Sinan Cemgil Kimdir?

Sinan Cemgil, 15 Kasım 1944'te İstanbul'da doğmuş, 31 Mayıs 1971'de Nurhak Dağı'nda çıkan bir çatışmada hayatını kaybetmiş Türk siyasi aktivisttir. Türkiye'deki 68 kuşağının önemli isimlerinden biri sayılır. Silahlı, Marksist-Leninist bir örgüt olan Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nun kurucuları arasında yer aldığı belirtilir.

Ailesi ve gençliği

Her ikisi de öğretmen olan Adnan Cemgil ve Nazife Cemgil çiftinin ikinci oğludur. Anne tarafından dedesi Erzurumlu Cemal Bey, Kurtuluş Savaşı'na Muğla'dan IV. Kuva-yı Milliye başkanı olarak katılan isimlerdendir. 1950'de kurulan Türk Barışseverler Cemiyeti'nin sekreterliğini yapan babası, cemiyetin Türkiye'nin Kore Savaşı'na TBMM kararı olmadan asker göndermesini protesto eden bildiriyi dağıtması nedeniyle tutuklanan yöneticiler arasındaydı; annesi de aynı dava yüzünden Yozgat'a sürgüne gönderildi. Babası 1951'de tahliye edildikten sonra Sinan, babası ve kardeşiyle İstanbul'a gitti; annesi 1955'te istifa ederek yanlarına geldi. Liseyi İtalyan Lisesi'nde okudu, son sınıfta kendi isteğiyle Pendik Lisesi'ne geçti. Lise yıllarında anne ve babası Türkiye İşçi Partisi'ne katıldı ve partinin önemli kademelerinde yer aldı.

ODTÜ yılları

1964'te Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'ne girdi. 1965'te arkadaşlarıyla Dönüşüm adlı bir dergi çıkardı ve dergi satarken arkadaşı Şirin Yazıcıoğlu ile gözaltına alındı. Aynı yıl ODTÜ Sosyalist Fikir Kulübü'nün kuruluşuna katıldı, bir süre genel başkanlığını yaptı ve TİP'e üye oldu. 1964 Kıbrıs olaylarının ardından ABD politikaları nedeniyle yaygınlaşan Amerikan karşıtı görüşleri benimsedi. Bir sınavda ABD'li bir öğretim üyesinin İngilizce bilmeyen bir öğrenciye çıkışması üzerine onun adına verdiği Biz ODTÜ'de İngilizce üç kelime öğrendik: Yankee Go Home yanıtı ünlüdür.

1967'de Muş'un Korkut ilçesinde ilkokul yapmak üzere giden ODTÜ kafilesinde yer aldı; sekiz hafta kalan kafile halk kültürü üzerine incelemeler de yaptı ve öğrendikleri Çift Jandarma türküsü öğrenciler arasında çok söylendi. Aynı yıl Antalya Elmalı ovasındaki topraksız köylülerin ağalarla mücadelesine destek vermek için bölgeye gitti; bu ziyaret TİP Genel Merkezi'nin tepkisiyle karşılanınca partiden istifa etti. Toplumcu Grup adıyla Üniversite Öğrenci Birliği seçimlerine katıldı. Ekim 1968'de üniversite reformu talebiyle ODTÜ'de yapılan boykota, Ocak 1969'da ABD Büyükelçisi Robert Komer'in ODTÜ ziyaretinde arabasının yakılmasına ve Nisan 1969'daki ODTÜ işgaline önderlik etti. İşgali yürüttüğü gerekçesiyle aranıp tutuklandı, bir süre sonra serbest bırakıldı. 8 Şubat 1969'da Şirin Yazıcıoğlu ile evlendi.

Son yılları

1970'te Hüseyin İnan, Yusuf Aslan, Alpaslan Özdoğan, Deniz Gezmiş ve Cihan Alptekin ile birlikte Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nu kurduğu belirtilir. 12 Mart Muhtırası'ndan sonra yakalanan Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının serbest bırakılması için Kürecik Radar Üssü'ndeki Amerikalıları rehin almaya giden ekipte yer aldı. 31 Mayıs 1971'de Nurhak Dağı'nda emniyet güçleriyle girdiği çatışmada Kadir Manga ve Alparslan Özdoğan ile birlikte öldü.

Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Sinan Cemgil maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.