Ratip Kazancıgil, tıp dünyasındaki hizmetleri ve tarih araştırmalarıyla iz bırakan değerli bir Türk hekimi, akademisyen ve yöneticidir. 1920 yılında Malatya'da dünyaya gelen Kazancıgil, tıp eğitiminin ardından ülkemizin halk sağlığı alanındaki kalkınmasında, özellikle sıtma mücadelesinde öncü roller üstlenmiştir. Hayatını adadığı Edirne'de belediye başkanlığı da yapan ünlü hekim, 12 Ağustos 2017 tarihinde bu kentte yaşama gözlerini yumdu. O, sadece bir doktor değil, aynı zamanda şehrin kültürel belleğini inşa eden bir Edirne sevdalısıydı.
Sıtma Mücadelesi ve Mesleki Yükseliş
İlk, orta ve lise öğrenimini doğup büyüdüğü Malatya kentinde tamamlayan Kazancıgil, hekimlik düşlerini gerçekleştirmek üzere İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne adım attı. 1937'de başladığı bu eğitimi 1943 yılında başarıyla tamamlayarak mezuniyetini aldı. Askerlik vazifesini tamamlamasının ardından, halk sağlığı alanındaki profesyonel çalışmalarına hız kesmeden devam etti. 1946 yılında Aydın'da sıtma savaş tabibi olarak göreve başlayan Kazancıgil, 1948'de laboratuvar şefliğine atandı. Aydın'daki bu mesaisinden sonra yolu Edirne'ye düştü. 1950 yılında merkezi Edirne'de bulunan Trakya Sıtma Savaş Bölge Başkanlığı görevine atandıktan sonra, bölgedeki bataklıkların kurutulması ve sivrisinek neslinin kurutulması adına köy köy dolaşarak amansız bir mücadele yürüttü. Bu üstün çalışmaları neticesinde 1958 senesinde Sıtma Eradikasyon Bölgeler Grubu Başkanlığı makamına layık görüldü.
Uluslararası Deneyimler ve Sağlık Reformları
Kazancıgil'in başarıları Sağlık Bakanlığı'nın dikkatinden kaçmadı. Sağlık Bakanlığı ve Dünya Sağlık Teşkilatı desteğiyle 1950-1960 yılları arasında iki kez İtalya'ya gönderilen deneyimli hekim, Roma'da bulunan Enstitü Superiora Di Sanità bünyesindeki Sıtma Enstitüsünde birer aylık eğitimler aldı. Mesleki birikimini zenginleştiren Kazancıgil, 1955 yılında Edirne Belediye Başkanlığı görevini üstlenerek kente idari alanda da önemli hizmetler sundu. 1963'te Edirne Sağlık ve Sosyal Yardım Müdürü olduğunda, halk sağlığı alanındaki vizyonunu uluslararası düzeye taşımak amacıyla Fransa'ya ve ardından çeşitli ülkelere gitti. Bu yeni göreve atanırken mevcut Sıtma Savaş Başkanlığı sorumluluğunu da sürdürmesi kararlaştırıldı. Dünya Sağlık Teşkilatı bursuyla Fransa'nın Suvason Bölgesi Halk Merkezi'nde köy halk sağlığı eğitimine katıldı. Ayrıca UNICEF teşkilatının sunduğu katkılarla üç ay sürecek geniş kapsamlı bir program çerçevesinde şu ülkelerin sağlık sistemlerini yerinde detayıca inceledi:
- Modern sağlık altyapısıyla öne çıkan İsveç ve Fransa,
- Kuzey Afrika'da yer alan Fas,
- Balkanlar coğrafyasında bulunan Romanya ve Yunanistan.
Yurt dışı seyahatlerinin ardından Edirne'de Sağlık Kuruluşlarına Yardım Derneği'ni kurdu. Bu dernek çatısı altında, bölgedeki tüm köylerde sağlık ocakları ve sağlık evleri inşa edilmesi amacıyla yerel halkla yoğun işbirlikleri gerçekleştirdi. Köylülerin temel ilaçlara kolayca erişebilmesi için köy yerleşim yerlerinde özel ecza dolapları oluşturulmasına ön ayak oldu.
Akademik Yaşam, Eğitim ve Kültürel Miras
Sağlık alanındaki özverili çalışmalarının yanı sıra Edirne'de üniversite kurulması amacıyla başlatılan ilk faaliyetlerde de aktif bir rol oynamıştır. Nitekim kendisi, 1975 yılında kentteki Mühendislik ve Mimarlık Kurma ve Yaşatma Derneği'nin başkanlığına seçilmiştir. 1985 yılında yaş haddinden emekliye ayrılarak akademik dünyaya adım attı. Burada Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı başkanlığı yaptı. Öğrencileri tarafından 2005-2006 eğitim ve öğretim döneminde "Yılın Hocası" unvanına layık görüldü. Bu görevinden de emekli olduktan sonra ömrünü tamamen Edirne şehri üzerine araştırmalar yapmaya ve yayınlar üretmeye adadı. Yaşamı boyunca topladığı nadide eserlerden oluşan şahsi kütüphanesini görev yaptığı anabilim dalına bağışlayarak burada zengin bir kütüphane kurulmasını sağladı. Kent tarihine ilişkin eserleriyle Süheyl Ünver, Rifat Osman ve Hafız Rakım Ertür gibi isimlerin izinden giderek "Edirne Sevdalısı" olarak anılan hekimin hizmetleri, 1991 yılında Türk Tabipleri Birliği tarafından ilk kez verilen Nusret Fişek Halk Sağlığı Hizmet Ödülü ile taçlandırılmıştır.