Türk mizah dünyasının en özgün kalemlerinden biri olan karikatürüst Nehar Tüblek, 1924 yılında o dönem Yugoslavya sınırlarında yer alan Manastır kentinde dünyaya gözlerini açtı. 1925 yılında ailesiyle birlikte Türkiye'ye göç eden ve hayatının geri kalanını İstanbul'da sürdüren Tüblek, lise yıllarında eline aldığı çini mürekkebiyle başladığı sanat yolculuğunda Türk basınının en etkili çizerlerinden biri haline geldi. Kabataş Erkek Lisesi'nden mezun olup İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde eğitim görürken bile mizah tutkusundan vazgeçmeyen sanatçı, 6 Mart 1995'te arkasında devasa bir kültürel miras bırakarak İstanbul'da aramızdan ayrıldı.
Hukuk Sıralarından Çizginin Sihirli Dünyasına
Tüblek, eğitim hayatını sürdürürken sanatla bağını hiçbir zaman koparmadı. Kabataş Erkek Lisesi'nde öğrenim gördüğü sırada, henüz genç bir öğrenciyken karikatür çizmeye başladı. İlk çalışmalarında, Osmanlıca'da kendi adı olan 'Nehar' kelimesinin karşılığı olan 'Gündüz' imzasını kullandı. Bu dönemde Türk mizahının efsane isimlerinden Cemal Nadir Güler'in dikkatini çekmeyi başardı. Genç yeteneğin ilk profesyonel karikatürü, Cemal Nadir'in yönetimindeki ünlü Amcabey Dergisi'nde yayımlandı. Bu ilk adım, onun gelecekteki o parlak kariyer yolculuğunun en somut habercisi oldu. Karikatür tutkusunu üniversite yıllarında da devam ettirdi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi sıralarında hukuk eğitimi alırken, eş zamanlı olarak ulusal mizah dergilerine çizimler göndermeyi sürdürdü. Genç çizer, hukuk derslerinin yoğunluğuna rağmen sanat üretiminden asla taviz vermedi. Hukuk diploması yerine yaşamını çizgilerle şekillendirmeyi tercih eden Tüblek, Türk basınında kendine sarsılmaz bir yer edindi.
Dergilerden Gazetelere Uzanan Edebi Çizgiler
Zamanla Türkiye'nin en popüler yayın organları onun çizgileriyle süslenmeye başladı. Nehar Tüblek, uzun yıllar boyunca Türk basın tarihine damga vuran çok sayıda dergi ve gazetede aktif olarak yer aldı. Siyasi ve toplumsal olayları kendine has mizahi üslubuyla yorumlayan sanatçı, halkın sesi olmayı başardı. Dergilerde yayımlanan çizimleriyle toplumsal olaylara ironik bir bakış açısı getirdi.
Çizimleriyle katkı sunduğu prestijli mizah ve edebiyat dergilerinden bazıları şunlardır:
- Akbaba, Yavrutürk ve Hafta
- Yeni Mecmua, Karikatür ve Şaka
- Dolmuş, Tef ve Maşaallah
- 41 Buçuk ve Çarşaf
Dergilerin yanı sıra ulusal basının amiral gemisi niteliğindeki pek çok günlük gazetede de siyasi karikatürler çizdi. Toplumsal dönüşümleri ve dönemin politikasını gazete köşelerinden okuyuculara aktardı. Günlük olayları çizgileriyle ölümsüzleştiren sanatçı, basının gücünü mizahla birleştirdi. Sanatçının karikatürlerinin yayımlandığı başlıca gazeteler şunlardır:
- Son Posta ve Dünya
- Akşam ve Yeni Gazete
- Hürriyet ve Günaydın
Ödüllerle Taçlandırılan Bir Ömür
Nehar Tüblek, meslek hayatı boyunca hem ulusal hem de uluslararası düzeyde büyük bir saygınlık kazandı. Katıldığı pek çok farklı yarışmadan prestijli ödüllerle dönen usta sanatçı, Türkiye'yi yurt dışında da başarıyla temsil etti. Meslek örgütlerinde de aktif görev alan Tüblek, Karikatürücüler Derneği üyesi olarak çizgi sanatının gelişmesine katkıda bulundu. Sanatçının ulusal basındaki istikrarlı başarısı, aldığı sayısız ödülle tescillendi.
Sanatçının yarım asırlık kariyerine sığdırdığı seçkin başarılar şunlardır:
- Altın Palmiye ve Gümüş Hurma gibi uluslararası prestije sahip saygın ödüller.
- 1959, 1965, 1966, 1967, 1968, 1971, 1972 ve 1973 yıllarında layık görüldüğü Gazetecilik Başarı Armağanı.
- 1980, 1981, 1983, 1985, 1986 ve 1988 yıllarında karikatür dalında kazandığı Yılın Gazetecisi unvanı.
- 1969 ve 1975 yıllarında aldığı geleneksel Nasreddin Hoca Şenliği Diploması.
Usta çizer, Türk karikatürünün altın çağını inşa eden en önemli aktörlerden biri olarak tarihe geçmeyi başardı. O, hayatını çizgilere adayan gerçek bir sanat emekçisiydi. Çizgilerindeki felsefe ve mizahi zeka, gelecek nesil karikatüristler için de bir yol gösterici olmaya devam etmektedir.