Zehra Nesrin Sipahi, 29 Kasım 1934 tarihinde İstanbul Yeşilköy'de dünyaya gözlerini açan, Türk sanat müziğinin en nadide ve kıymetli seslerinden biridir. Kırım Tatarı kökenli bir ailenin kızı olarak doğan sanatçı, müzikal yeteneğini küçük yaşlardan itibaren geliştirmiş, batı müziği eğitiminin ardından yöneldiği Türk musikisinde efsanevi bir kariyere imza atmıştır. Seslendirdiği sayısız eser, kırdığı satış rekorları ve aldığı prestijli ödüllerle Türkiye'nin müzik tarihindeki en etkili isimlerden biri olmayı başarmıştır. Sanatçı, radyo stajyerliğinden devlet sanatçılığı unvanına uzanan bu görkemli yolculuğunu, yurt dışı turneleriyle de taçlandırarak adını tüm dünyaya duyurmuştur.
Çocukluk Yılları ve Musikinin Büyülü Dünyası
İstanbul doğumlu Adile-Yunus Akçan çiftinin kızı olarak dünyaya gelen Zehra Nesrin, ilk eğitimini Yeşilköy İlkokulu’nda tamamladı. Ardından Bakırköy Ortaokulu’nu bitirerek öğrenimine devam etti. Okul bittikten sonra Sanat Okulu’nun Moda ve Biçki-Dikiş Kursu'na yazılarak yeteneklerini geliştirmeye çalıştı. Yabancı dil öğrenmeye de büyük önem veren genç kız, İngilizce bilgisini pekiştirmek amacıyla bir Amerikan okuluna da devam etmiştir. Aile içinde sanata ilgi duyan tek kişi o değildi. Kardeşleri Nihat Akçan ile Çetin Akcan da tiyatro dünyasının tanınmış simaları arasındaydı.
Başlangıçta batı müziği ile yakından ilgilenen Nesrin Hanım, Ahmet Nuri Canaydın’ın yönlendirmesiyle hayatının dönüm noktasını yaşadı. Canaydın’ın teşvikleriyle rotasını Türk sanat müziğine çevirdi. Bu yeni yönelim, onun benzersiz sesinin kitlelere ulaşmasının ilk basamağı olmuştur. 1951 senesinde İstanbul Radyosu’nda stajyerlik yapmaya hak kazandı. İki yıl süren sıkı çalışmaların ardından, dönemin konservatuvarı işlevini gören Ankara Radyosu’na kadrolu ses sanatçısı olarak girmeyi başardı. Burada efsanevi hoca Şerif İçli’den dersler alarak sesini adeta bir kuyumcu titizliğiyle işledi.
Radyo Yılları, Evlilik ve Sahne Hayatı
Sanat hayatındaki hızlı yükselişi sürerken, özel hayatında da büyük bir aşkın temeli atıldı. 1953 yılında Ankara Radyosu’nda stajyerlik yaparken, bir iskarpin alışverişi esnasında mağaza sahibi Aldemir Sipahi ile tanıştı. İkilinin arasındaki bu sıcak samimiyet evlilikle neticelendi. 23 Ocak 1957 tarihinde dünyaevine giren çiftin bu evliliğinden iki erkek çocuğu oldu. Büyük oğulları Yunus Emre 20 Kasım 1957'de, küçük oğulları Candemir ise 14 Mart 1968'de dünyaya geldi. Sanatçının henüz 16 yaşındayken, 1950 yılında yaptığı çok kısa süren bir başka evliliği de mevcuttur.
Evliliğinin ardından sanat çalışmalarına hız kesmeden devam eden Sipahi, 1957 yılında Odeon Plak aracılığıyla ilk taş plağını müzikseverlerle buluşturdu. "Bir rüzgârdır gelip geçer sanmıştım" isimli bu yetmiş sekiz devirlik plak büyük beğeni topladı. 1959'da Ankara Büyük Sinema'da üç bölümden oluşan devasa bir konser vererek sahne gücünü kanıtladı. Turnelerin ardından Ankara Göl Gazinosu'nda sahne almaya başladı. 1960 yılında ise Ankara Radyosu’ndaki görevini geride bırakarak tamamen sahnelere yönelme kararı aldı.
