İlk yılları ve eğitimi
Rauf Raif Denktaş, 27 Ocak 1924'te Baf kasabasında doğdu. Babası hâkim Mehmet Raif Bey'di; ailenin dördüncü ve en küçük çocuğuydu. Bir buçuk yaşındayken annesi Emine Hanım'ı kaybetti. Altı yaşına kadar anneannesi ve babaannesinin yanında büyüdü; yetiştirilmesinde, Osmanlı döneminde zaptiyelik yapmış olan dedesi Şeherli Mehmed rol oynadı. 1930'da eğitim için İstanbul'a gönderildi ve Arnavutköy'deki Feyziati Lisesi'nde yatılı okudu. Ortaokuldan sonra Kıbrıs'a döndü ve 1941'de Lefkoşa İngiliz Okulu'ndan mezun oldu. Fazıl Küçük'ün Halkın Sesi gazetesinde yazı yazmaya başladı; bir süre Mağusa'da tercümanlık, mahkemelerde memurluk ve İngiliz Okulu'nda öğretmenlik yaptı. 1944'te hukuk eğitimi için Lincoln's Inn'de okumak üzere Birleşik Krallık'a gitti. 1947'de adaya dönüp avukatlığa başladı; sonra savcılığa geçti ve 1956'da başsavcılığa yükseldi.
Mücadele yılları
27 Kasım 1948'de Kıbrıs Türklerinin düzenlediği ilk mitingde Fazıl Küçük ile birlikte konuşma yaptı; halka ilk hitabını 24 yaşında gerçekleştirdi. Faiz Kaymak ile Fazıl Küçük arasında arabuluculuk yaptı ve Kıbrıs Türk Kurumlar Federasyonu Kongresi'nde başkanlığa seçildi. Savcılıktan emeklilik hakkını kazanmasına altı ay kala istifa ederek cemaat sorunlarıyla ilgilenmeye başladı; 1949 yazında avukatlık yaptı. 1955'te Enosis ve EOKA karşısında Kıbrıs Türklerinin direnişine yön verdi. 1958'de hükûmetteki görevinden istifa etti ve arkadaşlarıyla 1 Ağustos 1958'de Türk Mukavemet Teşkilatı'nı (TMT) kurdu.
1959 Zürih ve Londra Antlaşmaları ile 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası'nın hazırlanmasında çaba gösterdi; Türk Cemaat Meclisi üyesi ve Türk Cemaati İcra Komitesi başkanı seçildi. 16 Ağustos 1960'ta 650 kişilik Türk Alayı Mağusa Limanı'na ayak bastı. 1963 olaylarından sonra Ankara'ya gitti, ardından bir sandalla Kıbrıs'a geçerek Türk direnişini örgütlemeye başladı. 7 Ocak 1964'te Londra Konferansı'na katılmak için adadan ayrıldı; görüşmeler sonuçsuz kalınca Ankara'ya döndü, 17 Şubat'ta New York'ta Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi görüşmelerine katıldı. Makarios başkanlığındaki Kıbrıs Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu hakkında devlete hakaret ve başka suçlardan tutuklama ve yargılama kararı aldı; bu yüzden bir süre Ankara'da kalmak zorunda kaldı. Gizlice Erenköy'e çıkarak Erenköy Direnişi'ne katıldı.
Cumhurbaşkanlığı
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır; 1983-2005 arasında toplam 21 yıl 5 ay 9 gün cumhurbaşkanlığı yaptı. Başkanlık sonrasında ART televizyon kanalında Denktaş'ın Gündemi programını sundu, Kuzey Kıbrıs'ta ve Türkiye'de çeşitli kuruluşların etkinliklerinde ve üniversitelerdeki konferanslarda Kıbrıs konusundaki görüşlerini anlattı.
Yazarlığı ve ölümü
Yazar olarak Saadet Sırları (1941), Ateşsiz Cehennem (1944), 12'ye 5 Kala (1965), Akritas Planı (1972), Kıbrıs Girit Olmasın ve çok ciltli Rauf Denktaş'ın Hatıraları (1964-74) gibi eserler yayımladı; çok sayıda kitabı İngilizcedir. Organ yetmezliği nedeniyle 8 Ocak 2012'de Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi'ne kaldırıldı ve 13 Ocak 2012'de 88 yaşında öldü. Türkiye ve KKTC'de ulusal yas ilan edildi; 17 Ocak 2012'de devlet töreniyle Lefkoşa'daki Cumhuriyet Parkı'nda defnedildi.
Benzer kişiler
- Barack Obama (Siyasetçi)
- Kemal Anadol (Siyasetçi)
- Muhammed Musaddık (Siyasetçi)
- Selahattin Demirtaş (Siyasetçi)
- Levent Ersöz (Siyasetçi)
- Mehmet Pamak (Siyasetçi)
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Rauf Denktaş maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.