Türk kadın hakları mücadelesinin en özgün isimlerinden biri olan inşaat mühendisi, yazar ve çevirmen Saadet Arıkan Özkal, 1944 yılında Rize'nin Pazar ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. Yaşamı boyunca kadınların toplumsal hayattaki yerini güçlendirmek için çabalayan Özkal, Türkiye'deki mor iğne eylemlerinin fikir öncülüğünü üstlenerek feminist harekette derin izler bıraktı. Nahiye müdürü ve gazeteci bir babanın kızıydı. Babasını henüz çocukken yitirdi. Onu ablası yetiştirip büyüttü.
Eğitim Yılları ve Mühendislik Kariyeri
Eğitim hayatına büyük bir azimle devam eden başarılı isim, 1967 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümünden yüksek mühendis unvanıyla mezun olmayı başardı. Özkal, o dönemde 150 kişilik kalabalık sınıfta yer alan yalnızca üç kız öğrenciden biri olarak dikkat çekiyordu. Üniversite yıllarında tanıştığı Marksist klasikler, Lenin ve Nazım Hikmet gibi yazarların eserleri ile kadın temalı kitaplar, onun hayata bakış açısını şekillendiren temel unsurlar oldu. Mezuniyetinin ardından mesleğine adım atan Özkal, tam 20 yıl boyunca şantiyelerde kalıp mühendisi olarak görev yaptı. Ancak toplumsal olaylara duyarsız kalmadı. 1975-1980 döneminde İlerici Kadınlar Derneği Şişli Şubesi başkanlığını üstlendi. Bu süreçte mesleğine ara verdi. 12 Eylül darbe döneminde arandı. Ancak güvenlik güçlerince yakalanmadı. Sonrasında mühendis olarak çalışmayı sürdürdü.
Feminist Mücadele ve Eylemleri
1989 yılında düzenlenen Kadın Kurultayı, Saadet Arıkan Özkal'ın yaşamında yepyeni bir dönüm noktası oluşturdu. Bu önemli etkinlikten derinden etkilenerek kadın hakları mücadelesine daha aktif katılım sağlama kararı aldı. Dönemin Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Cemil Çiçek'in tartışma yaratan açıklamalarına karşı çarpıcı bir protesto yöntemi seçti. Bakanın sarf ettiği "Flört fahişelik gibidir" sözüne tepki olarak resmi nikahlı eşinden boşandı, fakat onunla birlikte yaşamaya devam etti. 1990'lı yıllarda Kadın Kültür Evi bünyesinde düzenlenen feminist eylemlere ve hak arayışlarına katıldı. Kadınların sesini duyurmayı amaçlayan ünlü mor iğne protestolarının temel fikri de kendisine aitti.
Edebi Katkıları ve Vefatı
Kariyerinin sonraki safhalarında yönünü edebiyata çeviren Özkal, nitelikli çeviriler ve editörlük çalışmalarıyla kültür dünyasına katkı sağladı. Almanca dilinden 17, İngilizce dilinden ise 11 eseri Türkçe literatüre kazandırdı. Özkal'ın Türkçeye kazandırdığı bu çeviriler şu alanları kapsamaktadır:
- Edebiyat ve felsefe
- Antropoloji ve inceleme
- Tıp ve fizik
Remzi Kitabevi ve Literatür Yayınları çatısı altında editörlük görevlerini de başarıyla yürüttü. Takvimler 2009 yılını gösterdiğinde "Saklı Bahçeler, Bir Şişli Esintisi 17 Nisan" isimli kitabı okurlarla buluştu. Ne yazık ki uzun süre mücadele ettiği akciğer kanseri sebebiyle 17 Nisan 2012 tarihinde solunum yetmezliğinden hayata gözlerini yumdu. Özkal'ın cenazesi kadınlar tarafından cenaze aracına taşındıktan sonra, 19 Nisan 2012'de Şişli Camii'nden kaldırılarak Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.