Türkiye'nin yakın siyasi ve askeri tarihinde adı sıkça anılan Şemdin Sakık, örgüt içindeki "Parmaksız Zeki" kod adıyla tanınan eski bir üst düzey PKK militanıdır. Muş'un Yörecik köyünde doğan Sakık; aile baskısı, ağalığa isyan ve devletin bölgedeki politikaları sebebiyle genç yaşta dağ kadrosuna katılmıştır. Dağda 18 yıl kalan eski militan, 1993 yılındaki kanlı Bingöl saldırısı dahil olmak üzere örgütün pek çok eylemini bizzat yönetti. Bu eylemler büyük kayıplara yol açtı.
Örgütten Kopuş ve Duhok'taki Kritik Operasyon
Zaman içinde örgütün lider kadrosundan Abdullah Öcalan ile derin görüş ayrılıkları ve ciddi anlaşmazlıklar yaşayan Şemdin Sakık, örgüt tarafından hedef tahtasına konuldu. PKK yönetiminin kendisi hakkında infaz kararı vermesi üzerine Sakık, hayatta kalabilmek amacıyla 15 Mart 1998 tarihinde dağ kadrosundan ayrılarak Irak'ın kuzeyindeki KDP Peşmergelerine sığındı. Bu kaçışın ardından, 13 Nisan 1998 günü Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin Duhok kentinde düzenlenen gizli bir askeri operasyonla kardeşi Arif Sakık ile birlikte ele geçirildi. Türk güvenlik güçlerince paketlenip Türkiye'ye getirilen Sakık'ın yakalandığı bu operasyonda, MİT'in yıllar sonra resmen doğrulayacağı üzere, "Yeşil" kod adlı Mahmut Yıldırım da görev almıştır. Bu gelişme gündemi derinden sarstı.
Yargılanma Süreci, Cezaevi Yılları ve İtirazlar
Türkiye'ye getirilmesinin ardından Diyarbakır Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) huzuruna çıkarılan Sakık, anayasal düzeni bozmak ve devlet topraklarının bir kısmını bölmeye çalışmak suçlarından yargılandı. Mahkeme tarafından önce idama mahkum edilen eski militanın cezası, ilerleyen süreçte ömür boyu hapse dönüştürüldü. Diyarbakır E Tipi Cezaevi'nde cezasını çeken Sakık, hukuki olarak Pişmanlık Yasası ile Topluma Kazandırma Yasası kapsamında tahliye edilmek için adli başvurularda bulunduysa da bu talepleri mahkeme heyetince geri çevrilmiştir. Cezaevi sürecinde çeşitli iddialarla da gündeme gelen Sakık, askeri yetkililerden Ali Kaya'nın kendisine baskı uygulayarak 28 Şubat andıcını zorla imzalattığını, hatta bu esnada ağzına silah dayandığını öne sürmüştür. Ali Kaya ise ilerleyen yıllarda Şemdinli davasından hüküm giymiştir. Hukuki mücadele sonuçsuz kalmıştır.
Ergenekon Davası, Suikast Girişimi ve Yazarlık Dönemi
Parmaksız Zeki cezaevinde de durmadı. Özellikle Ergenekon Davası sürecinde "Deniz" kod adı altında gizli tanık sıfatıyla verdiği ifadelerle büyük tartışmalara yol açtı. Cezaevinde bulunduğu 2010 yılında suikast girişimine uğrayan Sakık, ömrünün bu döneminde örgüt geçmişini ele alan eserler yazmıştır. Yazdığı kitaplarla eski örgüt lideri Abdullah Öcalan'ın yönetim biçimini ve örgüt içi dinamikleri sert şekilde eleştiren Sakık'ın yayınlanmış başlıca eserleri şunlardır:
- Apo: Örgütün kurucusu Öcalan'a yönelik eleştirilerin yer aldığı çalışması.
- İmralı'da Bir Tiran: Abdullah Öcalan: 2012 yılında basılan ve deneme türünde kaleme alınan eseri.
- Şemdin Sakık Anlatıyor - Kobralar Üzerimize Gelince Aklımızı Kaçırıyorduk: Dağdaki çatışma yıllarını ve örgüt içi psikolojiyi anlatan kitabı.