Türk sinemasının en özgün yönetmenleri arasında yer alan Reha Erdem, 1960 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Kendine has şiirsel sinema diliyle tanınan sanatçı, ilk uzun metrajlı yapıtından itibaren Türkiye'de sinema sanatının sınırlarını genişleten projelere imza attı.
Eğitim hayatına İstanbul'un köklü kurumlarından Galatasaray Lisesi'nde başlayan Erdem, ilk ve orta öğrenimini burada tamamladı. Ardından Boğaziçi Üniversitesi'ne girerek yükseköğrenim hayatına ilk adımını attı. Sinemaya olan tutkusu onu Fransa'ya yönlendirdi. Burada Paris VIII Üniversitesi Sinema ve Plastik Sanatlar Bölümü'nden başarıyla mezun oldu. Sanatsal derinliğini artırmak amacıyla aynı okulda plastik sanatlar alanında yüksek lisans derecesi aldı. Paris'teki akademik eğitimi, onun filmlerindeki görsel estetiğin temel taşlarını oluşturdu.
Fransa'dan İstanbul'a Uzanan Yönetmenlik Serüveni
Türkiye'ye döndükten sonra sinema çalışmalarına hız veren yönetmen, 1988 ve 1989 yıllarında ilk uzun metrajlı yapıtı için kamera arkasına geçti. Fransız ve Türk ortak yapımı olan ilk uzun metrajlı filmi A Ay'ı tamamlayarak izleyiciyle buluşturdu. Bu siyah-beyaz yapıt, onun sinema dünyasına sunduğu yenilikçi bakış açısının en net habercisiydi. Bu filmin ardından geçen uzun bir aranın ardından 1999 yılında Kaç Para Kaç filmiyle sinemaseverlerin karşısına çıktı. Bu yapıt, insan doğasını sorgulayan yapısıyla büyük beğeni topladı.
Erdem, üretkenliğini 2000'li yıllarda da büyük bir ivmeyle sürdürdü. 2004 yılında, senaryosunu ortaklaşa kaleme aldığı tek filmi olan Korkuyorum Anne'yi yönetti. Diğer tüm yapıtlarında senaryoları tek başına üstlenen yönetmen, bu filmde de özgün tarzını yansıttı. Ardından 2006'da Beş Vakit, 2008'de Hayat Var ve 2009'da mistik atmosferiyle dikkat çeken Kosmos filmlerini sinema tarihine kazandırarak hem ulusal hem de uluslararası film festivallerinde adından sıkça söz ettirmeyi başardı. Bu dönemde sinemaya ara verdiği anlarda geçimini sağlamak ve sektörel bağını koparmamak adına reklam filmleri de yönetti.
Yönetmenin filmografisindeki önemli dönüm noktalarından biri de Kürt sorunu çerçevesinde şekillenen bir kadın gerillanın hikâyesini anlattığı Jin adlı film oldu. 2012 yılında çektiği bu filmin hemen ardından aynı yıl içerisinde Şarkı Söyleyen Kadınlar filmini tamamlayarak sinema yolculuğuna devam etti. Sinema filmlerinin yanı sıra kısa metrajlı filmler de üreten sanatçı, tiyatro sahnesine de adım attı. Ünlü Fransız yazar Jean Genet'nin kaleme aldığı Hizmetçiler oyununu sahneye koyarak farklı disiplinlerdeki yeteneğini sergiledi.
Kariyeri Boyunca Kazandığı Ödüller
Reha Erdem'in yönettiği yapımlar, hem izleyicilerden hem de eleştirmenlerden yoğun övgü alırken çok sayıda saygın ödülün de sahibi oldu. Sanatçının ödül listesinde öne çıkan bazı başarılar şunlardır:
- Kosmos: 46. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde En İyi Film ve En İyi Yönetmen ödüllerinin yanı sıra 43. SİYAD Ödülleri'nde En İyi Film, En İyi Yönetim ve En İyi Kurgu dallarında zafere ulaştı.
- Hayat Var: 45. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde SİYAD Özel Ödülü'nü kazandı. Ayrıca 42. SİYAD Ödülleri'nde En İyi Film, En İyi Yönetim ve En İyi Kurgu ödüllerini alırken 3. Yeşilçam Ödülleri'nde En İyi Yönetmen ödülüne layık görüldü.
- Beş Vakit: 25. Uluslararası İstanbul Film Festivali'nde en prestijli ödül olan Altın Lale'yi kazandı. Yapım ayrıca 13. Adana Altın Koza Film Festivali'nde de En İyi Film ödülünü kucakladı.
- Korkuyorum Anne: 12. Adana Altın Koza Film Festivali'nde En İyi Senaryo ödülünü alırken 16. Ankara Uluslararası Film Festivali'nden de En İyi Yönetmen ödülüyle döndü.
Uzun yıllara yayılan yönetmenlik kariyerinde her yapımıyla Türk sinemasında derin izler bırakan usta isim, bağımsız sinemanın en saygın temsilcilerinden biri olarak yeni projeleriyle sanat dünyasını beslemeyi sürdürmektedir.