Türkiye'nin siyaset ve mühendislik tarihine damga vuran Recai Kutan, 7 Ekim 2024 tarihinde tedavi gördüğü Ankara Güven Hastanesi'nde 94 yaşında hayata gözlerini yumdu. Malatya'da 1930 yılında dünyaya gelen Kutan, uzun yıllar süren siyasi kariyerinde bakanlık ve parti genel başkanlığı görevleri üstlenirken, inşaat yüksek mühendisi kimliğiyle de önemli projeleri yönetti. Siyasi ve bürokratik çalışmalarıyla tanınan devlet adamı, geride büyük bir bürokratik ve siyasi miras bırakarak vefat etti.
Eğitim Hayatı ve GAP Projesindeki Rolü
Malatya topraklarında İsmail Kutan ve Hatice Kutan çiftinin evladı olarak dünyaya gelen Kutan, ilk ve orta öğreniminin ardından yükseköğrenim için İstanbul'un yolunu tuttu. Eğitim hayatını İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nde sürdüren başarılı genç, 1952 senesinde buradan inşaat yüksek mühendisi unvanıyla mezuniyetini aldı. Bu mezuniyet ona büyük kapılar açtı.
Mezuniyetinin hemen ardından devlet hizmetine adım atan Kutan, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) bünyesinde çalışmaya başladı. Kurumda 1952 ile 1969 yılları arasında çalıştı. Bölge Müdürlüğü ve Genel Müdür Muavinliği yaptı. Bu dönemde Türkiye'nin en büyük projesi olan Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) etüt ve planlama çalışmalarını bizzat yönetti.
Kamudaki başarılı bürokrasi yıllarının ardından özel sektöre geçiş yapan Kutan, 1969-1977 yılları arasında mühendislik alanında önemli bir konuma sahip olan Tümaş Türk Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş. genel müdürü olarak profesyonel kariyerini sürdürürken, buradaki yöneticilik deneyimi oldukça verimli geçti.
Siyasi Hayatı ve Bakanlık Yılları
Mühendislik kariyerindeki başarılarının ardından yönünü tamamen siyasete çeviren Kutan, 1973 senesinde Milli Selamet Partisi (MSP) kadrolarına katıldı. Kısa sürede Genel Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi. 1977 genel seçimlerinde memleketi Malatya'dan parlamentoya girerek 5. Dönem milletvekili olarak mecliste yerini aldı.
Parlamentoya adım atar atmaz kabinede görev alan Kutan, Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel'in liderliğinde kurulan 2. Milliyetçi Cephe Hükümeti'nde yer buldu. AP, MSP ve MHP ortaklığıyla kurulan bu koalisyon hükümetinde İmar ve İskan Bakanı olarak görevlendirildi. Bu bakanlık dönemi 1977 ile 1978 yılları arasında gerçekleşti.
Siyasi yolculuğuna 1983 yılı sonrasında Refah Partisi (RP) saflarında devam eden deneyimli siyasetçi, uzun süren bir aranın ardından 1995 genel seçimlerinde yeniden parlamentoya girmeyi başardı. Malatya seçmeninin teveccühüyle 20. Dönem milletvekili olarak mecliste yerini alan Kutan, 1996 senesinde kurulan yeni hükümette yine kritik bir görevin sorumluluğunu yüklendi.
Refah Partisi Lideri Necmettin Erbakan'ın başbakanlığında kurulan tarihi RP-DYP koalisyonunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı olarak koltuğa oturdu. 1996-1997 yılları arasında sürdürdüğü bu görevde Türkiye'nin enerji politikalarında önemli sorumluluklar üstlendi.
Fazilet Partisi Liderliği ve Vefatı
Refah Partisi'nin Anayasa Mahkemesi kararıyla kapatılmasının ardından yol arkadaşlarıyla birlikte yeni bir siyasi çatı arayan Kutan, Fazilet Partisi'nin (FP) kuruluşunda yer aldı. Kurucular Kurulu kararı doğrultusunda 17 Mayıs 1988 tarihinde partinin Genel Başkanlığı makamına getirildi. Buradaki liderlik vasfını başarılya sergileyen Kutan, 14 Mayıs 2000'de düzenlenen Fazilet Partisi 1. Olağan Kongresi'nde de delegelerin güvenini kazanarak yeniden genel başkanlığa seçildi.
Çok yönlü bir entelektüel kişiliğe sahip olan Kutan, mesleki ve siyasi donanımının yanı sıra üç yabancı dili de akıcı şekilde konuşabilmekteydi:
- İngilizce
- Arapça
- Fransızca
Özel hayatında Mebrure Hanım ile hayatını birleştiren ve mutlu bir aile babası olan Kutan, bu evlilikten üç çocuk sahibi oldu. Evlatları şunlardır:
- İsmail
- Abdülaziz Murat
- Ahmet
Siyasetin uzlaşmacı, sakin ve beyefendi kimliği olarak hafızalara kazınan Kutan, ömrünün son demlerinde tedavi gördüğü Ankara Güven Hastanesi'nde hayata gözlerini yumdu. Vefat ettiğinde 94 yaşındaydı. 7 Ekim 2024 tarihinde aramızdan ayrılan koca çınar, ardında hem mühendislik alanında silinmez eserler hem de Türkiye siyasetinde derin izler bıraktı.