Caz, soul ve blues dünyasının unutulmaz isimlerinden olan Eunice Kathleen Waymon, sahne adıyla Nina Simone, 21 Şubat 1933 tarihinde ABD'nin Kuzey Karolina eyaletinde dünyaya gözlerini açtı. Balık burcunun duygusallığını ve derinliğini taşıyan sanatçı, müzikal yeteneğini toplumsal müadeleyle harmanlayarak döneminin sınırlarını aşan devrimci bir duruş sergiledi. Sekiz çocuklu yoksul bir ailenin altıncı evladı olarak doğan Simone, henüz dört yaşındayken piyano tuşlarıyla tanıştı ve annesinin rehberliğinde kilise korosunda şarkı söyleyerek müzik yolculuğuna ilk adımı attı. Müzik onun kaderi olacaktı. 1939 yılında bir hayırseverin desteğiyle klasik piyano eğitimi almaya başlayan bu küçük kız, ilk resitalini on yaşında yerel bir kütüphanede vererek gelecekteki parlak kariyerinin sinyallerini o günlerden vermişti. Burs kapısı sonuna kadar aralanmıştı. Sanatçı, zorluklar içinde geçen çocukluğunun ardından burs kazanarak New York'taki prestijli Juilliard Müzik Okulu'nda eğitimine devam etti.
Müadele Yılları ve Nina Simone İsminin Doğuşu
Ailesiyle birlikte maddi imkansızlıklar ve o yıllarda Amerika'da hüküm süren ırkçı baskılar nedeniyle Philadelphia'ya taşınmak zorunda kalan genç yetenek, Curtis Enstitüsü'ne kaydolmak istese de bu talebi çeşitli engeller yüzünden geri çevrildi. Geçim sıkıntısı kapıdaydı. Pes etmeyen Eunice, ailesine ekonomik destek sağlamak amacıyla 1954 yılında Atlantic City'deki Midtown Bar ve Grill'de sahne almaya başladı. Sahne ışıkları onu bekliyordu. Burada sahneye çıkarken, o dönemin toplumsal normları nedeniyle gerçek kimliğini gizlemeyi tercih etti. Erkek arkadaşının ona hitap ettiği "kız" anlamına gelen İspanyolca Nina kelimesi ile hayranlık duyduğu Fransız aktris Simone Signoret'nin ismini birleştirerek efsanevi sahne adını yarattı. Yeni bir efsane doğmuştu. 1958 yılındaki ilk profesyonel kayıtlarına kadar bu takma adı kullanan Simone, kısa sürede müzik dünyasının dikkatini çekmeyi başardı. 1950'li yılların başlarında siyah bir kadının hayal dahi edemeyeceği basamakları hızla tırmanarak gösteri dünyasında kendine sarsılmaz bir yer edindi.
Zirveye Giden Yol ve Plak Anlaşmaları
İlk stüdyo albümünü 1959 yılında dinleyicilerle buluşturan Simone, "I Love You Porgy" ve "My Baby Just Cares For Me" gibi unutulmaz eserlerle adını geniş kitlelere duyurdu. Bu çalışma kısa sürede bir milyondan fazla satarak listelerde on üçüncü sıraya kadar yükseldi. Hatta bu efsanevi parçalardan "My Baby Just Cares For Me", tam otuz yıl sonra bile popülerliğinden hiçbir şey kaybetmeyerek dünyaca ünlü Chanel No:5 parfümünün reklam müziği olarak kullanıldı. Bu, muazzam bir başarıydı. Yakaladığı bu büyük başarının ardından Colpix Records ile 1964 yılına kadar sürecek uzun soluklu bir kontrat imzaladı. Bu verimli dönemde altısı stüdyo, dördü ise canlı kayıt olmak üzere toplam on albüm piyasaya sürdü. Bu albümlerde "Wild Is The Wind", "Sayonara" ve "Samson And Delilah" gibi Columbia yapımı sinema filmlerinin müzikleri de yer alıyordu. 1961 yılında Andy Stroud ile hayatını birleştiren sanatçının bu evlilikten bir yıl sonra kızı Lisa Celeste dünyaya geldi. 1964 yılında Colpix ile olan anlaşması sona erince Philips plak şirketiyle masaya oturdu ve üç yılda yedi albüm kaydetti. Sanatçıyla özdeşleşen ve bir marş haline gelen efsanevi "Don't Let Me Be Misunderstood" şarkısı da bu dönemde müzik dünyasına kazandırıldı.
Politik Duruş, Protest Şarkılar ve Sürgün Hayatı
Müzikal dehasını toplumsal muhalefetle birleştiren sanatçı, Amerika'daki sivil haklar mücadelesinin en ön saflarında yer aldı. 1966 yılında, eşinin menajerliğinde RCA plak şirketiyle anlaşarak en popüler eserlerine imza atacağı yeni bir döneme geçti. RCA bünyesinde dokuz albüm çıkaran Simone, ünlü "Hair" müzikalindeki "Ain't Got No" yorumuyla İngiltere listelerinde ikinci sıraya kadar yükseldi. Sadece şarkı söylemekle kalmayan bu cesur ses, dönemin önemli aktivistleri Martin Luther King, Lorraine Hansberry ve Malcolm X gibi isimlerle yakın dostluklar kurdu. Sesini daha gür çıkardı. Martin Luther King'in uğradığı suikast sonucu öldürülmesinin derin acısıyla "Why? The King Of Love is Dead" ağıtını besteledi. İrkçılığa karşı duruşunu "Four Women", "Mississippi Goddamn" ve "To Be Young, Gifted and Black" gibi başyapıtlarla haykırdı.
Amerika'nın ırkçı politikalarına ve Vietnam Savaşı gibi yayılmacı müdahalelerine tahammül edemeyen sanatçı, çareyi ülkesini terk ederek Avrupa ve Afrika'da yaşamakta buldu. Bu protesto ve arayış sürecinde şu ülkelerde ikamet etti:
- Liberya
- İsviçre
- Hollanda
- Belçika
- İngiltere
- Fransa
1978 yılında, Vietnam Savaşı'nı protesto etmek amacıyla ABD hükümetine vergi ödemeyi reddettiği için kısa süreliğine tutuklansa da müadele azminden hiçbir şey yitirmedi. Aynı yıl CTI etiketiyle "Baltimore" albümünü, ardından 1982'de "Fodder On My Wings" ve 1985'te ABD'de "Nina's Back" ile "Live And Kickin" albümlerini yayınladı. 1990'lı yıllardan itibaren Fransa'ya kalıcı olarak yerleşen sanatçı, 1977 yılından beri Nice Caz Festivali'nin değişmez ve en çok beklenen yıldızı oldu. Avrupa onu çok sevdi.
Avrupa'da büyük bir ilgiyle karşılanan Simone, Yunanistan'daki Selanik Caz Festivali'nde sahne alarak kıtadaki hayranlarını bir kez daha büyüledi. Yıllar süren ayrılığın ardından 2001'de meşhur Carnegie Hall'da verdiği unutulmaz konserle Amerika'daki dinleyicilerine muhteşem bir geri dönüş yaptı. Ömrünün son dönemini geçirdiği Fransa'da 21 Nisan 2003 tarihinde yetmiş yaşında aramızdan ayrılan efsanevi sanatçı; ardında caz, soul ve blues türlerinde derin izler bıraktı. Eşsiz yorumuyla Aretha Franklin ve Dusty Springfield gibi dev kadın vokallere ilham kaynağı olurken; The Animals, The Beatles ve Bob Dylan gibi devlerin eserlerini yeniden yorumlayarak müzik tarihine yepyeni bir soluk getirdi.