Ankara Radyosu'ndan ayrıldıktan sonra Türkiye’nin en seçkin müzisyenlerinden oluşan dev bir saz kadrosuyla yola çıkarak, ülkenin hemen her şehrinde dinleyicilerle buluşup coşkulu konserler serisi düzenledi. Bu turnelerde ona eşlik eden dev isimler arasında Vecihe Daryal, Burhanettin Ökte, İzzettin Ökte, Tarık Kip, Sadi Işılay, Akın Özkan, Ferit Sıdal, Orhan Özgediz, Cahit Ünyaylar, Yücel Aşan, Şekip Ayhan Özışık ve Seyfettin Sığmaz yer alıyordu. Anadolu'nun dört bir yanında adeta bir sevgi seliyle karşılanan Nesrin Sipahi, ses kalitesiyle adını altın harflerle yazdırdı.
Sinema, Popüler Müzik ve Dünya Sahneleri
Müzik kariyerinde sürekli yenilikler arayan Nesrin Sipahi, 1965 yılında Türk sinemasının unutulmaz yapıtlarından "Veda Busesi" filmindeki şarkılara sesiyle hayat verdi. Türkan Şoray ile Tunç Okan'ın başrollerini paylaştığı bu sinema filminde seslendirdiği Yusuf Nalkesen bestesi "Veda Busesi", satış rekorları kırarak sanatçıya altın plak ödülü getirdi. Sinema sektöründeki dostlarını kıramayan Sipahi, Türkan Şoray ve Hülya Koçyiğit gibi yıldızların filmlerinde şarkı seslendirmeleri yaptı. Kendisi ise beyaz perdede sadece bir kez rol aldı. 1965 yılında Tamer Yiğit ile başrolü paylaştığı "Kalbimdeki Serseri" isimli sinema filmiyle izleyicilerin karşısına çıktı.
1968 yılında müzikal sınırlarını daha da genişleterek popüler müzik tarzında "Bebek" ve "Arkadaşımın Aşkısın" adlı aranjman plakları çıkardı. Bu şarkılar onun çok yönlü sanatçı kişiliğini bir kez daha ortaya koymuştur. 1974 yılına gelindiğinde ise spor dünyasında büyük yankı uyandıracak bir işe imza attı. Fecri Ebcioğlu’nun sözlerini yazdığı, arka planda İstanbul Devlet Operası korosunun sesinin yer aldığı "Yaşa Fenerbahçe" marşını, dönemin sarı-lacivertli futbolcularıyla beraber stüdyoya girerek plağa okudu.
Sanatçının başarısı ülke sınırlarını aşarak dünyaya yayıldı. Amerika Birleşik Devletleri’nde 5 büyük konser veren sanatçı, Fransa’da özel bir albüm çalışması gerçekleştirdi. 1971 yılında Sovyetler Birliği sınırları içinde tam 37 gün süren muhteşem bir turneye çıktı. Bu turne kapsamında Rusça, Azerice ve Ermenice şarkılar da seslendirerek müzikal çeşitliliğini gözler önüne serdi. Bunun yanı sıra Almanya, Fas, Tunus, Suriye, Ürdün, Mısır, Kanada, Avustralya, İspanya ve Kıbrıs gibi dünyanın farklı coğrafyalarında konserler vererek ülkesini başarıyla temsil etti.
Devlet Sanatçılığı ve Onur Ödülleri
Müziğe adanmış bir ömrün neticesinde Nesrin Sipahi, 1998 yılında Kültür Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unvanıyla onurlandırıldı. 400’ü aşkın plağı bulunan sanatçı, kariyeri boyunca sayısız altın ve platin plak ödülüne layık görüldü. Türk musikisine yaptığı eşsiz katkılar sebebiyle 2016 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülü'ne değer görüldü. Bu anlamlı ödülü, 9 Şubat 2017 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen törenle bizzat Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın elinden alarak gurur dolu bir an yaşadı.
Diskografisi ve Albümleri
Kariyeri boyunca müzikseverlerle buluşturduğu başlıca albüm ve teklileri şunlardır:
- Veda (1970)
- Yusuf Nalkesen Besteleri Nesrin Sipahi (1970)
- Günümüzün Popüler Bestekarı Suat Sayın Eserleri ile Nesrin Sipahi (1970)
- Türk Sanat Müziğinden Seçmeler Vol.3 (1972)
- Aşk Mevsime Bakmaz (1983)
- Osman Nihat Akın'ın En Seçme Eserleri ile Nesrin Sipahi (1987)
- Türk Sanat Müziğinin 12 Pırlantası (1987)
- Sharki (1992 - Kudsi Ergüner ile)
- Nesrin Sipahi 1 (2000)
- Nesrin Sipahi 2 (2000)
- Nesrin Sipahi - Türk Sanat Müziği Serisi (2006)
- Nesrin Sipahi'den Türküler (2009)
- Best of Nesrin Sipahi (2013)
- Seni Ben Ellerin Olsun Diye Mi Sevdim? (2024 - Single)