Türk siyasetinin ve eğitim dünyasının unutulmaz simaları arasında yer alan Mustafa Üstündağ, 1933 yılında dünyaya adım attı. Akademik kariyerinin ardından siyaset sahnesinde aktif roller üstlenen ünlü devlet adamı, özellikle Cumhuriyet Halk Partisi bünyesinde yürüttüğü üst düzey görevlerle tanındı. 12 Eylül askeri darbesi sonrasında Bülent Ecevit'in istifasıyla boşalan koltuğu doldurarak, parti kapatılana dek genel başkan vekilliği görevini üstlendi. Hem parlamentodaki çalışmaları hem de Milli Eğitim Bakanlığı dönemindeki icraatlarıyla adından söz ettiren siyasetçi, 1983 yılında geçirdiği ani bir trafik kazasıyla yaşama veda etti.
Eğitim Yolculuğu ve Hacettepe Yılları
Eğitime ve pedagojiye ömrünü adayan Mustafa Üstündağ, akademik birikiminin temellerini Türkiye'nin ve dünyanın saygın kurumlarında attı. İlk olarak Konya'da yer alan tarihi İvriz Köy Enstitüsü'nün sıralarından geçerek öğretmenlik ruhunu kazandı. Buradaki başarılı eğitiminin ardından başkente yönelen Üstündağ, Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Pedagoji Bölümü'nü bitirdi. Eğitim bilimleri alanındaki uzmanlığını uluslararası düzeye taşımak amacıyla yönünü Amerika Birleşik Devletleri'ne çevirdi. Burada Wisconsin Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden başarıyla mezun oldu. Türkiye'ye döndüğünde kazandığı bu engin donanımı genç kuşaklara aktarmak istedi. Bu doğrultuda Hacettepe Üniversitesi İdari Bilimler Fakültesi kadrosuna katılarak burada öğretim görevlisi olarak dersler vermeye başladı.
Parlamento Dönemi ve Milli Eğitim Bakanlığı
Üniversitede genç beyinleri geleceğe hazırlarken memleket meselelerine kayıtsız kalmayan Mustafa Üstündağ, akademik görevini sürdürdüğü esnada siyasete ilgi duymaya başladı. Aktif politikaya atılma kararı alan akademisyen, 1969 genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nin Konya milletvekili adayı olarak sandığa girdi. Konyalı seçmenlerin büyük desteğini arkasına alarak parlamentoya girmeyi başaran Üstündağ, XIV., XV. ve XVI. dönem TBMM Konya milletvekili sıfatıyla meclis çatısı altında son derece aktif ve üretken yasama çalışmaları yürüttü. Meclisteki üretken çalışmaları ve eğitimci kimliği sayesinde, Bülent Ecevit'in liderliğinde kurulan hükümetlerde önemli sorumluluklar üstlendi. 1974 ve 1977 yıllarında kurulan Ecevit hükümetlerinde iki defa Milli Eğitim Bakanı olarak kabineye girdi ve bu süreçte Türk milli eğitim sisteminin gelişimine katkıda bulundu.
Genel Sekreterlikten Liderliğe Uzanan Yol
Siyaset basamaklarını kararlı adımlarla tırmanan Mustafa Üstündağ, parti yönetiminde de kritik roller üstlendi. 1978 yılından askeri müdahaleye kadar olan dönemde CHP Genel Sekreterliği gibi partinin en kilit makamlarından birini başarıyla yürüttü. Ülkenin 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle sarsıldığı ve tüm demokratik kurumların askıya alındığı o karanlık günlerde, partinin genel başkanı Bülent Ecevit liderlik görevinden resmen ayrılma kararı aldı. Bu olağanüstü ve zorlu süreçte partinin yönetimini üstlenme görevi Üstündağ'a düştü. Cumhuriyet Halk Partisi, askeri rejim tarafından resmen kapatılana kadar geçen süre zarfında genel başkan vekilliği makamını vekaleten sürdüren isim oldu.
Üstlendiği Kritik Siyasi Görevler
Mustafa Üstündağ'ın aktif siyasi yaşamı boyunca üstlendiği başlıca sorumluluklar şunlardır:
- XIV., XV. ve XVI. Dönem Konya Milletvekilliği
- 1974 ve 1977 Bülent Ecevit Hükümetlerinde Milli Eğitim Bakanlığı
- 1978 - 1980 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliği
- 12 Eylül Darbesi sonrasında vekaleten yürüttüğü CHP Genel Başkan Vekilliği
Ulukışla Yolunda Zamansız Veda
Cumhuriyet tarihinin en çalkantılı dönemlerine şahitlik eden ve önemli sorumluluklar yüklenen siyasetçi, hayatının en verimli çağında yaşama veda etti. Evli ve üç çocuk babası olan Mustafa Üstündağ, 30 Haziran 1983 tarihinde elim bir trafik kazası geçirdi. Ulukışla-Konya kara yolu üzerinde otomobiliyle seyahat ettiği esnada meydana gelen bu kazada, henüz 50 yaşındayken hayata gözlerini yumdu. Vefatının ardından derin bir yas bırakan eski bakanın cenazesi, doğup büyüdüğü memleketi olan Konya'da toprağa verilerek son yolculuğuna uğrandı.