Osmanbey Selmen, 1882 yılında Samsun'un Bafra ilçesinde dünyaya gelerek hem Osmanlı İmparatorluğu'nun son çeyreğinde hem de Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş aşamasında Türk siyasetine ve ticaret hayatına yön vermiş önemli bir şahsiyettir. Genç yaşlardan itibaren bölgenin idari ve ekonomik dinamikleriyle iç içe büyüyen Selmen, Canik Mutasarrıflığı görevlerinin yanı sıra tüccarlık kimliğiyle de ön plana çıkmıştır. Kendisi hem Osmanlı Meclis-i Mebusan'ında hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde milletvekilliği yaparak Samsun ve çevresinin idari yapısında silinmez izler bırakmıştır.
Siyaset ve ticaret dünyasında çok yönlü bir portre çizen Selmen'in kariyerindeki temel duraklar şu şekildedir:
- Canik Mutasarrıflığı idari görevi,
- Karadeniz bölgesindeki aktif tüccarlık faaliyetleri,
- Osmanlı Meclis-i Mebusan III. Dönem Samsun (Canik) mebusluğu,
- TBMM II. Dönem Amasya milletvekilliği.
Canik Mutasarrıflığından Meclis-i Mebusan'a Ulaşan Yol
Osmanbey Selmen'in kamu hizmetindeki ilk büyük görevi, o dönem Karadeniz'in en stratejik merkezlerinden biri olan Canik'te üstlendiği mutasarrıflık makamıdır. Osmanlı taşra teşkilatında sancağın en üst düzey mülki amirliği olan mutasarrıflık, Selmen'e yerel halkın sorunlarını doğrudan gözlemleme şansı tanımıştır. Bu yetkinlik ona prestij kazandırdı. Ayrıca, Selmen bölgedeki ticari hayatın da tam merkezinde yer almıştır. Aktif bir tüccar olarak Samsun ve Bafra'nın iktisadi potansiyelini canlandırmak adına önemli girişimlerde bulunmuştur. Siyasi ve ekonomik gücünü birleştiren tecrübeli isim, 1914 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun yasama organı olan Meclis-i Mebusan'ın III. Dönem seçimlerinde Samsun mebusu seçilmiştir. Böylece ulusal siyasete adım atmıştır. 1918 yılına kadar süren bu mebusluk döneminde, Birinci Dünya Savaşı'nın getirdiği ağır şartlar altında bölge halkının haklarını savunmuştur.
Ankara Hükümeti ve Tarihi Amasya Milletvekilliği
Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılış sürecinin ardından kurulan yeni Türk devletinin yapılanma döneminde de Osmanbey Selmen ismi tekrar sahnede yer almıştır. Yeni dönemin kurucu meclisi niteliğindeki Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin II. Dönem seçimlerine katılan Selmen, bu kez Amasya milletvekili olarak Ankara'ya gitmiştir. Amasya gibi Kurtuluş Savaşı'nın fikri temellerinin atıldığı tarihi bir kenti parlamentoda temsil etmek, onun siyasi kariyerinde son derece önemlidir. Ancak Selmen'in Ankara'daki bu yasama görevi oldukça kısa sürmüştür. TBMM'nin açılışından kısa süre sonra, 9 Eylül 1923 tarihinde milletvekilliği görevinden istifa ederek aktif siyasetten kendi rızasıyla çekilmiştir. Cumhuriyet'in ilan edilmesine çok kısa bir süre kala gerçekleşen bu istifa, onun resmi anlamda siyaset sahnesinden çekilmesine neden olmuştur. Yine de Selmen soyadı ağırlığını korudu.
Aile Bağları ve Soyadındaki Tarihi Detaylar
Osmanbey Selmen'in Siyasi mirası, sadece kendi çalışmalarıyla sınırlı kalmamış, ailesi aracılığıyla de sürdürülmüştür. Kendisi gibi parlamento sıralarında halkı temsil ederek önemli görevler üstlenen kardeşi Süleyman Necmi Selmen, TBMM bünyesinde ikinci, altıncı ve yedinci dönem Samsun milletvekili olarak görev üstlenmiştir. Kardeşinin uzun yıllar süren bu siyasi kariyeri, Selmen ailesinin Samsun ve Karadeniz bölgesindeki toplumsal ve politik gücünü pekiştirmiştir. Öte yandan, Osmanbey Selmen'in hayatına dair arşiv belgelerinde ilginç bir soyadı detayı bulunmaktadır. Devletin resmi nüfus kayıt sisteminde yapılan incelemelerde, iki farklı aile kütüğünün varlığı ortaya konmuştur. Bu kayıtlardan birinde soyadı Selmen olarak geçerken, annesi ve kardeşinin bulunduğu diğer kütükte ise Selman yazımı tercih edilmiştir. TBMM albümlerinde ve resmi meclis tutanaklarında Selmen soyadının esas alınması sebebiyle, tarih sahnesinde de bu soyadı ile tanınmaya devam etmiştir.