Türk sinemasının altın dönemine yön veren, gişe rekorları kıran eserleriyle tanınan ünlü yönetmen, senarist ve yapımcı Nevzat Pesen, 20 Ekim 1924 tarihinde İzmir'de dünyaya gözlerini açtı. Süleyman Bey ile Neziye Hanım'ın oğlu olarak hayata başlayan Pesen, gençlik yıllarını Ege'nin incisinde geçirdi ve eğitimini İzmir Karataş Lisesi'nde tamamladı. Teknik konulara duyduğu ilgiyle elektronik ile sesli cihazların bakım ve onarım işlerinde çalışan genç Nevzat, sinemanın büyülü dünyasına ilk adımını 1930'lu yıllarda İzmir Teyyare Sineması'nda makinistlik yaparak attı. Beyaz perdeye duyduğu bu erken tutku, onu 1940 yılında profesyonel olarak sinema sektörüne adım atmaya yöneltti. 1940'lı yıllar boyunca yazlık ve kapalı sinemaların işletmeciliğini üstlenerek sinema salonu kültürünün gelişimine katkı sağlayan İzmirli girişimci, sinemasında gerçekleştirdiği galayla hayatının akışını tamamen değiştirecek bir aşka yelken açtı. Bu tutku hayatını şekillendirdi.
Yeşilçam'da Yükseliş ve Fırtınalı Bir Aşk
İzmir'de kendisine ait sinema salonunda, başrolünde ünlü oyuncu Neriman Köksal'ın yer aldığı filmin galasının ardından düzenlenen davet, Nevzat Pesen'in hayatında yepyeni bir dönemin kapısını araladı. Güzel yıldıza ilk görüşte aşık olan Pesen, 1957 yılında evli olmasına rağmen eşi Feriha Hanım'ı ve üç çocuğunu İzmir'de bırakarak aşkının peşinden İstanbul'a taşındı. Aşkı onu sürüklemişti. İstanbul'da kurduğu Pesen Film şirketiyle yapımcılık kariyerine hızlı bir giriş yapan sinemacı, profesyonel yapımcılık serüvenine 1957 yapımı, kadrosunda Neriman Köksal, Şaziye Moral, Halide Pişkin, Vahi Öz ve Ahmet Tarık Tekçe gibi dönemin dev isimlerinin bulunduğu Çoban Aşkı filmiyle başladı. İlerleyen süreçte ailesini de İstanbul'a getiren yapımcı, farklı evlerde uzun süre iki eşli bir yaşam sürdü. Neriman Köksal ile yaşadığı fırtınalı yasak aşk ise 1958 yılında Köksal'ın 1965 yılında bir başkasıyla evlenmesine dek sürdü.
Yapımcılıktaki başarısını yönetmenlik koltuğuna da taşımak isteyen Pesen, 1958 yılında başrollerini Neriman Köksal, Kenan Pars, Halide Pişkin ve Necdet Tosun'un paylaştığı Kızımın Başına Gelenler filmiyle ilk kez yönetmenlik deneyimi yaşadı. 1959 yılında Kerime Nadir Azrak'ın unutulmaz eseri Samanyolu romanından bizzat senaryosunu kaleme aldığı, yapımcılığını ve yönetmenliğini üstlendiği aynı isimli film ile sinema salonlarında gişe rekorları kırdı. Belgin Doruk, Göksel Arsoy ve Kenan Pars'ın başrollerini paylaştığı bu başyapıt, Türk sinema tarihine altın harflerle kazandı. Bu büyük yapıt çok beğenildi. Başarılı sinemacı kariyeri boyunca Fatma Girik, Türkan Şoray, Belgin Doruk, Hülya Koçyiğit, Ayhan Işık, Ediz Hun ve Göksel Arsoy gibi Yeşilçam'ın en parlak yıldızlarıyla ortak çalışmalara imza attı.
Ödüller, Sendika ve Vefa Spor Başkanlığı
Nevzat Pesen sinemanın sadece yönetmenlik ve yapımcılık alanında kalmayıp, filmlerinin seslendirme, montaj, dublaj ve müziklerini de kendisi hazırlayarak çok yönlü bir sanatçı olduğunu kanıtladı. 1963 yılında Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve Ediz Hun'u bir araya getiren Genç Kızlar filminin yönetmenliğini üstlendi. 1964 yılı ise onun için ödüllerle dolu bir yıl oldu. Maxwell Anderson'un tiyatro oyunundan ve Mervyn Le Roy'un filminden esinlenerek beyaz perdeye uyarladığı Kötü Tohum filmi, başarılı yönetmene İstanbul Gazeteciler Cemiyeti'nin En Başarılı Film Ödülü'nü kazandırdı. Aynı yıl çektiği Ahtapotun Kollarında isimli filmiyle de İzmir Fuarı Altın Salkım Ödülü ile İstanbul Üniversitesi Film Ödülü'nün sahibi oldu. Sanat dünyasındaki bu etkin rolünün yanı sıra spor yöneticiliğine de adım atan ünlü isim, 10 Ekim 1970'te gerçekleştirilen Vefa Kulübü kongresinde Vefa Spor Kulübü başkanlığına seçilerek bir dönem bu görevi layıkıyla yürüttü. Pesen ayrıca Türkiye Yerli Film Prodüktörleri Sendikası'nda ikinci başkanlık görevini de üstlendi.
Trajik Son ve Geride Kalan Miras
Nevzat Pesen'in parıltılı kariyerinin arka planında büyük trajediler ve iş dünyasının getirdiği ağır yükler barınıyordu. 1963 yılında alkol problemi sebebiyle setlerde ciddi sıkıntılar çıkaran ve Pesen Film'i maddi zarara uğratan aktör Suphi Kaner'i Prodüktörler Cemiyeti'ne şikayet etti. Cemiyetin aynı yılın haziran ayında tüm film şirketlerine gönderdiği iş vermeme çağrısı sonrasında derin bir bunalıma giren Suphi Kaner, 25 Ağustos 1963'te intihar ederek hayatına son verdi. Sinema dünyası sarsıldı. İlerleyen yıllarda yeniden ticari sinemaya yönelen Pesen, yapımcılık alanında aynı başarıyı sürdüremedi. Borçlar giderek birikti. 1970'li yılların başlarında işleri bozulan ve borçları nedeniyle protesto edilme korkusu yaşayan ünlü sinemacı, dev şirketi için mahkemeden konkordato talep etmek zorunda kaldı. İçine düştüğü derin ekonomik krizden çıkamayan Nevzat Pesen, 10 Şubat 1973 tarihinde İstanbul Etiler'deki evinin beşinci katından atlayarak henüz 49 yaşındayken trajik bir şekilde yaşamına son verdi.
İlerleyen yıllarda yeniden ticari sinemaya yönelen Pesen, şu önemli filmleri yöneterek izleyicisiyle buluştu:
- Posta Güvercini (1965)
- Karanfilli Kadın (1966)
- Hırsız Prenses (1967)
- Mağrur Kadın (1970)
- Mualla (1971)