Cumhuriyet döneminin idealist idarecilerinden biri olan Türk bürokrat Nazmi Çengelci, 1929 yılında Muğla'nın Milas ilçesinde dünyaya gözlerini açtı. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden 1951 senesinde başarıyla mezun olan Çengelci, aynı yıl Muğla'da maiyet memuru olarak mülki idare amirliği kariyerine ilk adımını attı. Genç yaşta üstlendiği kaymakamlık görevleri ve sonrasındaki valilik dönemlerinde, devletin şefkatli elini halka hissettirmeyi temel şiar edindi. İdari kariyerinde halkla bütünleşmenin ve yerel bağlar kurmanın önemine inanan Çengelci, bu yaklaşımıyla görev yaptığı bölgelerde derin izler bıraktı. O, millete hizmeti sevmişti.
Mülki İdarede Yükseliş: Kaymakamlıktan Valiliğe
Devlet hizmetindeki ilk yıllarında Muğla'da İskan Müdürlüğü görevini yürüten Nazmi Çengelci, ardından Yatağan, Bodrum ve Köyceğiz ilçelerinde kaymakam vekili olarak sorumluluk üstlendi. Mesleki tecrübesini pekiştiren bu geçici görevlerin sonrasında, 1953 senesinde asil kaymakam sıfatıyla Cihanbeyli ve Kâhta ilçelerine atandı. Taşradaki başarılı çalışmaları ve halkla kurduğu sıcak diyaloglar, onun valilik makamına yükselmesinde en büyük etken oldu. Sırasıyla Adıyaman ve Kütahya valilikleri görevlerinde bulunan tecrübeli idareci, yöneticilikte başarının ancak ve ancak toplumla kurulan güçlü bağlarla sağlanabileceğini savundu. Kütahya ve Adıyaman'da görev yaptığı esnada, vatandaşla omuz omuza vererek yönetimde katılımcılığın en güzel örneklerini sergiledi. Vatandaşla güçlü bağlar kurdu. Aynı zamanda devlet adamlığının bunu gerektirdiğine inanıyordu.
Nazmi Çengelci'nin idari kariyeri boyunca yürüttüğü önemli kamu görevleri şu şekilde sıralanmaktadır:
- Muğla Maiyet Memurluğu ve İskan Müdürlüğü
- Yatağan, Bodrum ve Köyceğiz Kaymakam Vekillikleri
- Cihanbeyli ve Kâhta Kaymakamlığı
- Adıyaman ve Kütahya Valilikleri
- İzmir Valiliği
- Merkez Valiliği
İzmir Valiliği ve Fırtınalı Dönem
Nazmi Çengelci, devlet kademesindeki en önemli sınavlarından birini İzmir Valiliği göreviyle verdi. Bu kritik göreve 11 Aralık 1979 tarihinde getirilen Çengelci, Ege'nin incisi İzmir'de yaklaşık bir yıl boyunca valilik koltuğunda oturdu. Deneyimli bürokratın bu ataması, kent tarihi açısından son derece önemli bir ilke sahne oldu. Çengelci, İzmir'in vilayet merkezi sıfatını taşıdığı son 150 yıllık süreçte, bu önemli makama getirilerek görev yapan ilk ve tek Ege Bölgesi kökenli vali olarak adını tarihe yazdırmıştır. O yıllar oldukça hareketli geçti. Görev süresi boyunca İzmir sokaklarındaki terör ve anarşi olaylarıyla yoğun bir mücadele yürütmek durumunda kaldı. Toplumsal huzuru sağlamak için tüm gücüyle çalışan Çengelci, 12 Eylül Darbesi'nin ardından yeni yönetim tarafından Merkez Valiliği kadrosuna çekildi. Bu atamanın sonrasında, Şubat 1982 tarihinde kendi isteğiyle emekliğe ayrılarak aktif devlet memuriyeti hayatını noktaladı.
Hayata Veda ve Ebedi İstirahatgah
Emeklilik günlerini sakin bir ortamda geçiren deneyimli devlet adamı, ömrünün son demlerinde yaşadığı bazı sağlık problemleri nedeniyle Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi bünyesinde tedavi altına alınmıştır. Burada sürdürülen tüm tıbbi müdahalelere rağmen, 19 Şubat 2012 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Bürokraside iz bırakan valinin cenazesi, vasiyeti doğrultusunda doğduğu topraklar olan Muğla'nın Milas ilçesinde toprağa verildi. Milas, onun son durağı oldu. Doğup büyüdüğü Milas topraklarında ebedi uykusuna uğurlanan Nazmi Çengelci, arkasında halkla bütünleşen özgün yönetim anlayışı ve başarılarla dolu bir mülki idare mirası bırakarak aramızdan ayrılmıştır.