Klasik batı müziği kulvarında eserleri gün ışığına çıkarılan ve bu alanda tanınan ilk Türk kadın bestecilerinden biri olan Avniye Nazife Aral Güran, 5 Eylül 1921 günü Viyana'da dünyaya gözlerini açtı. Hariciye mensubu babasının görevi dolayısıyla çocukluğundan itibaren farklı ülkelerde yaşayan sanatçı, annesinin rehberliğinde adım attığı bu büyülü yolda bin dolayında yapıta imza atmayı başardı. Notalarla dolu bir ömür süren sanatçı, 1993'te vefat etti.
Sınırları Aşan Çocukluk ve Eğitim Yılları
Nazife Güran, soylu ve entelektüel bir aile ortamında büyüdü. Babası Hariciyeci Selahaddin Nusret Bey diplomatik görevlerle dünyayı gezerken, annesi Ayşe Aliye Hanım ise dönemin Viyana Büyükelçisi ve eski sadrazam Hüseyin Hilmi Paşa'nın kızı olarak seçkin bir çevreden geliyordu. Dedesi Hüseyin Hilmi Paşa hayata veda edince, babasının tayini hemen Midilli'ye çıktı. Böylece küçük Nazife için kıtadan kıtaya uzanacak çok renkli bir yolculuk başladı. Babasıyla birlikte seyahat ederken hem farklı kültürleri tanıdı hem de lisan öğrendi. Müziğe olan yatkınlığını fark eden annesi Ayşe Aliye Hanım, ona ilk müzik derslerini verdi. İlkokul eğitimini Ankara'daki Mimar Kemal İlköğretimokulu çatısı altında tamamladı. Babasının Kafkasya'ya tayin edilmesi, genç kızın hayatında adeta bir dönüm noktası oldu. Ailesi bu seyahat sırasında ona ilk piyanosunu satın aldı. Kafkasya topraklarında Şuşik Abbas ile tanışarak ondan düzenli piyano dersleri almaya başladı. Notalarla kurduğu o güçlü bağ ve beste yapma yeteneği küçük yaşlarda kendini gösterdi. İstanbul'a döndüklerinde öğrenimine Işık Lisesi'nde devam eden Nazife, bu verimli yıllarda Türk müziğinin efsanevi ismi Cemal Reşit Rey ile yollarını kesiştirerek ondan ders alma imkanı buldu.
Avrupa'dan Mısır'a Uzanan Sanatsal Olgunluk
Babasının Berlin'e atanmasıyla birlikte Nazife Güran'ın eğitim hayatı Avrupa'nın merkezine taşındı. Almanya'da Berlin Yüksek Müzik Akademisi'ne kabul edilen yetenekli besteci, buradaki otoritelerle çalışma şansı buldu. Dönemin piyano virtüözü Rudolph Schmidt'ten piyano çalışırken, Paul Höffer ile kompozisyon üzerine yoğunlaştı. Büyükelçi Hüsrev Gerede'nin teşvikiyle ilk radyo konserini Berlin Radyosu'nda dinleyicilerle buluşturdu. Genç sanatçının besteleri, hocası Paul Höffer'in katkılarıyla Prag kentinde taş plağa kaydedildi. Bu başarıların ardından yurda dönerek Ankara'da Dr. Praetorius ile üç yıl boyunca aralıksız çalıştı. Sanatçı, 1944 yılında Abdülhak Hamid'in ünlü Tekbir-i Milli eserini koro ve orkestra için besteledi. Hayat onu bu kez Mısır'a sürükledi. Babasının diplomatik görevi nedeniyle dört yıl kaldığı bu mistik topraklarda verimli bir dönem geçirdi. Piramitlerin ve uçsuz bucaksız çöllerin mistik havası, sanatçının eserlerinde derin izler bıraktı. Bu ilhamla Sfenks Sonatı ve Mehlika Sultan konser etüdü gibi başyapıtlarını Mısır'da tamamladı.
Ankara'ya Dönüş ve Kore Marşı'nın Hikayesi
Tarihler 1949 yılını gösterdiğinde Nazife Güran yeniden Ankara'ya yerleşti. Burada sosyal ve kültürel faaliyetlere yönelerek Türk-Amerikan Kadınlar Kültür Derneği'nin kurucu üyeleri arasında da yer aldı. Uluslararası olaylara kayıtsız kalmayan sanatçı, Kore Savaşı patlak verdiğinde Kore Marşı adlı eserini besteledi. Yıllar geçse de bu marşın etkisi hiç kaybolmadı. Öyle ki Kore'de Türklerle yapılan evlilik törenlerinde bu marş, resmi evlilik marşı olarak çalınmaya devam etmektedir. Güran'ın zengin repertuarı ve müzik mirası şu türlerde yoğunlaşmaktadır:
- Piyano eserleri
- Liedler
- Müzikli piyesler
- Çocuk şarkıları
Müzik tarihimizin bu öncü kadını, geride bin civarında ölümsüz yapıt bırakarak adını altın harflerle yazdırdı.