Kimdir
Neferneferuaten Nefertiti, yaygın adıyla Nefertiti, MÖ 14. yüzyılda yaşamış Mısır kraliçesidir. Kaynaklarda hükümranlığı MÖ 1379-1362 olarak verilir. Firavun IV. Amenhotep'in, sonradan Akhenaton adını alan hükümdarın eşidir. Tam adı Aten'in güzeller güzeli, güzel geldi anlamına gelir.
Mısır'ın en güçlü kadınlarından biri sayılır; kocası Akhenaton ile aynı düzeyde yer aldığı, hatta firavunun uygulaması gereken cezaları verme ve bazı işleri yapma yetkisine sahip olduğu belirtilir. Bu durum Mısır'da alışılmış olmadığından halk ve din adamlarını memnun etmedi.
Büstü ve ailesi
20. yüzyılda Nefertiti, Antik Mısır'dan kalan ünlü büstünün keşfi ve sergilenmesiyle tanındı. Büst Berlin'deki bir müzede sergilenmektedir ve Mısır sanatının en çok kopyalanan eserlerinden biridir. Heykeltıraş Thutmose'a atfedilir ve 20. yüzyılın başında onun gömülü atölyesinden çıkarılmıştır.
Akhenaton ile evlenme tarihi tam bilinmese de altı kız çocuğunun adı bilinir; bunlardan beşi salgın hastalık nedeniyle ölmüş, Ankhsenpaaten hayatta kalmıştır.
Ölümüne dair kuramlar
2012 öncesindeki Mısırbilim kuramları, Nefertiti'nin Akhenaton'un saltanatının 12. yılında tarihsel kayıtlardan kaybolduğunu ve sonrasında ondan haber alınamadığını düşünüyordu. Tahmini nedenler arasında yaralanma, şehri kasıp kavuran bir veba ve doğal ölüm vardı. Bu kuram, Nefertiti için yazılmış birkaç ushabti parçasına dayanıyordu; parçalar bugün Louvre ve Brooklyn Müzesi'ndedir.
Saltanatının 12. yılında eş-naip statüsüne yükseltilmiş olabileceğine dair kanıtlar vardır; Coregency Stela'da statü olarak firavuna eşit gösterilir. Neferneferuaten adlı hükümdarın Nefertiti olması muhtemel görülür. Bazı kuramcılar, Nefertiti'nin hayatta kalıp genç kraliyet üyeleri üzerinde nüfuz sahibi olduğuna ve etkisinin Tutankhaten'in saltanatının 3. yılında (MÖ 1331) sona erdiğine inanır; o yıl Tutankhaten adını Tutankhamun olarak değiştirmiş ve Amun'a resmî tapınmaya dönerek başkenti Thebes yapmak için Amarna'yı terk etmiştir.
2012'de Akhenaton'un hükümdarlığının 15. yılına tarihlenen, Dayr Abu Hinnis'teki taş ocağında bulunan bir yazıt, Büyük Kraliyet Karısı Neferneferuaten Nefertiti'den söz eder. Bu yazıt Nefertiti'nin saltanatın son yıllarında da hayatta olduğunu gösterir.
Mezarı
Nefertiti'nin mezarı halen bulunamamıştır. İngiliz arkeolog Nicholas Reeves 2015'te mezarın Tutankhamun'un mezarının hemen arkasında olduğunu öne sürmüş, ancak sonraki teknolojik araştırmalar bu iddiayı doğrulamamıştır.
Kaynakça: Bu biyografi, Vikipedi'deki Nefertiti maddesinden yararlanılarak hazırlanmıştır. Metin CC BY-SA 4.0 lisansı altındadır.