Türkiye'nin yetiştirdiği en önemli edebi çevirmenlerden biri olan Roza Hakmen, dünya edebiyatının dev yapıtlarını Türkçeye kazandırarak kültür hayatımızda silinmez bir iz bıraktı. Özellikle Marcel Proust ve Miguel de Cervantes gibi yazarların başyapıtlarını eksiksiz şekilde dilimize aktarması, onun adını edebiyat tarihine altın harflerle yazdırdı. Hakmen, bu devasa çeviri projelerini tamamlayarak daha önce benzeri görülmemiş bir edebi başarı elde etti.
Akademik Temellerden Edebiyat Dünyasına
Edebiyat dünyasındaki bu derin izinin ardında, başarılı çevirmenin aldığı son derece güçlü eğitim yatmaktadır. Gençlik yıllarında nitelikli bir eğitim yolculuğuna çıkan başarılı çevirmen, 1974 senesinde İzmir Amerikan Kız Koleji'nden başarıyla mezun oldu. Buradaki ortaöğreniminin ardından rotasını Ankara'ya çeviren Hakmen, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Ekonomi Bölümü'ne adım attı. Zorlu ve prestijli bir lisans eğitiminin ardından, 1979 yılında bu bölümdeki çalışmalarını tamamlayarak mezuniyetini gururla ilan etti. Aldığı bu nitelikli ekonomi eğitimi, onun disiplinli çalışma alışkanlığı kazanmasına katkı sağladı.
Kayıp Külliyatların Türkçedeki Sesi
Roza Hakmen'in mesleki kariyerindeki en büyük dönüm noktası, dünya edebiyatının iki dev anıt eserini Türkçeye kazandırmasıyla gerçekleşti. Daha önceleri farklı isimler tarafından yalnızca kısmi bölümleri dilimize çevrilen Marcel Proust'un Kayıp Zamanın İzinde serisi ile Cervantes'in Don Quijote adlı dev eseri, Hakmen'in eşsiz gayreti sayesinde bütünüyle Türkçeye kazandırıldı. Bu muazzam başarı, edebiyat çevrelerinde büyük yankı buldu. Bu gerçekten olağanüstü bir çabaydı.
Notos Kitap bünyesinde hazırlanan ve ülkemizin en seçkin edebi çalışmalarını bir araya getiren 'Türkçede yapılmış en önemli 100 çeviri' listesinde, usta çevirmenin bu iki eşsiz çalışması ilk iki sırayı paylaşarak zirveye yerleşti. Bu benzersiz başarı, usta çevirmenin Türk çeviri tarihindeki konumunu sarsılmaz hale getirdi. Seçkin çalışmalarıyla takdir toplayan usta çevirmen, 2015 yılında Çeviri Derneği Onur Ödülü'ne layık görülerek mesleki başarılarını taçlandırdı. Bu prestijli ödül, usta ismin emeklerinin karşılığıydı. Hakmen'in çevirileri, Türkçe konuşan okurlar için vazgeçilmez birer hazinedir.
Usta çevirmenin kariyerinde öne çıkan bazı önemli dönüm noktaları şunlardır:
- Kayıp Zamanın İzinde: Marcel Proust'un tüm ciltlerinin eksiksiz çevirisi.
- Don Quijote: Miguel de Cervantes'in dev külliyatının Türkçe ilk tam çevirisi.
- Çeviri Derneği Onur Ödülü: 2015 yılında layık görüldığü prestijli onur ödülü.