İçeriğe Atla
Servet Akdağ fotoğrafı
Anasayfa Varlık

Servet Akdağ Kimdir?

TBMM Bursa Milletvekili Servet Akdağ (1880 Kastamonu), Milli Mücadele'deki manevi liderliği, Yeşil Ordu kuruculuğu ve üstün diplomatik başarılarıyla tanınır.

Diğer adlar: Şeyh Servet Efendi, Abdullah Servet Akdağ, Servet Efendi

Bu Konuda Neler Var?

💡 Başlıklara tıklayarak sayfa içinde hızlı gezinebilirsiniz.

Servet Akdağ Hakkında

Milli Mücadele'nin en çalkantılı ve kritik günlerinde hem cami kürsülerinde hem de meclis sıralarında vatanın bağımsızlığı için durmaksızın çalışan Servet Akdağ, Cumhuriyet tarihimizin en çok yönlü din adamlarından biridir. 1880 yılında Kastamonu'nun Tosya ilçesinde dünyaya gözlerini açan bu sıra dışı şahsiyet, ömrünü ülkesinin kalkınmasına ve aydınlanmasına adamıştır. Şeyh Servet Efendi olarak tanınan tarihi figür, gerek Nakşibendi şeyhliği gerekse ilk dönem Bursa milletvekilliği sıfatıyla Anadolu topraklarında büyük bir uyanış başlatmıştır. Milli uyanışın manevi mimarlarından olan Akdağ, sadece cephe gerisinde kalmamış, aynı zamanda diplomatik görevlerle de vatan savunmasına omuz vermiştir. O, Cumhuriyet'in ilanından sonra üstlendiği uluslararası misyonlarla genç Türkiye'nin sesini dünyaya duyurmuş öncü bir vatanseverdir.

Milli Mücadele'nin Manevi Öncüsü ve Meclis Yılları

Kuzey Kafkasya'dan kalkıp Anadolu topraklarına göç eden Dağıstan kökenli ve vatansever bir aileye mensup olan Servet Efendi, Tosyalı Ahmet Efendi'nin sevgili oğludur. Tosya İptidai Mektebi'nde başladığı eğitim hayatını rüştiye ve Kastamonu İdadisi ile taçlandırmıştır. Daha sonra İstanbul Aksaray Medresesi'nde ilim tahsil etmiştir. Ayrıca Bursa Medresesi'nin saygın hocalarından Hacı Mustafa Efendi'den müderrislik icazeti alarak memleketine dönmüştür. Devlet hizmetine 14 Kasım 1899 tarihinde Bursa İli Mektupçuluk Kalemi'nde mümeyyizlik yaparak adım atmıştır. Takvimler 1 Aralık 1913 yılını gösterdiğinde Bursa Vaizliği görevine getirilen bu vizyoner din adamı, kısa sürede halkın sevgisini kazanmıştır. Mütareke yıllarının o karanlık günlerinde, işgale karşı direniş ruhunu alevlendirmek adına cami kürsülerinden Milli Mücadele'yi destekleyen vaazlar vermiştir. Halkı uyandıran bu cesur çıkışları işgal yanlısı çevreleri rahatsız edince, 30 Haziran 1919'da görevinden el çektirilmiştir. Ancak bu engel onun vatan aşkını söndürememiştir. Bursa halkının gösterdiği büyük sevgi ve yüksek teveccüh neticesinde, 23 Nisan 1920 tarihinde dualarla açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne kentin ilk milletvekillerinden biri olarak girmeyi başarmıştır. Meclis çatısı altında İrşad, Şeriye, Tapu Kadastro, Milli Eğitim ve Tasarı komisyonlarında aktif görevler alarak yasama faaliyetlerine katkı sağlamıştır. Mecliste Şeyh Servet Efendi diye bilinirdi.

