Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesine yön veren devlet adamı Rauf Raif Denktaş, 27 Ocak 1924 tarihinde Kıbrıs'ın Baf bölgesinde dünyaya geldi. Annesini henüz bir buçuk yaşındayken kaybeden Denktaş, hakim olan babası Raif Bey ile anneannesi ve babaannesinin şefkatiyle büyüdü. İlk ve ortaöğrenim hayatının bir bölümünü İstanbul'da bulunan yatılı Fevzi Ati Lisesi'nde tamamlayan genç Rauf, lise tahsilini nihayete erdirmek amacıyla Kıbrıs'a geri dönmüş ve eğitimi başarıyla burada bitirmiştir. İkinci Dünya Savaşı'nın zorlu yıllarının ardından hukuk eğitimi almak için İngiltere'ye giderek avukatlık mesleğine adım attı. Ada topraklarına döndükten sonra savcılık yapmaya başlayan genç hukukçu, Kıbrıslı Türklerin haklarını savunmak amacıyla ömrünü vakfedeceği siyasi mücadelesine bu dönemde başladı.
Hukuk Eğitiminden Direniş Liderliğine
Avukatlık ve savcılık kariyerinde hızla ilerleyen Denktaş, 1949 yılında Aydın Hanım ile evlenerek mutlu bir yuva kurdu. Kıbrıs Türklerinin haklı davasını dünyaya duyurmak adına 27 Kasım 1948 tarihinde düzenlenen ilk büyük mitingde Dr. Fazıl Küçük ile omuz omuza vererek meydandaki binlerce kişiye karşı hatiplik yaptı. Bu dönemde Türk cemaatinin önde gelen isimleri Faiz Kaymak ve Dr. Fazıl Küçük arasındaki anlaşmazlıklarda arabuluculuk rolü üstlendi. Cemaatin haklarını savunmak için savcılık görevinden İngiliz yönetimini ikna ederek istifa etti. Kıbrıs Türk Kurumlar Federasyonu kongresinde başkanlığa seçilerek toplumsal liderliğini pekiştirdi. 1955 yılında Rumların Enosis hedefiyle başlattığı terör faaliyetlerine karşı Kıbrıs Türk halkının direnişini örgütleme görevini üstlendi.
Rum çetelerinin saldırılarına karşı koyabilmek adına 1 Ağustos 1958'de arkadaşlarıyla birlikte efsanevi Türk Mukavemet Teşkilatı'nı kurdu. Adadaki çatışmaların durdurulması amacıyla hazırlanan 1959 Zürih ve Londra Antlaşmaları ile 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın taslak çalışmalarında aktif görev aldı. Aynı yıl Türk Cemaat Meclisi ile İcra Komitesi Başkanlığı görevlerine seçilerek kurumsal yetkilerini genişletti. Saldırıların artması üzerine Dr. Fazıl Küçük ile birlikte Ankara'ya giderek Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ile görüştü. Görüşmede adaya Türk askeri gönderilmesi talebini ısrarla dile getirdi. Bu çabalar sonucunda 16 Ağustos 1960'ta 650 kişilik Türk Alayı adaya ayak bastı.
Kıbrıs Türk Cemaatinin Teşkilatlanması ve Mücadele Yılları
Kıbrıs'ta 1963 yılında patlak veren kanlı olayların ardından diplomatik temaslarda bulunmak üzere Ankara'ya gitti. Temaslarını tamamladıktan sonra adaya bir sandalla gizlice sızarak direnişi bizzat yönetmeye başladı. Bu fedakar adımları nedeniyle Rum yönetimi lideri Makarios tarafından istenmeyen adam ilan edilerek adaya girişi yasaklandı. Yasaklara rağmen gizlice Erenköy bölgesine çıkarak sıcak çatışmalara bizzat katıldı. Erenköy'deki direniş, Türk halkının adadaki varlık mücadelesinde çok kritik bir dönüm noktası oldu. 1967 yılında adaya gizlice girmeye çalışırken Rum güçlerince tutuklandı. Türkiye'nin yoğun diplomatik girişimleri sonucunda serbest bırakılarak Ankara'ya verildi.
Siyasi yasağının 1968 yılında kalkması üzerine Kıbrıs'a dönerek mücadelesine kaldığı yerden devam etti. Genel seçimlerde Türk Cemaat Meclisi Başkanlığı görevine yeniden seçilen lider, 1973 yılında Kıbrıs Türk toplumunun lideri olarak tescillendi. 28 Şubat 1973'te yemin ederek Kıbrıs Cumhurbaşkan Muavini ve Kıbrıs Türk Yönetimi Başkanı olarak göreve başladı. Ada genelinde Türklerin can güvenliğini ve haklarını korumak için gece gündüz çalıştı. Yaşanan acı kayıplara ve Rum baskılarına rağmen Kıbrıs Türklerinin bağımsızlık inancını her zaman diri tuttu.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin İlanı ve Mirası
1974 yılındaki tarihi Kıbrıs Barış Harekâtı'nın ardından Denktaş, Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin kurulmasına öncülık etti. 13 Şubat 1975 tarihinde kurulan bu devletin ilk başkanı ve meclis başkanı olarak görev yaptı. Yeni anayasa uyarınca 1976 yılında yapılan ilk genel seçimlerde halkın büyük desteğini alarak devlet başkanlığı koltuğuna oturdu. 1981 yılında bu göreve yeniden seçilen tecrübeli lider, Kıbrıs Türk halkının kendi kaderini tayin etme hakkını dünyaya haykırdı. Tarihler 15 Kasım 1983'ü gösterdiğınde ise en büyük hayalini gerçekleştirerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni ilan etti. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucu cumhurbaşkanı unvanıyla göreve başlayan Denktaş, halkından aldığı büyük destekle 1990, 1995 ve 2000 yıllarında yapılan demokratik seçimleri de kazanarak bu şerefli makamdaki hizmetini kesintisiz sürdü. 2005 yılındaki seçimlerde kendi isteğiyle aday olmayarak görevi Mehmet Ali Talat'a devretti.
Devlet adamlığının yanı sıra entelektüel kişiliğiyle de öne çıkan Denktaş, çok iyi düzeyde İngilizce ve Rumca biliyordu. Hayatı boyunca 50 kitap yazan lider, fotoğrafçılık sanatı ile de yakından ilgilenmiş ve dünyanın pek çok ülkesinde sergiler açmıştır. Aile yaşantısında büyük trajediler de barındıran Denktaş'ın çocukları Raif, Münir, Serdar, Dilek, Değer ve Ender'dir. Evlatlarından Münir, Dilek ve Raif'i farklı tarihlerdeki acı olaylarla kaybetmiştir. Yakalandığı amansız rahatsızlık sebebiyle 9 Ocak 2012'de kaldırıldığı Yakındoğu Üniversitesi Hastanesi yoğun bakımında tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayan büyük devlet adamı, 13 Ocak 2012 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Vefatının ardından 17 Ocak 2012 tarihinde düzenlenen görkemli bir devlet töreniyle Lefkoşa'da bulunan Cumhuriyet Parkı'na defnedilerek vatan toprağıyla kucaklaştı.
Yazar kimliğiyle tanınan Denktaş'ın bazı önemli kitapları şunlardır:
- Saadet Sırları (1941)
- Ateşsiz Cehennem (1944)
- Akritas Planı (1972)
- Gençlerle Başbaşa (1981)
- Kıbrıs Davamız (1991)