Kurtuluş Savaşı'ndan Meclis Kürsüsüne Uzanan Bir Yaşam
Türk siyaset tarihinin önemli isimlerinden biri olan Naşit Fırat, hem askeri hem de sivil idareci kimliğiyle ülkesine hizmet etmiş seçkin bir şahsiyettir. 1895 yılında o dönemki adıyla Eğin olarak bilinen Erzincan'ın Kemaliye ilçesinde dünyaya gözlerini açan Fırat, vatan savunmasında üstlendiği vazifelerle adını duyurmuştur. İlk gençlik yıllarında askerlik mesleğini seçerek Kara Harp Okulu eğitimini başarıyla bitiren genç subay, ardından yurdun düşman işgalinden kurtarılması amacıyla başlatılan bağımsızlık mücadelesinde aktif rol oynamıştır. Milli Mücadele yıllarında cephede ve gerisinde çeşitli vazifeler üstlenmiştir. Kendisi, Kurtuluş Savaşı kahramanları arasında yerini almıştır. Askerlik vazifesinin ardından sivil hayata geçiş yapan siyasetçi, belediye başkanlığı ve milletvekilliği gibi görevlerle Türk idari yapısının şekillenmesine katkıda bulunmuştur.
Samsun Belediye Başkanlığı Dönemi ve Şehirdeki Reformlar
Askeri disiplinle yetişen Naşit Fırat, sivil yönetimdeki ilk büyük başarısını Samsun kentinde elde etmiştir. Görevdeki selefi Hüsnü Yeğen'den sonra 8 Ağustos 1935 tarihinde Samsun Belediye Başkanı koltuğuna oturmuştur. Üç yıl boyunca sürdürdüğü bu kritik vazifede, kentin sosyal ve mimari yapısını modernleştirmek adına radikal adımlar atmıştır. Belediyede önemli reformlara imza atmıştır. Belediye başkanlığı döneminde Samsun'da hayata geçirilen başlıca uygulamalar şunlardır:
- Evlerde bulunan eski tip cumba ve kafes sistemlerinin ortadan kaldırılması sağlanmıştır.
- Şehirdeki tüm binaların estetik bir görünüm kazanması için aynı renk tonuna boyanması kuralı getirilmiştir.
- İnsan sağlığını ve onurunu zorlayan sırt hamallığı uygulaması yasaklanarak taşımacılıkta el arabası sistemine geçilmiştir.
2 Kasım 1938 günü bu önemli belediye başkanlığı görevini halefi Necmettin Divitçioğlu'na devretmiştir.
Parlamentodaki Uzun Soluklu Siyaset Yılları
Yerel yönetimdeki başarılarının ardından ulusal siyasete adım atan Naşit Fırat, Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında uzun yıllar halkı temsil etmiştir. İlk olarak 1939 senesinde meclise girerek Samsun Milletvekili olarak 6, 7 ve 8. dönemlerde aralıksız görev yapmıştır. Siyasi tecrübesini daha sonra Karadeniz'in bir başka şehrine taşıyarak 1950 ile 1954 yılları arasında Ordu Milletvekili sıfatıyla parlamentoda bulunmuştur. Bu dönemde Cumhuriyet Halk Partisi çatısı altında aktif çalışmalar yürüten Fırat, partinin yönetim kadrolarında da sorumluluk üstlenmiştir. Nitekim CHP'nin 26 Temmuz 1954 tarihinde toplanan 11. Olağan Kurultayı'nda 30 üyeden oluşan parti meclisine seçilmeyi başarmıştır. Siyaset hayatındaki son döneminde ise İç Anadolu bölgesine yönelerek 1957 genel seçimlerinde Çankırı Milletvekili adayı olmuş ve kazandığı başarıyla meclisteki yerini almıştır.
Askeri Geçmişi ve Hayatının Son Dönemi
Siyaset arenasındaki duruşunun temelinde, gençlik yıllarında aldığı askeri eğitim ve cephe deneyimleri yatmaktadır. Mehmet Şükrü Bey ile Fatma Hanım'ın evladı olan Fırat, vatan savunması için Kara Harp Okulu sıralarından mezun olmuştur. İstiklâl Harbi patlak verdiğinde tereddüt etmeden cepheye koşarak vatanın kurtuluşu için canla başla çarpışmıştır. Savaş süresince Amasya İstiklâl Mahkemesi bünyesinde refakat subaylığı yapmıştır. Ayrıca Polatlı civarında ağır topçu subayı olarak da vatan savunmasına katkı vermiştir. 1960 askeri müdahalesinin ardından siyaset sahnesinden tamamen çekilme kararı alan deneyimli siyasetçi, ömrünün kalan kısmını sakin geçirmiştir. Evli ve bir çocuk babası olan Fırat, 2 Ağustos 1978 tarihinde Ankara'da vefat etmiş, ertesi gün Hacı Bayram Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedilmiştir.