Birleşik Arap Emirlikleri'nin modern yapısının şekillenmesinde kritik roller üstlenen Şeyh Muhammed bin Raşid el-Mektum, 15 Temmuz 1949 tarihinde Dubai'de dünyaya gözlerini açmıştır. Babası Şeyh Raşid'in izinden giderek ülkesinin hem askeri hem de ekonomik dönüşümüne liderlik eden bu önemli devlet adamı, günümüzde Dubai'nin mutlak hükümdarı ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin devlet başkan yardımcısı olarak görev yapmaktadır. Genç yaşlardan itibaren aldığı nitelikli eğitimle dikkat çeken lider, Dubai'yi çölün ortasından küresel bir ticaret ve turizm vahasına dönüştürmeyi başarmıştır. Sahip olduğu geniş vizyonla hem yerel ekonomiyi petrol bağımlılığından kurtarmış hem de Dubai'yi dünya sahnesinde zirveye taşımıştır.
Askeri Eğitimden Dünyanın En Genç Savunma Bakanlığına
Şeyh Muhammed bin Raşid el-Mektum, eğitim hayatına 1955 yılında Dubai'de bulunan El-Ahmediye ilkokulunda başlamıştır. Buradaki eğitiminin ardından ortaokulu da yine kendi şehrinde tamamlayan genç veliaht, 1966 yılında yurt dışına yönelmiştir. On yedi yaşına geldiğinde kuzeni Muhammed bin Halife El-Maktum ile birlikte İngiltere'nin Londra şehrine giderek Cambridge bünyesindeki Bell Educational Trust'ta eğitim almıştır. Dedesi Şeyh Zayed'in 9 Eylül 1958 tarihindeki vefatının ardından babası Şeyh Raşid, Dubai valiliği görevini devralmıştır. Babasının çağrısı üzerine 18 Şubat 1968'de İngiltere'deki eğitimini yarıda keserek ülkesine dönen genç lider, Birleşik Arap Emirlikleri'nin kuruluşunu hazırlayan tarihi nitelikteki toplantıya iştirak etmiştir.
Körfez bölgesinde yepyeni bir sayfa açılırken, kendisini bekleyen önemli sorumluluklara hazırlanmak amacıyla tekrar Birleşik Krallık topraklarına yönelmiştir. Burada Mons Officier Cadet okulunda askeri eğitim alan lider, Dubai'ye adım atar atmaz önemli görevler üstlenmeye başlamıştır. Babası Şeyh Raşid, 1 Kasım 1968 tarihinde onu polis ve kamu güvenliği şefliğine getirmiştir. Bu görev, gelecekte üstleneceği büyük savunma vizyonunun ilk adımı olmuştur.
Tarihler 2 Aralık 1971'i gösterdiğinde ise Birleşik Arap Emirlikleri'nin kuruluşu resmen ilan edilmiştir. Bu tarihi günde altı emirliğin liderleri, babası Şeyh Raşid'in sarayında buluşarak geçici anayasayı imzalamışlardır. Kurulan yeni devletin başbakanlığına büyük abisi El-Maktum getirilirken, Şeyh Muhammed ise general rütbesiyle Savunma Bakanı olarak atanmıştır. Bu kritik atamayla birlikte kendisi, dünyanın en genç savunma bakanı unvanını elde etmiştir. Günümüzde de bu kritik bakanlık görevini kesintisiz bir biçimde sürdürmektedir.
Dubai'yi Küresel Ticaret ve Turizm Merkezine Dönüştüren Vizyon
Genç savunma bakanı, askeri görevlerinin yanı sıra ekonomik ve idari alanlarda da sorumluluklar üstlenmiştir. Babası Şeyh Raşid, 25 Ağustos 1977 tarihinde Dubai Havaalanı'nın yönetimini onun liderliğindeki kurulun kontrolüne bırakmıştır. Bunun hemen ardından Dubai'nin petrol üretim ve satış politikalarını yönlendirme yetkisi de genç lidere devredilmiştir. Şeyh Muhammed, uzman kadrolarla çalışarak şehrini geleceğe hazırlayacak devrimsel adımlar atmaya başlamıştır.
Petrol rezervlerinin bir gün tükeneceğinin farkında olan vizyoner lider, Dubai'yi bu kaçınılmaz döneme hazırlamayı ana hedefi olarak belirlemiştir. Bu doğrultuda 1985 yılının ilk günlerinde Dubai Turizm Dairesi Başkanı Maurice Flanagan'ı sarayına davet etmiştir. Kendisine hızlı bir şekilde havayolu şirketi kurmak istediğini belirten Şeyh Muhammed, gerekli maliyet ve süreyi sormuştur. Flanagan'ın on milyon dolarlık bütçe talebini onaylayarak gizli bir çalışma ekibi kurmuştur. Yoğun hazırlıkların ardından Emirates Havayolları, 25 Ekim 1985 tarihinde ilk resmi uçuşunu gerçekleştirmiştir. Aynı sene içinde Cebel Ali limanı çevresinde konumlanan serbest bölgenin geliştirilmesini de bizzat sağlamıştır.
Babası Şeyh Raşid'in uzun süren bir hastalık sürecinden sonra 7 Ekim 1990'da vefat etmesiyle Dubai'de yeni bir yönetim dönemi başlamıştır. En büyük abi Şeyh El-Maktum hem Dubai valisi hem de BAE Başbakanı olmuştur. Yeni hükümdar, 4 Ocak 1995 tarihinde kardeşi Şeyh Muhammed'i veliaht prens ilan etmiştir. Veliahtlık döneminde projelerine hız veren lider, 1995 yılının sonunda ünlü Dubai Shopping Festival'i başlatarak kenti dünya çapında bir alışveriş merkezine dönüştürmüştür.
At Tutkusu ve Dev Projeler
Şeyh Muhammed bin Raşid el-Mektum, küresel turizmi canlandırmak adına at yarışlarına da büyük önem vermiştir. Dünyaca ünlü Dubai World Cup yarışlarını organize eden lider, aynı zamanda yeryüzünün en büyük harasının sahibidir. Yaklaşık üç bin yarış atına sahip olan liderin tüm atları safkan Arap ırkındandır. Değerli atları için İngiltere'de devasa çiftlikler kuran hükümdar, Dubai'de de onlar için yüzme havuzlu lüks saraylar inşa ettirmiştir. Atlarının bakımı için altmışı aşın profesyonel seyis ve dünyaca ünlü binicilerden oluşan uzman bir kadro istihdam etmiştir.
Veliahtlık sürecinde kurduğu ve halen yüzde 99,67 hissesine sahip olduğu Dubai Holding aracılığıyla kentin çehresini değiştiren dev projeleri hayata geçirmiştir. Bunların en bilinenleri arasında şunlar yer almaktadır:
- İnşa edildiği dönemde büyük ses getiren yapay Palm Adaları projesi,
- Dünyanın ilk yedi yıldızlı oteli olarak anılan lüks Burj Al Arab oteli,
- Dünyanın en yüksek binası olma unvanını elinde bulunduran Burç Halife gökdeleni.
Abisi Şeyh El-Maktum'un 2006 yılında vefat etmesi üzerine Dubai Emiri olan lider, 5 Ocak 2006'da Birleşik Arap Emirlikleri Başkan Yardımcısı görevindeyken BAE Başkanlığına aday gösterilmiş ve Federal Ulusal Konsey tarafından seçilmiştir. Forbes dergisi verilerine göre kişisel serveti yaklaşık 12.3 milyar dolar olan Şeyh Muhammed'in altı evliliğinden 9 erkek ve 14 kız çocuğu bulunmaktadır.
Birleşik Arap Emirlikleri'ni oluşturan yedi emirlik şunlardır:
- Abu Dabi
- Dubai
- Eş-Şarika
- El-Fuceyra
- Ummul Kayveyn
- Acman
- Ras el-Hayme
Haya bint el Hüseyin (2004), Hind bint Maktoum bin Juma Al Maktoum (1979) ve Zoe Grigorakos ile evlilikler gerçekleştiren Şeyh Muhammed bin Raşid el-Mektum, günümüzde devlet başkanı Halife Bin Zayid el-Nehyan'ın yönetimindeki Birleşik Arap Emirlikleri'nin başbakanlık ve başkan yardımcılığı görevini yürütmeye devam etmektedir.
