Türk hukuk dünyasının en çok konuşulan isimleri arasında yer alan Sabih Kanadoğlu, 20 Mayıs 1938 tarihinde İzmir'in Menemen ilçesinde dünyaya geldi. Yargıtay Onursal Cumhuriyet Başsavcılığı görevini yürütmüş olan tecrübeli hukukçu, 28 Şubat 2023 günü Ankara'da tedavi gördüğü hastanede 84 yaşında hayata gözlerini yumdu. Görev süresi boyunca kritik davalara imza atan Kanadoğlu, özellikle 2007 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde ortaya attığı "367 toplantı yeter sayısı" teziyle Türk siyasi ve hukuki tarihine yön veren tartışmaları tetikledi. Bu görüşü nedeniyle mecliste ciddi bir seçim krizinin doğmasına yol açan eski başsavcı, meslek hayatı boyunca aldığı kararlarla ülke gündeminde geniş yankı buldu.
Kabataş'tan Yargıtay Üyeliğine Uzanan Eğitim ve Meslek Yolculuğu
İstanbul Kabataş Erkek Lisesi bünyesinde lise eğitimini tamamlayan Kanadoğlu, yükseköğrenimini ise İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde sürdürdü. Fakülteden 1959 yılında başarıyla mezun olmasının ardından, adli yargıdaki görevine ilk adımı Burhaniye hakim adayı olarak attı. Genç bir hukukçu olarak Anadolu'nun farklı bölgelerinde tecrübe kazandı. Sırasıyla Orhaneli ve Erzurum Cumhuriyet Savcılığı mevkilerinde ter döken Kanadoğlu, Bingöl Sulh Hakimliği görevini de yerine getirdi. Meslek hayatında emin adımlarla ilerleyen isim, Tokat ile Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığı yaptı. Ayrıca İzmir Ceza Hakimliği görevinde de bulundu. Ardından Bakırköy Ağır Ceza Mahkemesi ve Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlıkları görevlerini üstlenerek yargı dünyasında adından söz ettirdi.
Yargıdaki başarılı performansı, onu 19 Temmuz 1984 tarihinde Yargıtay üyeliğine taşıdı. Yargıtay Büyük Genel Kurulu tarafından iki kere, sırasıyla 26 Aralık 1994 ve 28 Aralık 1998 tarihlerinde Yargıtay 11. Ceza Dairesi Başkanlığı görevine seçilerek mesleki kıdemini pekiştirdi.
Siyasi Tarihe Yön Veren Kapatma Davaları ve 367 Krizi
Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun belirlediği adaylar arasından dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından 21 Ocak 2001'de Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı görevine tayin edildi. Vural Savaş'ın emekliye ayrılması ile boşalan bu koltuğa oturan Kanadoğlu, görev süresi içinde çok konuşulan tarihi davalara imza attı. Anayasa Mahkemesi nezdinde açılan Fazilet Partisi ile Halkın Demokrasi Partisi'nin (HADEP) kapatılması davalarında başsavcılık sıfatıyla süreci bizzat yürüttü. 20 Mayıs 2003 tarihinde yaş haddinden dolayı emekliliğe ayrılsa da, hukuk dünyasından kopmadı.
Hukukçunun adını ülke tarihine altın harflerle yazdıran olay ise 2007 yılındaki cumhurbaşkanlığı seçimleri esnasında yaşandı. Kanadoğlu, cumhurbaşkanının seçilebilmesi için mecliste aranacak nitelikli çoğunluğun sadece karar yeter sayısı ile sınırlı olmadığını, aynı zamanda toplantı yeter sayısı için de şart olduğunu ileri sürdü. Bu teze göre, oylamanın yapılabilmesi için mecliste en az 367 milletvekilinin hazır bulunması gerekiyordu. Öne sürülen bu iddia, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde çok büyük bir kilitlenmeye yol açarak meclis çatısı altında derin bir cumhurbaşkanlığı seçimi krizinin çıkmasına sebebiyet verdi.
Türk Hukuk Kurumu Liderliği, Emeklilik Yılları ve Vefatı
Hukukun kurumsallaşması ve adalet mekanizmasının gelişmesi için çalışmayı sürdüren Kanadoğlu, 2006 yılında önemli bir sivil toplum girişiminin parçası oldu. Bu kapsamda, Yargıçlar ve Savcılar Birliği (YARSAV) kurucuları arasında yer alarak meslektaşlarının haklarını savundu. Yargı bağımsızlığı mücadelesine sivil alanda devam eden deneyimli hukukçu, 26 Mayıs 2012'de Türk Hukuk Kurumu Başkanlığı makamına seçildi. Bu önemli kurumun başında görev yaparak akademik ve mesleki çalışmalara rehberlik etti.
Özel hayatında evli ve üç çocuk babası olan Sabih Kanadoğlu, hayatının son döneminde sağlık sorunları ile mücadele etti. Tarih 28 Şubat 2023'ü gösteriyordu. Ankara'da tedavi gördüğü hastanede yaşama veda etti. Hayata gözlerini yumduğunda tam 84 yaşındaydı. Onursal Başsavcı için ilk olarak 1 Mart tarihinde Ankara Kocatepe Camii'nde resmi tören ve cenaze namazı tertip edildi. Törenin akabinde naaşı, Balıkesir'in Ayvalık ilçesine götürülerek burada ebedi istirahatgahına tevdi edildi. Geride bıraktığı hukuki miras, Türk hukuk tarihindeki tartışmalarda günümüde de anılmaya devam etmektedir.
Üstlendiği başlıca büyük sorumluluklar şunlardır:
- Tokat ve Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesi Başkanlığı
- Bakırköy Ağır Ceza Mahkemesi ve Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığı
- Yargıtay 11. Ceza Dairesi Başkanlığı (İki dönem)
- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
- Türk Hukuk Kurumu Başkanlığı