İrşad Heyetleri ve Yeşil Ordu Süreci

Meclis kürsüsünde yaptığı etkili konuşmalarla bilinen Şeyh Servet Efendi, toplumsal sorunlara da duyarsız kalmamıştır. Beypazarı İsyanı patlak verdiğinde, yaşanan bu olayı ülkedeki cehaletin bir tezahürü olarak yorumlamıştır. Toplumu aydınlatmanın din adamlarının en temel vazifesi olduğunu savunan Akdağ, bu amaçla İrşad Heyetleri'nin kurulmasına öncülük etmiştir. Adaletin tesisi için sorumluluk almaktan çekinmemiş, 22 Kasım 1920'de Diyarbakır İstiklâl Mahkemesi üyeliğine seçilmiştir. Bu zorlu adli görevi başarıyla tamamlamıştır. Siyasi alanda da hareketli bir portre çizen Servet Efendi, sol eğilimli Yeşil Ordu Cemiyeti'nin kurucu kadrosunda yer almıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın onayıyla kurulan bu cemiyet, ilerleyen süreçte Çerkes Ethem ile yakınlaşınca kapatılma kararı alınmıştır. Fakat o, Tokat Milletvekili Nazım Bey ve Afyon Milletvekili Mehmet Şükrü Bey ile birlikte cemiyetin faaliyetlerini gizli olarak sürdürmüştür. Faaliyetlerin Ankara İstiklâl Mahkemesi'ne yansıması üzerine, 21 Mart 1921'de düzenlenen gizli oturumda yasama dokunulmazlığı kaldırılmıştır. Yapılan yargılama sonunda beraat etmiştir. Bunun üzerine TBMM de 9 Mayıs 1921'de kendisinin olaylardan dolayı sorumsuzluğuna kesin olarak hükmetmiştir.

Diplomatik Misyonlar, Hatay Mücadelesi ve Son Yılları

Vekillik görevinin tamamlanmasının ardından aktif siyaset sahnesinden çekilen Akdağ, vatan hizmetine farklı alanlarda devam etmiştir. Politika ile ilişkisini tamamen kesmiştir. Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün bizzat verdiği özel talimatla 1927 ile 1937 yılları arasında adeta bir iyi niyet elçisi vazifesi üstlenerek ülkesine hizmet etmiştir. Bu kapsamda gittiği ve Türkiye'yi başarıyla tanıttığı ülkeler şunlardır:

  • Mısır
  • Yemen
  • Suudi Arabistan
  • Hindistan
  • Pakistan

Yurtdışı seyahatlerinden sonra rotasını Hatay'a çeviren Akdağ, bölgenin anavatana katılması sürecinde de kritik roller üstlenmiştir. Hatay'ın bağımsızlık mücadelesinde aktif olarak çalışan bu tecrübeli din adamı, 18 Ekim 1939'da Hatay Müftülüğü makamına getirilmiştir. Müftülük görevini büyük bir titizlikle yürütmüştür. Ardından 12 Haziran 1942 tarihinde emekliye ayrılmıştır. Hayatının son dönemlerini Ankara, İstanbul ve nihayetinde İzmir'de sükunet içinde geçirmiştir. Milli Mücadele yıllarında cephe gerisinde gösterdiği üstün kahramanlıklar ve vatana sunduğu unutulmaz hizmetler vesilesiyle kendisi meclis tarafından Yeşil Şeritli İstiklâl Madalyası ile ödüllendirilmiştir. Evli ve on çocuk babası olan Servet Akdağ, 10 Haziran 1962 tarihinde, 82 yaşında İzmir'de hayata gözlerini yummuştur. Onun aziz hatırası, vatan sevgisiyle harmanlanmış şerefli bir ömrün simgesi olarak hafızalardaki yerini korumaktadır. Ömrü boyunca din adamı olarak anılmıştır.

Sıkça Sorulan Sorular

Servet Akdağ kimdir?

TBMM Bursa Milletvekili Servet Akdağ (1880 Kastamonu), Milli Mücadele'deki manevi liderliği, Yeşil Ordu kuruculuğu ve üstün diplomatik başarılarıyla tanınır.

Servet Akdağ nerede doğdu?

Servet Akdağ Tosya, Kastamonu, Türkiye doğumludur.

Servet Akdağ ne zaman vefat etti?

Servet Akdağ 10 Haziran 1962 tarihinde hayatını kaybetti.

Servet Akdağ hangi alanda tanınır?

Servet Akdağ, din adamı olarak tanınır.