Türk resim sanatının ve akademisinin en önemli figürlerinden biri olan ressam, sanatçı ve akademisyen Şadan Bezeyiş, 1926 yılında Adapazarı'nda, Rumeli'nin Üsküp bölgesinden göç eden bir ailenin evladı olarak dünyaya gözlerini açtı. Babası hattat Abdullah Bey, annesi ise Zümrüt Hanım'dır. Sanatçı, ilk ve orta öğrenimini İstanbul'da tamamlayarak sanat dünyasına ilk adımlarını bu tarihi şehirde attı. Saraçhane İlkokulu ve Cağaloğlu Ortaokulu'nun ardından tarihi Haydarpaşa Lisesi'ni bitirdi. Bezeyiş, 1945 yılında adım attığı İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi bünyesindeki Yüksek Resim Bölümü'nde, dönemin usta ressamı Nurullah Berk'in atölyesinde sanat eğitimine başladı. Bu nitelikli eğitimi 1951 senesinde birincilik derecesiyle tamamladı. Hayata veda ettiği 29 Nisan 2017 tarihine kadar ürettiği eserlerle ve yetiştirdiği öğrencilerle modern Türk resim sanatına yön verdi.
Eğitim Hayatı ve Akademik Başarıları
Akademideki üstün başarısının ardından genç sanatçı, 1952 yılında kazandığı özel bir imkanla yurt dışına yöneldi. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nin girişimiyle; Milli Eğitim Bakanlığı, İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörlüğü ve İtalyan Kültür Ataşeliği'nin ortaklaşa aldığı karar doğrultusunda Roma'ya gönderildi. Roma Güzel Sanatlar Akademisi bünyesindeki Mimarlık Sanatları Yüksek Dekorasyon Bölümü'nde çalışmalarına başlayan Bezeyiş, burayı da birincilikle bitirdi. İtalya'daki eğitimi sırasında gösterdiği akademik üstünlük, kendisine 1954 yılında İtalyanca 'Üstat' anlamına gelen prestijli 'Lodevole' unvanını kazandırdı. Bu değerli unvanı alan Prof. Dr. Şadan Bezeyiş, edindiği evrensel vizyonla ülkesine geri döndü.
Mimarlık ve Sanatın Kesişimindeki Akademik Kariyer
Yurda dönüşünün ardından serbest olarak mimari dekorasyon alanındaki uygulamalara da yönelen sanatçı, akademik kariyerine yön verecek olan İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi bünyesindeki görevine 1956 yılında adım attı. Akademik gelişimini sürdürmek amacıyla yeniden İtalya'ya giden Bezeyiş, burada gerçekleştirdiği doktora sonrası bilimsel araştırmalarını dört yıl içerisinde tamamladı. 1960 senesinde Türkiye'ye dönerek İTÜ Mimarlık Fakültesi kadrosunda öğretim üyesi olarak dersler vermeye başladı. Sanatçının akademik alandaki katkıları sadece derslerle sınırlı kalmadı. İTÜ Güzel Sanatlar Bölümü ile Görsel ve Çevresel Sanatlar Dalı'nın başkanlık görevlerini üstlenerek kurumun sanatsal vizyonunun şekillenmesinde aktif rol oynadı. Bu süreçte uluslararası alanda da adından söz ettiren Bezeyiş, 1958 yılında düzenlenen prestijli Uluslararası Venedik Bienali'nde Türkiye'yi temsil etme gururunu yaşadı.
Şadan Bezeyiş'in eğitim gördüğü ve akademik faaliyet yürüttüğü başlıca kurumlar şunlardır:
- İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (Yüksek Resim Bölümü)
- Roma Güzel Sanatlar Akademisi (Mimarlık Sanatları Yüksek Dekorasyon Bölümü)
- İstanbul Teknik Üniversitesi (Mimarlık Fakültesi)
Sanat Anlayışı ve Figüratif Dışavurumculuk
Sanatçının ortaya koyduğu eserler, zengin bir üslup çeşitliliği ve derin bir kompozisyon anlayışı barındırır. Şadan Bezeyiş'in tuvaline yansıttığı figüratif çalışmalarında, Anadolu'nun köklü folklorik birikiminden ve yerel ögelerinden esinlendiği açıkça görülmektedir. Bu yerel eğilimler, onun akademide eğitim gördüğü dönemde derin izler bırakan usta sanatçı Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun sanatsal yaklaşımının yansımalarını taşır. Şadan Bezeyiş'in üslubu, figüratif ve figüratif olmayan arayışlar arasında şekillenmiştir. Özellikle soyut çalşmalarında, kübizmin sınırlandırdığı resimsel alanın dışına taşarak zaman içerisinde çok daha belirgin bir dışavurumcu karakter sergilemiştir. Bu dönüşüm sayesinde figüratif eserleri, sıradan birer tasvir olmanın ötesine geçerek kültürel ve törensel boyutlar kazanmıştır. Hayatı boyunca ürettiği benzersiz eserler günümüde yurt içinde ve yurt dışındaki pek çok resmi kurumda ve özel sanat koleksiyonunda korunmaktadır.