Nehar Tüblek, doğun mizahi yeteneği ve üzgün çizgileriyle yalnızca ülkemizde değil uluslararası alanda da adından söz ettirmiş kıymetli bir Türk karikatüristidir. 1924 yılında Yugoslavya’nın Manastır kentinde dünyaya gelen sanatçı, bebek denecek yaşta ailesiyle birlikte Türkiye’ye göç ederek İstanbul’a yerleşmiştir. Gençlik yıllarından itibaren mizaha duyduğu ılgıyla dikkat çeken çizer, mesleki eğitimini Kabataş Erkek Lisesi mezuniyetinin ardından girdığı İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde sürdürmüştür. Ünlü sanatçı, 6 Mart 1995 tarihinde İstanbul’da gazetedeki çalşma masasının başında geçirdiği rahatsızlık sonucu 71 yaşında yaşamını yitirmiştir.
Manastır'dan İstanbul'a Uzanan Yaşam Öyküsü
Balkanlar’ın tarihi kenti Manastır’da doğan Nehar Tüblek, henüz bir yaşındayken ailesinin aldığı göç kararıyla 1925 yılında kendisini İstanbul’da buldu. Çocukluğu ve gençliği bu büyülü şehirde şekillenen sanatçı, eğitim hayatını İstanbul’un saygın kurumlarından biri olan Kabataş Erkek Lisesi’nde tamamladı. Buradaki mezuniyetinin hemen ardından yükseköğrenim için İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne adım attı. Hukuk eğitimi aldığı yıllarda, bir yandan da içindeki çizim tutkusunu büyüterek mizahın gücünü karikatür çizgileriyle yansıtma arayışına girdi.
Çizgilerle Geçen Bir Ömür ve Karikatür Serüveni
Nehar Tüblek, profesyonel anlamda karikatür dünyasına henüz 19 yaşındayken, yani 1943 yılında hızlı bir giriş yaptı. Genç çizerin ilk karikatürleri, mizah tarihimizin köşe taşlarından Cemal Nadir Güler’in yönettiği Amcabey Dergisi’nde neşredildi. Bu başarılı başlangıç, onun önünde yepyeni kapılar açarken, çok sayıda popüler dergi ve gazetenin kadrosunda düzenli çizer olarak yer bulmasını sağladı.
Kariyeri boyunca üretkenliğiyle bilinen sanatçının karikatür yayımladığı büyük dergiler arasında şunlar bulunmaktadır:
- Hafta, Yavrutürk, Yeni Mecmua
- Karikatür, Şaka, Dolmuş
- Tef, Maşallah, 41 Buçuk
- Amcabey, Akbaba, Çarşaf
Dergi çalşmalarının yanı sıra ülkenin en prestijli günlük gazetelerinde de aralıksız çizen sanatçı, geniş kitlelerle buluştu. Düzenli olarak çalşma yürüttüğü gazeteler ise şunlardır:
- Son Posta, Akşam, Yeni Gazete
- Hürriyet, Günaydın, Dünya
Uluslararası Arenada Kazanılan Sayısız Başarı
Sanatını yalnızca yurt içinde sınırlı tutmayan Nehar Tüblek, uluslararası platformlarda kazandığı ödüllerle de ülkesinin gurur kaynağı oldu. Yurt dışındaki köklü karikatür merkezlerinde ödüller toplayan usta, İstanbul Gazeteciler Cemiyeti’nin düzenlediği yarışmalarda çok sayıda başarı ödülü elde etti. Ayrıca İtalya'nın Tolentino ile Bordighera şehirlerindeki yarışmalarda birincilikler, Kanada'da ve Yugoslavya'nın Üsküp kentinde önemli dereceler kazandı. Sanatçı, kariyeri boyunca farklı yıllarda birçok ödülü kütüphanesine ekledi:
- 1957: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması (İtalya) Mansiyon
- 1961: Senato Kupası Armağanı (İtalya) Gümüş Kupa
- 1963: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması Bronz Palmiye
- 1964: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması İçişleri Bakanlığı Kupası
- 1965: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması Gümüş Hurma
- 1965: Tolentino "Cesare Marcorelli" Bienali (İtalya) Birincilik Ödülü
- 1966: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması Imperia Eyaleti Kupası
- 1967: "Cesare Marcorelli" Bienali Gümüş Madalya
- 1967: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması Mansiyon
- 1968: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması Altın Hurma İkincilik Ödülü
- 1968: Brüksel "Le Mine Souriant" Yarışması Gümüş Kupa
- 1968: Montreal Mizah Yarışması (Kanada) Dördüncülük Ödülü
- 1968: "Medaglia Salone Umorismo XX." Madalya
- 1968: "Wolume Shopping Center" Ödül Plaketi (Belçika)
- 1969: "Plakette Svet" (Çekoslovakya) Plaket
- 1969: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması Altın Palmiye Birincilik Ödülü
- 1969: "Cesare Marcorelli" Bienali Gümüş Madalya
- 1969: Üsküp Mizah Yarışması Birincilik Ödülü
- 1969: Çekoslovakya Mizah Yarışması Gümüş Plaket
- 1970: "Premio Banca Catholica del Veneto" (İtalya) Plaket
- 1970: "Peynet'in Aşıkları Ödülü" (Fransa) Gümüş Madalya
- 1971: Marostica Mizah Yarışması (İtalya) Sempati Ödülü
- 1971: Targa Marosticense Ödülü (İtalya) Plaket
- 1972: Bordighera Uluslararası Mizah Yarışması Gümüş Kupa
Sanatçı ayrıca toplu çalşmalarını 1965 yılında yayımladığı Beygirname ve 1969 yılında ışık yüzü gören Paşaname adlı karikatür albümü kitaplarıyla okuyucuların beğenisine sundu.
Sanatçının Ardında Bıraktığı Miras
Etkin bir Karikatürcüler Derneği üyesi olan Nehar Tüblek, eğitimci İhsan Tüblek ile evliydi. Yaşamını sanata ve toplumu gülümsetmeye adayan değerli çizer, 6 Mart 1995 günü İstanbul’da gazetedeki çalşma masası başında vefat etti. Bu acı kaybın ardından, değerli eşi İhsan Tüblek’in öncü girişmleriyle 1996 yılından itibaren her yıl Nehar Tüblek adına bir karikatür yarışması düzenlenmektedir. Böylece usta sanatçının mirası genç nesillerin yetenekli çizimleriyle geleğe aktarılmaya devam ediyor.