Cumhuriyet döneminin saygın diplomatlarından biri olan ve Türkiye'nin dış politikasında kritik görevler üstlenen Osman Esim Olcay, 1924 yılında İstanbul'da dünyaya gelmiş, Türkiye'yi uluslararası arenada başarıyla temsil ettikten sonra 12 Eylül 2010 tarihinde Ankara'da hayata gözlerini yummuştur. Dışişleri Bakanlığı görevinde de bulunan deneyimli devlet adamı, NATO ve Birleşmiş Milletler gibi küresel örgütlerde üstlendiği üst düzey sorumluluklarla Türk dış diplomasisinde derin izler bırakmıştır.
Diplomatik Kariyerinin İlk Adımları ve Yükselişi
Eğitim hayatına İstanbul'un köklü kurumlarından Saint Joseph Fransız Lisesi'nde başlayan Osman Olcay, buradaki ortaöğrenimini tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne girmiştir. Mülkiye'den başarıyla mezun olmasının ardından, vatan hizmetine Dışişleri Bakanlığı bünyesinde adım atmıştır. Bakanlıkta ilk olarak katiplik görevini yürüttü. Ardından konsolosluk sorumluluğunu üstlendi. Bu çekirdek yetişme sürecinin ardından, yetenekleri ve birikimi sayesinde NATO delegeliğinde çeşitli önemli vazifeler üstlenme fırsatı bulmuştur.
Diplomatik basamakları hızla tırmanan Olcay, Türkiye'nin dış ilişkilerini güçlendirmek adına Helsinki ve Yeni Delhi Büyükelçiliklerinde ülkesini en üst düzeyde temsil etmiştir. Bu görevler onun için büyük tecrübeydi. Hem Kuzey Avrupa'da hem de Güney Asya'da yürüttüğü başarılı misyonlar, onun küresel arenadaki itibarını pekiştirmiştir. Nitekim bu uluslararası başarıları, 1968 yılında NATO Genel Sekreterliği Birinci Yardımcılığı gibi son derece prestijli bir göreve atanmasını sağlamıştır. Bu atama, bir Türk diplomatının ittifak tarihindeki en etkili pozisyonlardan birine gelmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Bakanlık Dönemi ve Üst Düzey Temsilcilikler
Osman Olcay'ın kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri de ülkede kurulan 33. Türkiye Hükûmeti bünyesinde gerçekleşmiştir. Nihat Erim'in başbakanlık koltuğunda oturduğu bu kabinede Dışişleri Bakanlığı görevine getirilen tecrübeli diplomat, ülkesinin dış ilişkilerini hassas bir dönemde başarıyla yönetmiştir. Bakanlık vazifesini devrettikten sonra da vatanına hizmet etmeyi sürdüren Olcay, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Baş Delegesi olarak küresel karar alma mekanizmalarında ülkesinin haklarını savunmuştur.
Uluslararası alandaki deneyimi sayesinde 1978 yılında çok kritik bir göreve daha atanmıştır. NATO'nun merkez karargahında Türkiye'nin Daimi Temsilcisi olarak görev yapmaya başlayan deneyimli bürokrat, bu zorlu ve stratejik vazifeyi tam on yıl boyunca, yani 1988 senesine kadar kesintisiz olarak sürdürmüştür. Bu önemli vazife tam on yıl sürdü. 1989 yılında resmi olarak emekliye ayrıldı. Aktif meslek hayatı böylece son buldu.
Osman Olcay'ın diplomatik kariyerinde üstlendiği en önemli uluslararası sorumluluklar şunlardır:
- Helsinki ve Yeni Delhi Büyükelçilikleri
- NATO Genel Sekreterliği Birinci Yardımcılığı
- Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
- Birleşmiş Milletler Baş Delegeliği
- NATO Türkiye Daimi Temsilciliği
Veda ve Cenaze Töreni
Yaşamının son yıllarının Ankara'da geçiren değerli devlet adamı, 12 Eylül 2010 tarihinde yaşama veda etmiştir. Vefatının ardından, 14 Eylül 2010 tarihinde ilk olarak Dışişleri Bakanlığı'nda resmi bir tören düzenlenmiştir. Bakanlıktaki resmi törenin akabinde Kocatepe Camii'ne nakledilen naaşı, öğle namazını müteakip kılınan cenaze namazının ardından Ankara'nın tarihi kabristanlarından olan Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verilmıştir. Onun geride bıraktığı bu büyük diplomatik miras, günümüzde de saygıyla ve rahmetle anılmaktadır.