Türk bilim tarihinin en saygın simalarından biri olan fizikçi ve bilim tarihçisi Prof. Dr. Suha Gürsey, 24 Temmuz 1924 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Yaşamı boyunca bilimin ve eğitimin gelişimine adanmış bir ömür süren Gürsey, özellikle Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bünyesindeki fizik eğitimi faaliyetleriyle tanındı. Eşi dünyaca ünlü fizikçi Feza Gürsey ile yürüttüğü uluslararası çalışmalarıyla da adından söz ettiren değerli akademisyen, 16 Mart 2010 tarihinde ABD'de hayata veda etti. Cenazesi Türkiye'ye getirilerek Anadolu Hisarı Mezarlığı'nda ebedi istirahatgahına tevdi edildi.
İstanbul'dan Amerika'ya Akademik Yolculuk
Akademik yolculuğuna İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü'nde adım atan Suha Gürsey, bu nitelikli eğitim kurumundan 1945 yılında mezun oldu. Başarılı mezuniyetinin ardından araştırmalarına hız kesmeden devam ederek aynı bölümün genel fizik kürsüsünde doktora derecesini başarıyla tamamladı. Bilimsel merakı onu sürekli yeni araştırmalara yöneltti. Hayatının en önemli dönüm noktalarından birini ise 1952 yılında gerçekleştirdiği evlilik oluşturdu. Bu tarihte, Türkiye'nin yetiştirdiği en büyük fizikçilerden biri olan Feza Gürsey ile hayatını birleştirdi.
Uluslararası Çalışmalar ve Araştırmalar
Evlilikleri, sadece kişisel bir birliktelik değil, aynı zamanda ortak bir bilimsel yolculuğun da başlangıcı oldu. Gürsey çifti, 1957 ile 1961 yılları arasında akademik çalışmalarını sürdürmek amacıyla Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Bu süre zarfında araştırmalarını şu kurumlarda sürdürdüler:
- Princeton Üniversitesi
- Columbia Üniversitesi
- Brookhaven Laboratuvarı
Buradaki araştırmalar kariyerlerini zenginleştirdi. Bu sayede çift, birlikte pek çok ortak bilimsel çalışma gerçekleştirme fırsatı buldu. Amerika'daki bu verimli araştırma dönemi, onların bilimsel birikimlerini en üst seviyeye taşıdı.
ODTÜ Dönemi ve Bölüm Başkanlığı
Yurtdışındaki çalışmalarının ardından Türkiye'ye dönen çift, 1962 yılında ODTÜ kadrosuna dahil oldu. Suha Gürsey, ODTÜ'deki görevi sürecinde fizik eğitimin kalitesini artırmak için büyük bir kararlılıkla çalıştı. O yıllarda ayrı birer yapı olan fizik ile teorik fizik bölümlerinin kurulup hızla büyümesinde aktif ve kritik sorumluluklar üstlendi. Bölümün gelişimine büyük katkı sundu. Fizik derslerinin yanı sıra öğrencilerin entelektüel gelişimine katkıda bulunmak amacıyla bilim tarihi dersleri de verdi. ODTÜ bünyesinde gösterdiği üstün akademik başarılar sonucunda profesörlük unvanına layık görülen Gürsey, bir dönem fizik bölümü başkanlığı görevini de üstlendi. İdari liderliğiyle de üniversitenin kurumsallaşmasına katkıda bulundu.
Yale Yılları ve Bilim Tarihi Çalışmaları
ODTÜ'deki başarılı ve uzun soluklu kariyerinin ardından 1974 yılında buradaki görevinden ayrılan Prof. Dr. Suha Gürsey, akademik çalışmalarını devam ettirmek üzere Yale Üniversitesi'ne gitti. Yale bünyesinde geçirdiği yıllarda özellikle genç öğrencilere ve araştırmacılara her zaman destek vererek onların önünü açtı. Burada genç araştırmacı ve öğrencilere her konuda rehberlik ederek destek oldu. Yale Üniversitesi Bilim Tarihi Bölümü'nde araştırmalarını sürdüren Gürsey, bilim tarihi disiplininin dünyadaki en önemli isimlerinden biri olan Prof. Dr. Derek Solla Price ile ortak çalışmalar yürüttü. Yale çatısı altında bilim tarihi alanında son derece kıymetli araştırmalar yürüttüler.
Yaşlılığa bağlı gelişen rahatsızlıklar sebebiyle Amerika Birleşik Devletleri'nin Connecticut eyaletine bağlı New Haven kentindeki evinde 16 Mart 2010 tarihinde vefat eden Prof. Dr. Suha Gürsey, ardında unutulmaz bir bilimsel miras bıraktı. Cenazesi Türkiye'ye nakledilerek Anadolu Hisarı Mezarlığı'na defnedildi.