
Edebi ve fikri sesini daha gür duyurmak amacıyla dergi çıkarma faaliyetlerine hız kesmeden devam eden usta yazar, şu yayınları edebiyat dünyasıyla buluşturdu:
- 15 Mayıs 1962 ile 1 Mart 1964 tarihleri arasında toplamda 30 sayı basılan Ataç dergisi,
- 1 Mart 1964'ten 15 Mayıs 1966 tarihine kadar 34 sayı olarak okuyucuya ulaşan Eylem dergisi,
- Yaşamı boyunca farklı dönemlerde yazılarını yayımladığı çeşitli gazete ve mecmuaların yanı sıra uzun yıllar köşe yazarlığı yaptığı Cumhuriyet Gazetesi.
Örgütçü Kimliği, Şiir Dünyası ve Vedası
Kurdakul, yalnızca bir edebiyatçı değil, aynı zamanda kararlı bir örgütçü olarak da öne çıktı. Edebiyat emekçilerinin haklarını savunmak amacıyla Türkiye Yazarlar Sendikası yönetim kurulunda görev alırken, uluslararası düzeyde de ses getiren Türkiye P.E.N. Yazarlar Derneği başkanlığı vazifesini üstlendi. Siyasi alanda ise Türkiye İşçi Partisi bünyesinde Balıkesir İl Başkanlığı görevini yürüterek toplumsal mücadelesini kurumsal düzeyde de sürdürdü.
Onun edebi kişiliği, özellikle şiir alanında kendini gösterdi. Eleştirmenler tarafından duyarlı ve söyleyiş ustalığını açıkça hissettiren, kalabalıklar önünde yüksek sesle okunmaya son derece elverişli, toplumcu gerçekçi yapıtlar olarak nitelenen şiirleri geniş kitlelere ulaştı. Şiirin yanı sıra kaleme aldığı derinlikli öyküler, titiz araştırma ve inceleme yazılarıyla da çok yönlü bir yazar olduğunu kanıtladı. 2000 yılında Tüyap 19. Kitap Fuarı kapsamında "Onur Yazarı" unvanına layık görülerek onurlandırıldı.
Uzun zaman boyunca kanser tedavisi gören usta edebiyatçı, 15 Aralık 2004 tarihinde İstanbul Kızıltoprak'taki hanesinde 77 yaşındayken hayata gözlerini yumdu. Büyük yazarın naaşı, 16 Aralık günü Zühtüpaşa Camii'nde kılınan öğle namazını müteakip Sahrayıcedid Mezarlığı'nda toprağa verildi.